وانیل چیست

شاید شما هم از جمله علاقمندان طعم وانیل یا بوی وانیلی باشید.

اجازه بدهید قبل از هر چیز، لازم است بر این نکته تاکید کنیم که به احتمال زیاد، آنچه شما به عنوان وانیل خورده‌اید یا دوست دارید، نوع سینتتیک یا تولید صنعتی وانیل است.

این ماده بیشتر با استفاده از پروپیلن گلیکول و افزودنی‌های دیگر تولید می‌شود. اگر اسم پروپیلن گلیکول برایتان ناآشنا است، لازم به توضیح است که از این ماده در تولید ضد یخ خودرو هم استفاده می‌شود.

وانیل و گل ارکیده

احتمالاً شنیده‌اید که وانیل از گل ارکیده به دست می‌آید.

این حرف کاملاً درست است. فقط به خاطر داشته باشید که گل ارکیده حدود ۶۰ گونه متفاوت دارد که تعداد کمی از این گونه ها، برای استخراج وانیل مناسب هستند.

به این گونه ها، وانیلا ارکید (Vanilla Orchid) می‌گویند.

شکوفه های وانیل ارکیده فقط یک روز باز می‌مانند و برای دستچین شدن و تولید وانیل مورد استفاده قرار می‌گیرندوانیل گران‌قیمت است

وانیل را بعد از زعفران، دومین ادویه گرانقیمت جهان می‌دانند (+).

تاریخچه استخراج و استفاده از وانیل طبیعی

وانیل طبیعی نخستین بار در مکزیک و توسط قبیله های توتوناک مورد استفاده قرار گرفت.

اگر چه در مورد زمان آن اختلاف نظر وجود دارد، اما به نظر می‌رسد که استفاده از گیاه وانیل به عنوان مکمل نوشیدنی و خوشبو کننده در مکزیک، حدود ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ سال قدمت داشته باشد.

ظاهراً زمانی که در سال ۱۵۱۸ پادشاه اسپانیا از مکزیک دیدار می‌کند، متوجه می‌شود که در آنجا یک نوشیدنی سلطنتی با بویی مطبوع وجود دارد و این بو ظاهراً توسط اسانس وانیل ایجاد می‌شده است.

شکلات مایع با طعم وانیل هم که شکلاتل نامیده می‌شده، دستاورد او در همین سفر است.

در قرن هفدهم گزارش‌هایی در مورد استفاده از عصاره وانیل در درباره ملکه الیزابت وجود دارد. اگر چه تا حدود ۳۰۰ سال بعد از آشنایی حاکم اسپانیا با گیاه وانیل، ظاهراً ارکیده وانیل فقط در مکزیک کشت می‌شده است.

اگر چه امروز، ماداگاسکار و اندونزی سهم بسیار بزرگتری از کشت و فروش وانیل را در اختیار دارند.

دانه های وانیل

تخمدان های وانیل، طی هشت تا نه ماه به بلوغ می‌رسند و اگر گیاه وانیل از سلامت و حمایت کامل برخوردار باشد، می‌تواند در سال چیزی حدود ۱۰۰ تخمدان تولید کند.

تخمک‌های داخل تخمدان، در مرحله‌ای که چیده می‌شوند هنوز سبز هستند و عطر و بویی هم ندارند.

کشاورزان به شیوه های مختلف آنها را تخمیر می‌کنند تا دانه های سیاه رنگ وانیل و سپس پودر وانیل تولید شود.

این پودر به همراه افزودنی‌های مختلف، به صورت وانیل مایع به بازار عرضه می‌شود.

کاربرد وانیل در ایران

وانیل در ایران عموماً برای شیرینی پزی، دسرها، پودینگ‌ها، به عنوان طعم دهنده قهوه و نیز در ساخت بستنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

شمع‌ها و عودهایی هم که بوی وانیل دارند، به ایران وارد می‌شوند و علاقمندان خود را دارند.

خواص وانیل

در دنیا باورهای زیادی در مورد خواص وانیل وجود دارد.

کسانی که به آروماتراپی اعتقاد دارند، فهرست بلندبالایی از اثرات بوی وانیلی برای شما خواهند گفت.

فهرست خواص دارویی عصاره وانیل هم می‌توانید به سادگی با جستجو در وب فارسی بیابید.

جلوگیری از پیری پوست و تاثیر بر سیستم عصبی، تنها نمونه هایی از خواص متعارف وانیل هستند.

اگر چه این فهرست جذاب به نظر می‌رسد، اما بررسی‌های در ما تحقیقات دانشگاهی موید این اثرات نتیجه نداد و ظاهراً باید همچنان اثر پلاسیبو را لااقل در بخشی از تاثیرات وانیل جدی گرفت.

