سبقه یا صبغه؟ کدام درست است؟

سبقه و صبغه دو واژه‌ای هستند که نویسندگان، سخنوران و سیاستمداران ما علاقه‌ی بسیاری به استفاده از آن‌ها دارند.  این علاقه در حدی است که با وجود عربی بودن صبغه، اگر این واژه را در گوگل جستجو کنید، به صدها سایت ایرانی می‌رسید.

کلمه‌ی سبقه هم‌خانواده‌ی سابقه است و به نوعی به پیشینه اشاره می‌کند.

بنابراین اگر می‌خواهید از پیشینه‌ی افراد یا فعالیت‌ها حرف بزنید، باید از سبقه (با سین) استفاده کنید:

• خبرنگار از معاون دانشگاه پرسید: آیا دانشجویان بازداشت‌شده سبقه سیاسی داشته‌اند؟
• سبقه سیاسی ایشان از سبقه علمی ایشان پررنگ‌تر است.
• او هم توانایی مدیریت بالایی دارد و هم از سبقه کار فرهنگی برخوردار است.

اما صبغه به معنای رنگ است (صَبغ به معنای رنگ کردن و صِبغ به معنای رنگ شده). بنابراین وقتی می‌خواهید بگویید یک کار یا فعالیت یا فرهنگ، رنگ و بوی خاصی دارد، باید از صبغه (با صاد) استفاده کنید:

• این قانون بیشتر صبغه فقهی دارد تا حقوقی.
• این اقدام‌های خشونت‌آمیز بیشتر صبغه‌ طایفه‌ای داشته‌اند.
• او در سخنرانی تأکید کرد که ما باید به فکر پررنگ کردن صبغه معنوی در کارهایمان باشیم
• این طرح، صبغه سیاسی دارد.
• باید صبغه سوگ‌مندانه‌ی این روزها حفظ شده و برنامه‌های شاد در تلویزیون پخش نشود.

از این منظر، صبغه را می‌توان تقریباً معادل تعبیری دانست که در زبان انگلیسی با واژه‌ی tint ساخته می‌شود:

She has a clearly annoyed tone with a tint of arrogance.

تُن صدایش به شکل شفافی خشمگین بود و رنگی از تکبر هم داشت.

His questions had a tint of anger.

سوال‌هایش رنگی از خشم داشت.

ژانر چیست؟ | تعریف ژانر و انواع ژانر کتاب

ژانر (Genre) به معنای «تیپ»، «نوع»، «دسته» و «جنس» است. اگرچه اکنون بیش از سه قرن است که ژانر را به عنوان یکی از کلمات زبان انگلیسی پذیرفته‌اند، اما اصل این کلمه فرانسوی است و ریشه لاتین آن به کلمه‌ی Genus باز می‌گردد (+).

کلمه‌ی Gender (جنسیت) هم از همین ریشه‌ی لاتینی است و می‌توان گفت غالب واژه‌هایی که از ریشه‌ی Genus ساخته شده‌اند برای دسته‌بندی به کار می‌روند.

هیچ نوع دسته‌بندی شفاف و مشخصی در مورد ژانرها وجود ندارد که همه‌ی صاحب‌نظران روی آن اتفاق‌نظر داشته باشند. با این حال، برخی از ژانرها بیشتر جاافتاده‌اند و تصویر نسبتاً شفافی از آن‌ها در ذهن مردم و منتقدان شکل گرفته است.

مثلاً وقتی از یک فیلم در ژانر عاشقانه حرف می‌زنیم، همه کمابیش می‌دانیم چنین فیلمی چه نوع محتوا و داستانی دارد. به شکل مشابه، ژانر اجتماعی و ژانر اکشن و ژانر کمدی هم در فیلم‌ها شناخته‌شده‌اند و چارچوب مشخصی دارند.

انواع ژانر کتاب

در کنار ژانرهای سینمایی، یکی دیگر از جاهایی که مفهوم ژانر بسیار به کار می‌رود، حوزه‌ی کتاب و کتابخوانی است. رایج است که در معرفی کتاب، ژانر آن را هم مشخص می‌کنند تا خواننده در مورد خریدن یا نخریدن کتاب بهتر تصمیم بگیرد و نیز، انتظاراتش از کتاب واقع‌بینانه‌تر باشد.

