ویلیام مولتون مارستون | تست دیسک فقط یکی از حاشیه‌های زندگی اوست

 ۲۷ بهمن, ۱۴۰۰    |  تاریخچه ها, دانشگاه ها

ایرانیان معمولاً نام ویلیام مولتون مارستون (William Moulton Marston) را در کنار داستان تست دیسک می‌شنوند و می‌خوانند. البته ما در درس تست دیسک متمم توضیح داده‌ایم که مارستون و کتاب او یعنی Emotions of Normal People (هیجانات انسانهای معمولی) ارتباطی با تست دیسک ندارد و چه برخی واژه‌های مشترک با دیسک مانند Dominance و Submission در این کتاب به کار رفته، اما ربط دادن تست دیسک به ویلیام مولتون مارستون، اشتباهی است که می‌تواند ناشی از نخواندن کتاب او یا سوء‌استفاده از نام او و دانشگاهش (دانشگاه هاروارد) باشد.

از این‌ بحث که بگذریم، مارستون زندگی جالبی داشته است که حاشیه‌های تست دیسک کم‌اهمیت‌ترین بخش آن است.

در روایت‌های بین‌المللی و خصوصاً زندگی‌نامه‌های آمریکایی، ویلیام مولتون مارستون را معمولاً با دو موضوع دیگر می‌شناسند: زن شگفت‌انگیز و اختراع دستگاه دروغ سنج (+).

مارستون و زن شگفت انگیز

شرکت دی سی کامیکس (DC Comics) سه شخصیت کلیدی را به ادبیات و هنر جهان اضافه کرده است: بتمن (Batman)، سوپرمن (Superman) و واندر وومن (Wonder Woman). مارستون در سال‌های ۱۹۴۰ داستان واندر وومن را برای دی سی کامیکس نوشت و پس از آن واندر وومن علاوه بر کتاب‌های کمیک استریپ به فیلم‌ها و کارتون‌ها راه پیدا کرد.

مارستون کمی خارج از عرف رایج در زمان خود و با دو زن زندگی می‌کرد: الیزابت هالووی (Elizabeth Halloway) و اُلیو بیرن (Olive Byrne). این دو زن آن‌قدر با هم دوست بودند که بعد از مرگ مارستون (در ۵۳ سالگی) هم به زندگی در کنار یکدیگر ادامه دادند و از فرزندان مارستون مراقبت کردند.

گفته می‌شود الیو بیرن الگوی ذهنی مارستون برای خلق واندر وومن بوده است.

داستان زندگی مارستون و همسرانش و خلق شخصیت زن شگفت انگیز حاشیه‌های فراوانی داشته و کتاب‌ها و فایل‌های صوتی و مقاله‌های فراوانی دربارهٔ آن نوشته شده است (+/+).

مارستون و اختراع دستگاه دروغ سنج

کار دیگری که مارستون انجام داد، اختراع یکی از مدل‌های اولیه دستگاه دروغ سنج (پلی گراف) بود. دستگاهی که با اندازه‌گیری پارامترهایی مانند رطوبت پوست و ضربان قلب، شدت هیجانات انسان‌ها را ثبت و ضبط می‌کرد و مارستون مدعی بود که می‌تواند دروغ‌های انسان‌ها را آشکار کند.

ذهن مارستون به شدت درگیر درآمدزایی و کسب سود بود. او یک آژانس تبلیغاتی هم به اسم Hampton, Weeks & Marston تأسیس کرده بود و برای برندهای مختلف کمپین‌های تبلیغاتی می‌ساخت. البته دروغ گفتن مارستون دربارهٔ دستگاه دروغ سنج خودش باعث شد که رونق فعالیت‌های او کم شود و نتواند پروژه‌های بزرگ را ادامه دهد.

ما در متمم در درس تست دیسک دربارهٔ مارستون و کتاب او بیشتر صحبت کرده‌ایم.

عملیات گیره کاغذ

 ۲ مهر, ۱۳۹۸    |  تاریخچه ها

عملیات گیره کاغذ یا Paperclip Operation نامی است که بر روی یکی از چالش برانگیزترین تصمیم‌های ایالات متحده آمریکا پس از جنگ جهانی دوم گذاشته شده است.

پس از پایان جنگ جهانی دوم (در سال‌ ۱۹۴۵) آمریکا و شوروی می‌دانستند که بخش بزرگی از دانش و فناوری دوران جنگ در نیروهای متخصص آلمانی باقی مانده است و سوال این بود که این غنیمت جنگی در اختیار چه کسانی قرار خواهد گرفت.

