نقل قول
دربارهٔ تردید
۳۱ اردیبهشت, ۱۴۰۲ | نقل قول«تردید، وضعیتی خوشایند است.
اما قطعیت، یک وضعیت پوچ است.»
ولتر
چه شد که با هم دوست شدیم؟
۲۹ اردیبهشت, ۱۴۰۲ | نقل قولما معمولاً فکر میکنیم دوستانمان را کاملاً آگاهانه و بر اساس محاسبات انتخاب کردهایم. یا لااقل با کسانی دوست شدهایم که در مقایسه با دیگران به ما شبیهتر و برایمان دوستداشتنیتر بودهاند. اما پیتر یوستینوف نظر دیگری دارد. او نقش شانس و تصادف را بیشتر از انتخاب آگاهانه میداند (+):
«من معتقد نیستم که دوستانمان لزوماً کسانی هستند که آنها را بیش از همه میپسندیم و دوست داریم.
گاهی آنها صرفاً به این علت دوستمان هستند که زودتر از بقیه به ما رسیدهاند.»
جالب اینجاست که تحقیقات هم تقریباً این باور را تأیید میکنند (+). در کلاس درس هم، احتمال شکلگیری دوستی عمیق با کسانی که کنار شما نشستهاند، بیشتر از دوستی با همکلاسیهایی است که دورتر نشستهاند. در واقع، شرایط محیطی میتواند بیشتر از منطق انسانی در شکلگیری دوستیها موثر باشد.
خواندن و مرور درسهای زیر از متمم دربارهٔ دوستی هم میتواند مفید باشد:
برای حفظ و عمیقتر کردن دوستیها چه میکنید؟
فراموش کردن هم یک توانمندی است…
۱ اردیبهشت, ۱۴۰۲ | روانشناسی, نقل قولاز نظر عملکرد نهایی،
قدرت فراموش کردن برای مغز ما
همانقدر اهمیت دارد که توانایی به خاطر سپردن.»
ویلیام جیمز
نیت مهم نیست. نتیجه مهم است.
۳۰ فروردین, ۱۴۰۲ | اقتصاد, تصمیم گیری, نقل قول«یکی از بزرگترین اشتباهات این است که
سیاستگذاریها و برنامهها را
بر اساس نیتهایشان قضاوت کنیم
و نه نتیجههایشان.»
این جملهٔ معروف میلتون فریدمن، اشارهای است که بسیاری از سیاستگذاریهایی که بدون آگاهی و تخصص کافی، بدون توجه به تبعات بلندمدت و بدون توجه به عوارض جانبیشان انجام میشوند.
از سیاستگذاران بیاخلاق و فاسد که بگذریم، سیاستگذاران نادان هم نقش مهمی در آسیبزدن به جوامع دارند. کسانی که اگر پای حرفشان بنشینیم، میبینیم که نیت مثبتی داشتهاند، اما برنامههایی تدوین کردهاند که نقش مخربی داشته است.
از لحاظ ارزیابی سیاستگذاری، بین این افراد خیرخواه نادان و آن افراد فاسد هوشمند هیچ تفاوتی وجود ندارد.
نمونههای چنین سیاستگذاریهایی را در درسهای تفکر سیستمی متمم خواندهایم: از اثر مار کبری در هند تا جنگ با گنجشکها در چین و مالیات پنجره در انگلستان.
قدرت داستان | از هر کسی هر داستانی را نشنوید
۲۳ فروردین, ۱۴۰۲ | نقل قول«حتی اگر یک احمق
داستانی را یک سال تمام
هر روز برای شما تکرار کند
در نهایت داستانش را باور خواهید کرد.»
هوراس مان (نقل شده در کتاب قدرت داستان – جیم لوئر)
نه گفتن یک هنر است
۶ بهمن, ۱۴۰۱ | توسعه فردی, نقل قول«او به ۱۸ زبان حرف میزند و با هیچ یک از این زبانها نمیتواند نه بگوید.»
دوروتی پارکر
نه گفتن را یکی از مهارتهای مهم ارتباطی میدانند. ما گاهی ارزش نه گفتن را نمیدانیم و گاه در عین این که دوست داریم نه بگوییم، روش این کار را بلد نیستیم. این بلد نبودن البته کمهزینه نیست. در متمم به هنر نه گفتن پرداختهایم:
#نقل قول #مذاکره #مهارت ارتباطی #توسعه فردی
چارلز بوکوفسکی | دستهای من…
۴ بهمن, ۱۴۰۱ | نقل قول«من بااستعداد بودم، و هستم.
گاه با نگاه به دستانم حس کردهام که میتوانستم یک پیانیست بزرگ شوم، یا چیزی از این دست. اما دستانم چه کردهاند؟ مرا خاراندهاند، چک نوشتهاند، بند کفش بستهاند، سیفون توالت کشیدهاند و …
من دستانم را تلف کردهام، و نیز مغزم را.»