با وجودی که دسته‌بندی قطعی درباره‌ی انواع ژانر کتاب وجود ندارد و بسیاری از ژانرهای کتاب با یکدیگر هم‌پوشانی دارند، اما معمولاً ژانرهای زیر را زیاد می‌‌بینیم و می‌شنویم.

همواره وقتی از ژانر صحبت می‌شود به دو نکته توجه داشته باشید:

۱) برای بسیاری از ژانرها، زیرمجموعه (Sub-genre) هم تعریف می‌شود. مثلاً ژانر عاشقانه را در نظر بگیرید. همه‌ی آثاری که در ژانر عاشقانه خلق می‌شوند از یک جنس نیستند. عاشقانه‌های تاریخی، عاشقانه‌های جنسی و عاشقانه‌های جنایی، تنها نمونه‌هایی از ژانرهای زیرمجموعه‌ی ژانر عاشقانه هستند.

یا به عنوان مثالی دیگر، برای ژانر فانتزی (تخیلی)‌ هم ژانرهای زیرمجموعه‌ی متعددی تعریف می‌شود. صرفاً به عنوان دو نمونه، Low-fantasy به داستان‌ها و فیلم‌های تخیلی‌ای گفته می‌شود که المان‌هایی جادو و تخیل در آن‌ها وجود دارد. اما این المان‌ها به دنیای واقعی اضافه شده‌اند. در مقابل، High-fantasy به داستان‌های تخیلی‌ای گفته می‌شود که اساساً‌ در جهانی غیرواقعی شکل گرفته‌اند و سهم دنیای واقعی در آن‌ها ناچیز است.

۲) ژانرها تقسیم‌بندی‌های مطلق و قطعی نیستند. مثلاً برخی ژانر روانشناسی و ژانر اقتصاد را مستقل از ژانر علوم اجتماعی و هم‌سطح آن در نظر می‌گیرند. اما گروه دیگری ترجیح می‌دهند ژانر روانشناسی و ژانر اقتصاد را زیرمجموعه‌ی ژانر علوم اجتماعی در نظر بگیرند.

مطالب مرتبط

معرفی کتابهای مدیریتی

معرفی کتابهای روانشناسی

پاراگراف فارسی (بخش‌های منتخب از کتابهای مختلف)

راهنمای خواندن و خریدن کتاب (فایل صوتی)

پرورش تسلط کلامی

چالش نوشتن و تمرین نویسندگی

چند گزارش و مقاله در مورد بلاک چین

کسانی که به بلاکچین علاقه‌مند باشند و بخواهند با پایه‌های این تکنولوژی بیشتر آشنا شوند، گزینه‌های فراوانی پیش رو دارند. برای آشنایی خواننده‌ی مبتدی با بلاکچین از نقطه‌ی صفر کتاب‌های متعددی وجود دارد که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به کتابهای زیر اشاره کرد:

Blockchain, Developing, Business, Law, and Solutions

Blockchain Basic in 25 Steps

Blockchain Revolution

اما افراد بسیاری هستتد که قصدشان یادگیری جزئیات تخصصی در زمینه‌ی بلاکچین نیست و صرفاً می‌خواهند تصویری کلی از این فناوری نسبتاً جوان داشته باشند و بدانند که بلاکچین چگونه ممکن است آینده را دگرگون کند.

بسیاری از سازمان‌ها و شرکت‌های بزرگ جهان، مطالعاتی در این زمینه انجام داده و حاصل آن‌ها را در قالب گزارشهای مدیریتی یا مقالات غیررسمی (مقاله سفید یا Whitepaper) منتشر کرده‌اند.

در ادامه می‌توانید برخی از این گزارش‌ها و مقالات را ببینید و بسته به علاقه‌ی خود، دانلود و مطالعه کنید. بخش قابل‌توجهی از این اسناد توسط دو شرکت بزرگ مشاوره مدیریت Deloitte و PwC منتشر شده و هدف نهایی‌شان از تولید و انتشارات این مطالب، همان‌طور که انتظار می‌رود، جذب مشتری برای پروژه‌های مشاوره است.