کشورهای آمریکا و انگلیس، کمیته‌هایی را در نظر گرفته بودند تا در بازمانده‌های جنگ، به دنبال انسان‌ها، ابزارها، تکنولوژی‌ها و دانشی باشند که می‌توانست به توسعه‌ی آنها پس از پایان جنگ کمک کند.

در آن مقطع زمانی ارشدترین کمیته‌ی اطلاعاتی-نظامی آمریکا JIOA (یا Joint Intelligence Objectives Agency) نام داشت که دقیقاً در سال ۱۹۴۵ تأسیس شد و به مدت ۱۷ سال، مدیریت طیف گسترده‌ای از عملیات اطلاعاتی – نظامی دوران جنگ سرد را در اختیار داشت. این کمیته که از ترکیب کارشناسان اطلاعاتی واحدهای مختلف ارتش آمریکا تشکیل شده بود، اختیارات گسترده‌ای داشت و بسیاری از تصمیم‌های پیچیده و استراتژیک پس از جنگ توسط آن یا با مشورت آن اتخاذ شد.

یکی از تصمیم‌های این کمیته، جذب دانشمندان آلمانی به آمریکا بود تا دانش و تخصص آنها در اختیار دولت و ارتش آمریکا قرار بگیرد. چنین تصمیمی، نه تنها می‌توانست کمکی مهم در راستای توسعه قدرت نظامی آمریکا باشد، باعث می‌شد دست شوروی به این کارشناسان نرسد. طبیعی بود که شوروری هم در همان زمان به دانش و تخصص بازمانده از جنگ به عنوان مهم‌ترین غنیمت جنگی فکر می‌کرد.

کمیته JIOA از هری ترومن رئیس جمهور وقت آمریکا مجوز خواست تا دانشمندان آلمانی را به آمریکا منتقل کند و اگر چه موضع واقعی ترومن را نمی‌دانیم، اما او در موضع‌گیری رسمی خود ضمن تأیید این برنامه اعلام کرد که دانشمندانی که مستقیماً از نازی‌ها حمایت کرده‌اند یا جنایات جنگی انجام داده‌اند نباید تحت پوشش این برنامه قرار بگیرند.

بر اساس روایات رسمی، JIOA بخش‌هایی از پیوست‌ها و جزئیات پرونده‌ی این دانشمندان را حذف و پاک کرد تا گزارشی تمیز از گذشته‌ی آنها باقی بماند. همین حذفِ پیوستها و اطلاعات گذشته‌ی این افراد بود که باعث شد این عملیات به نام گیره کاغذ شناخته شود.

در اسناد آن دوران، حتی گروه‌های دانشمندانی که به آمریکا منتقل شده‌اند گروه‌های گیره کاغذ نامیده شده‌اند؛ به عنوان مثال گفته می‌شود که فون براون در اولین Paperclip Group وارد آمریکا شد.

اگر چه بیش از هزار نفر از دانشمندان نازی در پوشش این طرح وارد آمریکا شدند، اما مشهورترین فرد پروژه‌ی گیره کاغذی، ورنر فون براون بود که تیم خود را نیز که در طراحی V2 نقش داشتند به آمریکا برد. او بعدها با تیم خود مدیریت مرکز فضایی مارشال متعلق به ناسا را بر عهده گرفت و لانچر‌ سترن پنج (Saturn V) را طراحی کرد که بدون آن اجرای برنامه‌‌های فضانوردی آمریکا عملاً امکان‌پذیر نبود.

رایج است که ناسا و دستاوردهای فضایی آمریکا را از جمله محصولات عملیات گیره کاغذ می‌دانند.

عملیات گیره کاغذ تا همین امروز هم یکی از چالش‌برانگیزترین تصمیم‌های دولت آمریکا در جنگ جهانی دوم و در آغاز جنگ سرد محسوب می‌شود.

پاک‌سازی پرونده‌ی تعداد زیادی دانشمند که بر اساس عرف و قانون جنایتکار جنگی محسوب می‌شدند و افراد بسیار کوچک‌تر از آنها مجازات‌های سنگین پس داده بودند با این توضیح توجیه می‌شد که بدون این تصمیم، قدرت شوروی در دوران جنگ سرد افزایش می‌یافت و شاید ساختار قدرت جهان به شکل دیگری تغییر می‌کرد یا سایه‌ی بلوک سرخ، بر تمام جهان می‌افتاد.

از سوی دیگر، بسیاری از تحلیل‌گران اروپایی – که خود را آسیب‌دیده‌ی اصلی جنگ می‌دانند – و نیز بخشی از نویسندگان آمریکایی معتقدند که حتی منافع ملی آمریکا هم نمی‌تواند به عنوان هدف، استفاده از چنین ابزاری را توجیه کند.