[ مطلب پیشنهادی: رابطه میان استرس و رژیم غذایی ]

عوارض مصرف زیاد کافئین

عوارض مصرف زیاد کافئین (+):

کافئین به دلیل افزایش برانگیختگی و آگاهی محیطی، برای بسیاری از انسان‌ها جذاب است.

از کافئین برای بیدار ماندن در شرایط خستگی، رانندگی در مسیر طولانی، درس خواندن و جلسات استفاده می‌شود.

اما باید به خاطر داشته باشیم که کافئین و هر ماده‌ی دیگری که نقش برانگیزاننده (Stimulant) دارد، در صورتی که زیاد مصرف شود، می‌تواند عوارض جانبی داشته باشد.

منظور از مصرف زیاد کافئین چیست؟

اگر چه عدد و رقم قطعی در این زمینه وجود ندارد و توصیه‌ها تفاوت دارند، اما به نظر می‌رسد که ۴۰۰ میلیگرم کافئین در روز، برای کسی که بالای ۱۸ سال سن دارد، سقف مصرف باشد.

برخی از عوارض مصرف زیاد کافئین

  • نوسان خلق
  • بی خوابی
  • ناتوانی در تمرکز
  • احساس خستگی و فرسودگی
  • افزایش فشار خون و ضربان قلب
  • سردرد
  • کاهش اشتها

لینک مرتبط:

اثرات کم خوابی

کدام بهتر است: چای یا قهوه؟

کافئین چیست؟

کافئین (به انگلیسی: Caffeine) ماده‌ای شیمیایی است که مهم‌ترین اثر آن، برانگیختن سیستم عصبی مرکزی است. چه در انسانها و چه در سایر موجوداتی که سیستم عصبی دارند.

این ماده، ریشه‌ی گیاهی دارد و در برگ و میوه برخی گیاهان موجود است.

کافئین بسته به اینکه از چه گیاهی به دست آمده باشد، با نامهای متفاوتی شناخته می‌شود. گوارانین، ماتئین و تئین، نمونه‌هایی از این نام‌ها هستند.

در میان انواع چای، چای سیاه (مانند چای سیاه سیلان و چای سیاه دارجلینگ) بیشتر کافئین را دارند.

آن‌چه در ادامه می‌خوانید:

کافئین چه رنگی است؟

رنگی که با شنیدن کافئین در ذهن ما تداعی می‌شود، قهوه ای است. شاید به این دلیل که قهوه یکی از منابع اصلی کافئین است که ما در زندگی روزمره با آن آشنایی داریم.

اما طبیعی‌ترین شکل کافئین، پودری سفید رنگ است.

طعم اصلی کافئین چیست؟

طعم کافئین، تلخ است.

اجازه بدهید به شکل دقیق‌تری بگوییم: وقتی می‌خواهند طعم تلخ را توضیح دهند، می‌گویند که تلخ یعنی طعم کافئین. به عبارتی شناخته شده ترین تعریف تلخی، طعم کافئین است.

به همین علت، بخش قابل توجهی از نوشیدنی کافئین دار، همراه با شکر افزوده عرضه می‌شوند.

نیمه عمر کافئین در بدن انسان چقدر است؟

نیمه عمر کافئین در بدن انسان حدود ۴ تا ۶ ساعت است.

به عبارتی، وقتی ۱۰۰ میلی گرم کافئین مصرف می‌کنید، چهار تا شش ساعت بعد، هنوز اثر ۵۰ گرم آن در بدن شما باقی است.

آیا کافئین همیشه از گیاه به دست می آید؟

خیر. کافئین سینتتیک هم وجود دارد که در آزمایشگاه و طی فرایندهای شیمیایی تولید می‌شود.

اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، با وجودی که کافئین ما را به یاد گیاه چای و قهوه می‌اندازد، علاوه بر حدود صد گیاه دیگر که حاوی کافئین هستند، هزاران نوع محصول و نوشیدنی وجود دارند که کافئین خود را به صورت مصنوعی و آزمایشگاهی تولید می‌کنند.

تفاوتهای متعددی بین کافئین سینتتیک و کافئین طبیعی وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به جذب بسیار سریع‌تر کافئین سینتتیک (در نوشابه ها و نوشیدنی های انرژی زا) اشاره کرد.

مطالب مرتبط

عوارض مصرف زیاد کافئین

کدام بهتر است: چای یا قهوه؟

تفاوت چای سبز و چای سیاه چیست؟

تفاوت چای سبز و چای سیاه

تفاوت چای سبز و چای سیاه در نحوه فرآوری آنهاست و گرنه، از لحاظ منشاء هر دو دقیقاً از گیاه چای به دست می‌آیند (نام علمی این گیاه، کامیا ساینِن سیس است).