با این حال، نکات ارزشمندی در آن‌ها مطرح شده و «اگر قصدتان آشنایی بسیار ابتدایی یا اطلاع از کلمات کلیدی این حوزه برای مطالعات بیشتر باشد» می‌توانند بسیار مفید واقع شوند.

سورئالیسم یا فراواقع گرایی چیست؟ (در ۲۴۶ کلمه)

اگر چه سورئالیسم را به فراواقع گرایی ترجمه می‌کنند، اما شاید عبارت واقعیتِ واقعی‌تر توصیف بهتری برای این مکتب باشد.

سورئالیسم مدعی نیست که می‌خواهد از مرزهای واقعیت بگذرد، بلکه معتقد است که عموم انسان‌ها بخش خیلی کوچکی از سرزمین واقعیت را در نوردیده‌اند.

مکتب سورئالیسم را از فرزندان مکتب دادائیسم می‌دانند.

جدی نگرفتن مرزها و چارچوب‌های رسمی و قواعد پذیرفته شده توسط دادائیسم، در مکاتب متعددی نفوذ و رسوخ کرد که از جمله آنها می‌توان به مکتب سورئالیسم اشاره کرد.

با وجودی که تفکر سورئال را نمی‌توان به صورت شفاف و قطعی از دادائیسم تفکیک کرد، اما تولد رسمی سورئالیسم را با مانیفست سورئالیسم که در سال ۱۹۲۴ توسط نویسنده‌ی فرانسوی آندره برتون منتشر شد مقارن می‌گیرند.

سورئالیسم پایه‌های فکری خود را بر تفکر زیگموند فروید قرار داد.

سورئالیست‌ها بر این باور بودند که رویاها و ناخودآگاه و سایر بحث‌هایی که فروید مطرح می‌کند می‌تواند دریچه‌ای به خودِ واقعی‌ترِ انسان باشد. انسانی که اسیر زنجیر عقل و منطق نیست.

توجه به رویاها، احساسات لحظه‌ای، عبور از مرزهای پذیرفته شده‌ی باور و فرهنگ عامه، شگفتی آفرینی، حذف نکردن و پنهان نکردن احساسات و شکستن مرز ممکن و ناممکن، از ویژگی‌های مکتب سورئالیسم محسوب می‌شود.

سورئالیسم در ادبیات، فیلمسازی، نقاشی و عکاسی و سایر جنبه‌های فرهنگی و هنری، علاقمندان خود را پیدا کرده است.

پابلو پیکاسو و هنری مور، از جمله سورئالیست‌های مطرح محسوب می‌شوند.

پیشنهاد می‌کنیم عکسهای سورئال اریک یوهانسون و کارهای جوزپه آرچیمبولدو را هم ببینید.

مطالعه بیشتر: Dada, Surrealism, and their heritage

سهل ممتنع یعنی چه؟

سهل ممتنع از جمله واژه هایی است که در ابتدا در ادبیات رواج پیدا کرد. اما امروزه در سایر زمینه‌ها نیز به کار برده می‌شود.

ساده ترین تعریف سهل ممتنع این است که یک کار در ابتدا سهل و ساده به نظر برسد، اما وقتی می‌خواهیم آن را انجام دهیم، ببنیم که چندان هم ساده نیست و موانع زیادی برای انجام آن وجود دارد. شاید ساده‌ی ناممکن بهترین توصیف و تعریف مفهوم سهل ممتنع باشد.

در ادبیات کهن ایران، سعدی را خداوندگار ادبیات سهل ممتنع می‌دانند.

نوشتار او و اشعار او، بسیار روان و ساده است. به نظر می‌آید که جمله‌ها صرفاً با به زنجیر کشیدن کلمات ساخته شده‌اند. اما وقتی تلاش می‌کنیم مثل او ساده و روان بنویسیم، می‌بینیم که این کار، بر خلاف آنچه در نگاه نخست به نظر می‌رسد، چندان ساده نیست.