چارلز بوکوسکی، عامهپسند (Pulp)، فصل سوم
هدف یک سیستم چیست؟
۲۸ دی, ۱۴۰۱ | تفکر نقاد, نقل قولاستافورد بیر، از صاحبنظران در نظریهٔ عمومی سیستمها، جملهٔ معروفی دارد که تقریباً همهٔ علاقهمندان به تفکر سیستمی آن را شنیدهاند (+):
«هدف یک سیستم، همان کاری است که دارد انجام میدهد.»
او این جمله را آنقدر به کار برده که مخفف آن هم کاملاً جا افتاده است: پوسیوید (POSIWID).
Purpose of a system is what it does.
بحث دربارهٔ این جمله، میتواند بسیار طولانی باشد. حتی دربارهٔ این که Purpose را چه باید ترجمه کرد، میشود ساعتها صحبت کرد (چون هدف، ترجمهٔ Goal است و Purpose یک لایه عمیقتر است؛ چیزی شبیه علت وجودی). اما اتفاقاً اصل پیام جمله، بسیار ساده است (+/+/+):
در تحلیل و ارزیابی سیستمها، وارد بازیِ تفاوت «هدف» و «نیت» نشوید. چیزی به نام نیت، در نظریهٔ سیستمها بیمعناست. درخت سیب نمیتواند بگوید: من نیتم این بود که پرتقال بدهم، اما فعلاً مشغول سیب دادن هستم!
از نظر استافورد بیر، این را به همهٔ سیستمها میتوان تعمیم داد. مثلاً اگر از بانک مرکزی پرسیدید که هدف و علت وجودی شما چیست. جواب واقعی این است که: «ما در تلاشیم سالانه X% ارزش پول ملی کاهش پیدا کند.»
البته ممکن است یک فرد تصمیمگیر در سیستم بانکی به شما بگوید: «همهٔ اتفاقی که برای پول ملی میافتد، در اختیار بانک نیست و سازمانهای دیگر هم دخیلاند.» چنین حرفی کاملاً درست است. او میتواند توضیحش را به این شکل دقیقتر کند: «ما به همراه مجموعهای از سازمانها در تلاشیم ارزش پول ملی سالانه X% کاهش پیدا کند.»
به شکل مشابه، اگر یک هولدینگ، شرکتی را خرید و سالها وقت گذاشت و تلاش کرد و در نهایت آن را به ورشکستگی رساند، وقتی از مدیران هولدینگ پرسیدند در این سالها مشغول چه کاری بودید؟ پاسخ دقیق این است که بگویند: با تمام قوا مشغول ورشکسته کردن این شرکت بودیم.
استافورد بیر با تکرار دائمی جملهٔ پوسیوید، میکوشید به تحلیلگران سیستم یادآوری کند که سیستم، چیزی فراتر از افراد و اجزای آن است. اجزای سیستم میتوانند هر ادعایی دربارهٔ عملکرد و کارکرد و نیت طراحی سیستم داشته باشند. اما واقعیت سیستم، همان کاری است که انجام میدهد.
با مطالعهٔ مجموعه درسهای تفکر سیستمی در متمم، درک بهتری از سیستمها و نحوهٔ تحلیل آنها پیدا میکنید:
#تفکر سیستمی #تفکر نقاد #نقل قول
اهمیت تغییر مدل ذهنی انسانها را فراموش نکنیم
۲۵ دی, ۱۴۰۱ | تاریخ«رویدادهای برجسته و چشمگیر تاریخ
نتیجهٔ مشهودِ
تغییرات نامشهود در شیوهٔ اندیشیدن انسانها هستند.»
به بیان دیگر، تغییر در شیوهٔ فکر کردن انسانها را نباید کماهمیت و ناچیز شمرد. این تغییرات، اگر چه در ظاهر به چشم نمیآیند، اما منشاء همهٔ آن تحولات – سازنده و مخربی – هستند که در مرور تاریخ بشر، توجه ما را به خود جلب میکنند.
تاریخ، غیرخطی است.
۱۸ دی, ۱۴۰۱ | تاریخ
این جمله را لنین گفته است. شاید سابقهٔ لنین به شکلی باشد که نامش به عنوان گوینده، برای جملهها اعتبارآفرین نباشد. اما اصل جمله، مستقل از این که چه کسی آن را گفته، با شناخت ما از تاریخ و تجربههای فردیمان همخوان است. به همین علت، آن را در بسیاری از کتابها و نوشتهها – که حتی به تاریخ مرتبط نیستند – میبینیم (+/+/+).
آشنایی با مفهوم سیستم و تفکر سیستمی، درک چنین جملهای را آسانتر هم میکند. چون ترجمهٔ این جملهٔ لنین به زبان سیستمی، یکی از بدیهیات نظریهٔ سیستمهاست: «رفتار سیستمهای پیچیدهای مثل تاریخ، غیرخطی است.»
این گزاره چنان محکم و قوی است که نویسندهای مانند مانوئل دو لاندا، دربارهاش یک کتاب کامل نوشته است (+).