به هر حال، نقش موثر عملیات گیره کاغذ در جایگاه امروز آمریکا در جهان شفاف و قطعی است و اخلاقی بودن یا نبودن آن، هنوز حل نشده و احتمالاً هرگز هم حل نخواهد شد. خصوصاً اینکه وقتی دولت‌ها بحث منافع ملی را مطرح می‌کنند، چارچوب متفاوتی از اخلاق را در تصمیم‌های خود مد نظر قرار می‌دهند و به سادگی حاضر نیستند زیر بار تعریف‌های متعارف اخلاق بروند.

منبع: Operation Paperclip

مطلب مرتبط: پرواز گرانش صفر؛ از جمله دستاوردهای عملیات گیره کاغذ

تاریخچه دیکشنری آکسفورد

 ۲۳ مهر, ۱۳۹۵    |  تاریخچه ها

تدوین واژه نامه – روشی برای حفظ زبان و فرهنگ

برای حفظ زبان و فرهنگ، شیوه های مختلفی وجود دارد: از فعالیت فرهنگی تا دستورهای دولتی.

در گذشته های دور، نوشتن داستان و تاریخ و شعر از جمله شیوه های رایج بوده است.

چنانکه فردوسی با سرودن شاهنامه فردوسی، کوشید تا واژه‌ها و فرهنگ فارسی را حفظ کند و هرودوت و هومر هم این با تدوین تاریخ و داستان‌های اسطوره‌ای، این کار را برای تمدن یونان انجام دادند.

پس از قرون وسطی هم، فرانسوی‌ها برای کمرنگ کردن فرهنگ قرون وسطی و شکل دادن به یک فرهنگ جدید، به سراغ تدوین واژه نامه و دائره المعارف رفتند. بزرگترین متفکران آن دوران گرد هم جمع شدند و این مسئولیت را بر عهده گرفتند و اکنون نیز به نام اصحاب دائره المعارف شناخته می‌شوند.

نوآ وبستر هم، برای اعلام استقلال فرهنگی آمریکا از اروپا، دیکشنری وبستر را تدوین کرد و عنوان آن را Dictionary of American English گذاشت که در آن زمان، یک عنوان انقلابی محسوب می‌شد.

در این فضای فرهنگی، می‌توان انگیزه و اهمیت تالیف دیکشنری و واژه نامه را بهتر درک کرد.

خصوصاً اینکه واژه نامه‌ها، با بخشنامه‌ی دولتی خوانده نمی‌شوند و باید واقعاً مفید باشند تا مردم به سراغشان بروند.

دیکشنری آکسفورد طی پنجاه سال تدوین شد

زمانی که انجمن زبان شناسی لندن در سال ۱۸۵۷ تصمیم گرفت یک دیکشنری انگلیسی جامع تدوین کند، هیچ‌کس تخمین درستی از حجم این کار نداشت.

آنها دو سال به بررسی و امکان سنجی چنین پروژه‌ای پرداختند و متن‌های انگلیسی چند قرن اخیر را بررسی کردند و به نتیجه رسیدند که واقعاً تدوین یک دیکشنری جامع لازم است و پس از این دو سال، طی توافقی که با انتشارات دانشگاه آکسفورد انجام شد، پروژه‌ی تالیف دیکشنری آکسفورد در سال ۱۸۷۹ اجرایی شد.

پنج سال حرکت کردند تا به مورچه رسیدند

برآورد اولیه این بود که دیکشنری طی ده سال تدوین خواهد شد.

اما پس از پنج سال، تازه به واژه‌ی Ant رسیدند و هنوز تا به پایان رسیدن A هم زمان زیادی باقی مانده بود.

جیمز موری (James Murray) که مدیریت پروژه را بر عهده داشت، اعلام کرد که باید در زمانبندی تجدید نظر شود.

اگرچه باز هم، بر این باور بودند که با وسواس کمتر و معقول‌تر، می‌توان در زمانی قابل قبول پروژه را به پایان رساند.

به هر حال، اولین جلد دیکشنری آکسفورد که فقط تا مورچه در آن توضیح داده شده بود، به صورت مستقل منتشر شد تا هم آگاهی عمومی در این زمینه افزایش یابد و هم امکان سرمایه گذاری بیشتر برای ادامه‌ی پروژه آن فراهم شود.

آنچه امروز به نام OED یا Oxford English Dictionary می‌شناسیم، برای اولین بار به صورت کامل، حدود پنجاه سال پس از آغاز پروژه و در سال ۱۹۲۸ منتشر شد.

مطالب مرتبط:

فهرست بهترین دیکشنری های آنلاین انگلیسی به انگلیسی

 دانلود دیکشنری انگلیسی به انگلیسی آفلاین

 فرصت ها و امکانات متمم برای آموزش زبان انگلیسی