در نوشته‌های معاصر، شاید اشعار قیصر امین پور، نمونه خوبی از ادبیات سهل ممتنع باشد.

به این جملات توجه کنید:

ای شما!

ای تمام عاشقانِ هر کجا!

از شما سوال می‌کنم:

نام یک نفر غریبه را

در شمار نام‌هایتان اضافه می‌کنید؟

امروزه، سهلِ مُمتَنِع به عنوان یک صفت برای توصیف هر کار یا فعالیتی که در نگاه اول ساده به نظر می‌رسد، اما در واقع دشوار و گاه ناممکن است به کار برده می‌شود.

قانون بازده نزولی چیست؟

قانون بازده نزولی در اقتصاد در نگاه اول، شکل پیچیده‌ای دارد. اما وقتی با آن آشنا می‌شویم می‌بینیم که اتفاقاً مفهومی بسیار ساده را بیان می‌کند و بسیاری از ما، مصداق‌های بازده نزولی را در زندگی و فعالیت‌های اقتصادی و غیراقتصادی خودمان تجربه کرده‌ایم.

قبل از این‌که شکل رسمی قانون بازده نزولی را با هم بخوانیم، می‌توانیم یک مثال ساده از قانون بازده نزولی را مرور کنیم:

بعد از این مثال، ابتدا شکل رسمی قانون بازده نزولی را می‌خوانیم و سپس جزئیات آن را به زبان ساده بررسی کنیم. این شکلی است که در غالب سایت‌های فارسی زبان از قانون بازده نزولی می‌خوانیم:

منظور از نهاده در بحث تولید چیست؟

برای تولید هر چیزی، به عوامل تولید یا Factors of Production نیاز داریم. عوامل تولید را در فارسی به نهاده ترجمه کرده‌اند. مثلاً:

• نیروی انسانی، زمین، بذر و ماشین آلات از جمله نهاده های مورد نیاز در کشاورزی هستند.
• نیروی انسانی، ماشین‌آلات، مواد اولیه، دانش فنی، سوله و انرژی، از جمله نهاده های مورد نیاز در تولید هستند.

سرمایه و نیروی انسانی، دو مورد از نهاده های کلاسیک در اقتصاد محسوب می‌شوند. اما می‌دانیم که نهاده‌ها به این دو مورد محدود نیستند و می‌توانند از آن فراتر روند.

بازده یک نهاده یعنی چه؟

فرض کنید همه‌ی عوامل تولید (یا نهاده‌ها) را ثابت نگه داریم و فقط یک مورد را افزایش دهیم. خروجی چه میزان افزایش خواهد یافت؟ این افزایش خروجی ناشی از افزایش یک نهاده را بازده آن نهاده می‌نامند.

معمولاً قدیمی‌ترین مثال قانون بازده نزولی در کشاورزی است. در کشاورزی چنین توضیح می‌دهند که فرض کنید زمین و بذر و تجهیزات، همه‌ ثابت بمانند. با افزایش یک کارگر، خروجی روزانه‌ی برداشت از مزرعه چه تغییری خواهد کرد؟ (این تغییر، همان بازده ناشی از افزودن به یکی از عوامل تولید است).

قانون بازده نزولی چه می‌گوید؟

حرف قانون بازده نزولی این است که اگر همه‌ی فاکتورهای تولید را ثابت نگه دارید، نباید انتظار داشته باشید که با اضافه کردن یک فاکتور (رشد نامتناسب)، خروجی به همان نسبت رشد کند.

به نمودار زیر توجه کنید:

ما انتظار داریم با افزایش عامل تولید، خروجی هم به شکل متناسب (یا حتی فراتر از تناسب) بهتر شود. اما اگر همه‌ی عوامل تولید ثابت باشند و فقط یک عامل افزایش پیدا کند، بازده کاهش پیدا می‌کند. بنابراین در ابتدا رشد خروجی کُند شده و سپس حتی ممکن است حالت نزولی پیدا کند.

تذکر: قانون بازده نزولی تأکید می‌کند که افزایش عوامل تولید، تا یک مرحله‌ی مشخص می‌تواند با کاهش بازده همراه نباشد. بنابراین کاهش بازده معمولاً از یک جایی به بعد، مشاهده می‌شود.

قانون بازده نزولی به انگلیسی

دیوید بگ در کتاب اقتصاد خود، قانون بازده نزولی را به صورت زیر بیان می‌کند:

The marginal product of a variable factor is the extra output from and extra unit of that input, holding constant all other inputs.

Holding all factors constant, the law of diminishing return says that, beyond some level of variable input, further increases in the variable input lead to a steadily decreasing marginal product of that input.

منظور از تکنیک وکیل مدافع شیطان در تصمیم گیری های گروهی چیست؟

برای بسیاری از ما، اصطلاح وکیل مدافع شیطان معمولاً فیلم وکیل مدافع شیطان (با بازی به‌یادماندنی آل پاچینو) را تداعی می‌کند. اما در فضای مدیریت و کسب و کار، وکیل مدافع شیطان یک تکنیک در تصمیم گیری گروهی است که موجب بهبود کیفیت تصمیم گیری می‌شود.

وکیل مدافع شیطان به کسی گفته می‌شود که وظیفه دارد در جلسه به مخالفت با ایده‌های مطرح شده بپردازد و مراقب باشد جریان کلی اندیشیدن در گروه، به سرعت روی یک ایده متمرکز نشود.

این کار در واقع برای جلوگیری از پدیده‌ی گروه اندیشی است و باعث می‌شود که گروه، ناگهان عاشقِ ایده‌ی خود نشده یا به سرعت، در برابر افکار و ایده‌های مدیران و اشخاص مقتدرتر جلسه تسلیم نشود.

معنی وکیل مدافع شیطان چیست؟

این عبارت در تاریخ مسیحیت ریشه دارد و کلیسای کاتولیک آن را مطرح کرده است. در دورانی که کلیسای کاتولیک، بعضی افراد را پس از مرگ‌شان به عنوان قدیس (Saint) اعلام می‌کرد، این دغدغه وجود داشت که شاید فرد مطرح شده، واقعاً مناسب و شایسته‌ی جایگاه قدیسی نباشد.

برای کاهش خطای این فرایند، جایگاهی به نام وکیل مدافع شیطان تعریف شد و فردی که در این جایگاه قرار می‌گرفت، باید به نمایندگی از شیطان حرف می‌زد و توضیح می داد که فرد مورد نظر، اتفاقاً‌ خدمت‌گزار شیطان بوده و زحمات زیادی در مسیر شیطان کشیده است.

در واقع با در نظر گرفتن چنین جایگاهی، فضا برای بحث کردن در مورد ایرادها و نواقص شخصیتی فرد هم باز می‌شد و اگر فرد، چندان شایسته‌ی جایگاه قدیسی نبود، تحت تأثیر فضا و تب جلسه، به این سمت منصوب نمی‌شد.

بر اساس توضیحات بریتانیکا، اولین بار در سال ۱۵۸۷ دفتری رسمی به وکیل مدافع شیطان اختصاص داده شد و پس از چهار قرن، زمانی که پاپ ژان پل دوم به اصلاح فرایندهای کلیسا پرداخت، این جایگاه حذف شد.

درس‌های مرتبط در حوزه‌ی تصمیم گیری

• تصمیم گیری گروهی
• گروه اندیشی
• تکنیک دلفی

فوردیسم یا فوردگرایی چیست و به چه معناست؟

فوردیسم (Fordism) یا فوردگرایی در ادبیات مدیریت و کسب و کار، به سبک مدیریت کارخانجات خودروسازی فورد و نگرش حاکم بر آن مجموعه در اوایل قرن بیستم میلادی اشاره دارد.

در آن زمان، کارخانجات فورد یکی از موفق‌ترین خودروهای تاریخ خود یعنی فورد تی (Ford T) را عرضه کردند که خود این کار و حاشیه‌هایش هنوز جایگاه ویژه‌ای در تاریخ توسعه‌ی صنعت جهان دارند.

خط مونتاژ و تقسیم کار از جمله مفاهیمی هستند که در آن مقطع مطرح شدند. این‌که در یک کارخانه لازم نیست مثل کارگاه‌های سنتی، هر کس همه کار انجام دهد و مثلاً صفر تا صد مونتاژ خودرو را بلد باشد و بداند.

خط مونتاژ امکان تقسیم تخصصی کار را فراهم کرد و حالا کارگرانی وجود داشتند که مثلاً فقط در بستن چند پیچ موتور متخصص بودند و هر روز همان کار را تکرار می‌کردند.

فوردگرایی بسیار نزدیک به ایده‌های تیلور در مدیریت علمی است. با این تفاوت که تیلور بیشتر روی کارگاه‌های کوچک و معادن کار کرده بود و این‌بار، افزایش راندمان تولید در قالب کارخانه و خط تولید مورد توجه قرار می‌گرفت.

به همین علت، زیاد می‌شنوید که می‌گویند: «فوردیسم، همان تیلوریسم است که پایش به کارخانه‌های بزرگ و خطوط تولید باز شده است.»

ویژگی دیگر فوردیسم این بود که به خاطر اقتصادی بودن و استفاده از مزایای صرفه به مقیاس، بر یکنواختی و یکسان بودن محصولات (و تنوع نداشتن آن‌ها) تأکید می‌شد.

به همین علت اصطلاح فوردیسم گاهی به معنای «تولید انبوه بدون ایجاد تمایز» به‌کار می‌رود. جمله‌ی معروف فورد را هم سندِ این ادعا می‌آورند که می‌گفت: «هر رنگی از فورد T بخواهید به شما می‌دهیم، به شکل این‌که مشکی بخواهید.»

فوردیسم در بسیاری از متن‌ها و سخنرانی‌ها، با بار معنایی منفی به‌کار می‌رود. یعنی به عنوان نگرشی که حاضر است به هر قیمت و تحت هر شرایط، خروجی و عملکرد اقتصادی را افزایش دهد و انسان‌‌ها را هم درست مانند آچار و انبردست می‌بیند و از جنبه‌های انسانی آن‌ها صرف‌نظر می‌کند.

این نقد بر این پایه این آموزه‌ی مدیریت منابع انسانی شکل گرفته تنوع فعالیت‌ها می‌تواند محیط کار را بسیار قابل‌تحمل‌تر و دوست‌داشتنی‌تر کند و حتی به فرض این‌که تمرکز روی یک فعالیت بسیار کوچک، بتواند کارایی را افزایش دهد، هم‌چنان این نگرش ماشینی و مکانیکی به کارگران، انسانی و قابل‌پذیرش نیست.

رشته مدیریت آموزشی چیست؟

رشته مدیریت آموزشی (به انگلیسی: Educational Management و گاهی Educational Administration) یک رشته دانشگاهی است که معمولاً در سطح کارشناسی ارشد ارائه می‌شود و در آن به مدیریت آموزش و فرایندهای آموزشی می‌پردازند.

البته سهم آموزش در این رشته معمولاً پررنگ‌تر از سهم مدیریت است و بخش مدیریت هم، غالباً به سیاست‌گذاری محدود می‌شود.

بنابراین بهتر است مدیریت آموزش را یکی از گرایش های رشته MBA یا سایر انواع مدیریت اجرایی در نظر نگیرید.

کدام مقطع آموزشی مورد توجه رشته مدیریت آموزشی است؟

بخش قابل‌توجهی از سرفصل‌های رشته مدیریت آموزشی به آموزش در دبستان و دبیرستان اختصاص دارد.

اما اگر معیارتان سرفصل‌های دانشگاهی نباشد، خواهید دید که در ادبیات تحقیقاتی، مقالات و فعالیت کارشناسان مدیریت آموزشی به همه‌ی مقاطع آموزشی از دبستان تا تحصیلات عالی دانشگاهی پرداخته می‌شود.

آینده شغلی رشته مدیریت آموزشی چیست؟

کسانی که در مدیریت آموزشی تحصیل می‌کنند، معمولاً وارد یکی از دو شاخه‌ی فعالیت‌های اجرایی مدیریتی و یا سیاست‌گذاری می‌شوند.

شاخه‌ی سیاست‌گذاری به این معناست که متخصصان مدیریت آموزشی با مراکز دولتی، نهادهای غیرانتفاعی و انجمن‌ها و گروه‌های تصمیم‌گیر یا تصمیم‌ساز در حوزه‌ی آموزش همکاری می‌کنند.

ورود به شاخه‌ی اجرایی هم به معنای تأسیس یک مدرسه یا آموزشگاه و یا ورود به تیم مدیریتی یک مرکز آموزشی است.

سرفصل های رشته مدیریت آموزشی

سرفصل های تعریف‌شده برای این رشته، از یک دانشگاه به دانشگاه دیگر و از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. اما برخی موضوعات را می‌توان فصل مشترک غالب این دوره‌ها دانست.

از جمله‌ی این موضوعات می‌توان به رهبری آموزشی یا Educational Leadership اشاره کرد که اخیراً در بسیاری از این دوره‌ها، مورد توجه جدی قرار گرفته است.

اصول مدیریت آموزشی، اقتصاد آموزش، مبانی و اصول برنامه ریزی آموزشی، سیاست گذاری در آموزش، فلسفه آموزش، رهبری یادگیری، رفتار سازمانی در مراکز آموزشی، هوشمندسازی آموزش و فرایندهای آموزشی، تحقیق و تحول و نوآوری در آموزش، مدیریت دانش، ارزش‌یابی و کنترل برنامه‌های آموزشی، جنبه‌های حقوقی آموزش و اخلاق حرفه‌ای در آموزش، از جمله موضوعاتی هستند که در بیشتر برنامه‌های مدیریت آموزشی مورد توجه قرار می‌گیرند.

چه مهارت‌هایی به موفقیت در رشته مدیریت آموزشی کمک می‌کنند؟

جدای از دانش تخصصی که در این رشته مورد بحث قرار می‌گیرد، مهارت ارتباطی، رهبری، قدرت حل مسئله و تفکر سیستمی از جمله مواردی هستند که می‌توانند روی سرنوشت و میزان موفقیت دانشجویان رشته مدیریت آموزشی تأثیر بگذارند.

شماره شبا چیست و چه کاربردی دارد؟

اصطلاح شبا طی سال‌های گذشته در سیستم بانکی ایران رواج یافته و بسیاری از ما بدون این‌که اطلاعات چندانی درباره‌ی شبا داشته باشیم از آن استفاده می‌کنیم.

در این‌جا چند توضیح ساده درباره شبا خدمت شما ارائه می‌شود.

شبا مخفف چیست؟

کلمه‌ی شبا که البته بانک‌ها آن را شِبا می‌خوانند، مخفف عبارت شناسه حساب بانکی ایران است.

کلمه شبا به عنوان معادل اصطلاح IBAN در زبان انگلیسی به کار برده می‌شود.

در انگلیسی بریتانیایی این کلمه را به صورت حروف مقطعه (آی بی اِی اِن) می‌خوانند؛ اما آمریکایی‌ها آن را به عنوان یک واژه و به صورت آیبَن تلفظ می‌کنند.

بین هر حساب بانکی و شماره‌ی IBAN یا شبا تناظر یک به یک وجود دارد. به عبارت دیگر، اگر شماره شبا (در حساب ایران) یا IBAN (در حساب‌های بین‌المللی) خود را در هر جای دنیا اعلام کنید، کاملاً مشخص است که از حساب چه کسی در چه کشوری صحبت می‌کنید.

شماره شبا چند رقمی است؟

شماره شبا ۲۴ رقمی است که البته این ۲۴ رقم شامل IR ابتدای آن نمی‌شود (با IR مجموعاً ۲۶ کاراکتر می‌شود).

استاندارد تعریف شماره شبا (فرمت شماره شبا)‌ چیست؟

وقتی قرار است شماره‌ای در سراسر جهان منحصر‌به‌فرد باشد، لازم است که استاندارد جهانی برای تعریف آن به کار گرفته شود.

استاندارد تعریف IBAN در سراسر جهان، ISO-13616 نام دارد که شماره شبای حساب‌های بانکی ایران نیز بر همین اساس تعریف شده است.

کاربرد شماره شبا چیست؟

بر اساس توضیح استاندارد ISO-13616، شماره شبا با هدف تسهیل پردازش داده‌ها در تعاملات بین‌المللی و محیط‌های مالی و نیز میان صنایع مختلف ارائه شده است.

در این استاندارد توضیح داده شده که طراحی شبا برای پردازش اتوماتیک (در فرایندهای انتقال الکترونیکی پول)‌ است. اما در عین حال، استفاده از این شماره در سایر ابزارهای مبادله (مثلاً اسناد کاغذی تعهدات مالی) نیز مجاز شمرده شده است.

چارچوب کلی تعریف کد IBAN چیست؟

طول کد IBAN در کشورهای مختلف، متفاوت است.

اما قواعد زیر باید بر اساس استاندارد ISO-13616 رعایت شود:

• دو حرف اول باید کشوری را مشخص کنند که حساب در آن باز شده است. همان‌طور که می‌دانید برای شبا در ایران از کد IR استفاده می‌شود. استاندارد دیگری به نام ISO-3166 وجود دارد که مشخص می‌کند نام هر کشور با چه حروفی مشخص شود. این نام‌ها همان‌هایی هستند که در نام‌گذاری دامین کشورها در وب هم استفاده می‌شود.
• بعد از دو حرف اول، یک عدد دو رقمی وجود دارد که صحت بقیه‌ی کد را کنترل می‌کند. بنابراین اگر در ثبت شماره شبا اشتباه کرده باشید، به احتمال زیاد این خطا مشخص شده و پول شما به اشتباه جابجا نخواهد شد.
• بقیه‌ی کد شبا می‌تواند با ارقام ۰ تا ۹ و نیز حروف A-Z و a-z ساخته شود و نباید طول آن از ۳۰ حرف بیشتر باشد. البته استاندارد، کشورها را مقید می‌کند که داخل قلمرو خود، تعداد ارقام کد را ثابت نگه دارند. ما در ایران از کد ۲۲ رقمی استفاده می‌کنیم که با افزودن دو رقم کنترل در نهایت به یک کد ۲۴ رقمی تبدیل می‌شود.

چگونه شماره شبا را پیدا کنیم؟

اکثر بانک‌ها در سایت خود این سرویس را ارائه می‌دهند.

به این صورت که اگر شماره کارت بانکی یا شماره حساب خود را داشته باشید، می‌توانید آن را به سایت ارائه دهید و شماره شبا را تحویل بگیرد.

در ادامه برخی از آدرس‌هایی‌ که این کار را انجام می‌دهند، فهرست شده‌اند.

تبدیل شماره کارت به شبا در بانکهای ایران

هر یک از بانک‌های ایران، صفحه‌ای را در وب‌سایت خود در نظر گرفته‌اند تا با وارد کردن شماره حساب بانکی، شماره شبا را به دست آورده یا شماره کارت را به شبا تبدیل کنید.

صفحه مربوط به برخی از بانکها در این‌جا آمده است:

دریافت شبا با شماره حساب سامان (و برخی بانکهای دیگر)

دریافت شماره شبا بانک ملت (بر اساس شماره حساب)

تبدیل شماره حساب بانک پارسیان به شبا

تبدیل شبا به شماره حساب و نیز شماره حساب به شما در بانک اقتصاد نوین

دریافت شبا بر اساس شماره حساب بانک پاسارگاد

چند مطلب پیشنهادی در متمم

  تاریخچه پول در جهان

  تفاوت تهاتر و پول کالایی چیست؟

  حواله چیست؟

  تفاوت پول و ارز چیست؟

  تاریخچه شکل گیری بانک مرکزی به عنوان نهاد نظارتی

  روانشناسی پول