یکی از بخش های فرایند تولید چای اکسیداسیون است.

با استفاده از اکسیداسیون، برگ چای اکسیژن جذب می‌کند و خشک می‌شود.

اگر اکسیداسیون بسیار کم انجام شود، چای سبز می‌ماند و اگر اکسیداسیون کامل انجام شود، چای سیاه به دست خواهد آمد.

اکسیداسیون، آنتی اکسیدان چای را کاهش می‌دهد و در عوض، میزان کافئین آن را افزایش می‌دهد.

همچنین در چای سیاه در مقایسه با چای سبز، مواد افزودنی بیشتری وجود دارد.

 

تفاوت چای سبز و چای سیاه چیست

تفاوت طعم چای سبز و چای سیاه

به علت اکسیداسیون بیشتر در چای سیاه، چای سیاه طعم تلخ تر و سنگین‌تری دارد و طعم چای سبز ملایم تر است.

آیا چای سبز در میان انواع چای کمترین فراوری را دارد؟

خیر.

طبیعی ترین چای، چای سفید است که آنتی اکسیدان های آن حفظ می‌شود و اکسیداسیون روی آن انجام نمی‌شود.

اما به دلیل رنگ کم و طعم کم و کافئین کم در چای سفید، چندان مورد توجه نیست و مورد استقبال قرار نمی‌گیرد.

بعد از چای سفید، کمتری فراوری روی چای سبز انجام می‌شود و چای سیاه، عموماً بیشترین حجم فرآوری و مواد افزودنی را داراست.

تفاوت ترکیب شیمیایی چای سبز و چای سیاه

  • در ترکیب چای سیاه، تانن بیشتری وجود دارد (تانَن = Tannin)
  • کافئین در چای سیاه بیشتر از چای سبز است.
  • عطر چای سیاه بیشتر از چای سبز است.
  • آنتی اکسیدان ها در چای سبز بیشتر از چای سیاه و در چای سفید بیشتر از چای سبز هستند.

چای دارجلینگ چیست؟ (چای دارجیلینگ)

چای دارجیلینگ یا چای دارجلینگ چیست؟

چای دارجلینگ که گاهی هم آن را به صورت چای دارجیلینگ می‌نویسند، در ایالت بنگال غربی در شمال هند و در دامنه رشته کوه های هیمالیا کشت می‌شود.

این چای، نام خود را از نام همان منطقه (دارجلینگ)‌ گرفته است.

کشت چای دارجلینگ در نیمه‌ی قرن نوزدهم توسط انگلیسی ها در هند آغاز شد و تا کنون نیز ادامه یافته است.

در بسیاری از نقاط جهان، طعم چای دارجیلینگ را منحصر به فرد می‌دانند و آن را جزو مرغوب ترین انواع چای تلقی می‌کنند.

در نام گذاری چای، استفاده از نام منطقه ای که چای در آن می‌روید رایج است.

چنانکه ما هم چای لاهیجان را داریم و یا چای سیلان نیز نام خود را از سریلانکا (که نام سابقش سیلان بوده است) گرفته است.

مطالب مرتبط: 

 کدام را بنوشم بهتر است: چای یا قهوه؟

 انسان های موفق قبل از صبحانه چه می‌کنند؟

 عادتهای تغذیه‌ی شما چیست؟

 استرس و نقش تغذیه در آن

 خوراکی های خیابانی در کشورهای مختلف

چای سیلان چیست

چای سیلان یکی از چای های مشهور و مطرح در جهان است که در سریلانکا کشت می‌شود.

از آنجا که در صنعت چای رایج است که چای را بر اساس منطقه کشت آن نامگذاری کنند، این چای به عنوان چای سیلان شناخته می‌شود. چون نام قدیمی سریلانکا، سیلان بوده است.

[مطالعه بیشتر: آشنایی با سری لانکا]

این شیوه نامگذاری را در مورد سایر انواع چای هم مشاهده می‌کنید. مثلاً چای دارجلینگ به خاطر کشت در ناحیه دارجلینگ هند، با این عنوان نام‌گذاری شده است.

چای سیلان در کشور سریلانکا در جنوب شبه قاره هند کشت میشود

چای سیلان هم مانند هر چای دیگری برای کشت، نیازمند هوای خنک و مرطوب و بارش فراوان باران است. ویژگی هایی که در سریلانکا (سیلان) وجود دارند و آن را به نقطه‌ای مناسب برای کشت چای تبدیل کرده‌اند.

مانند بسیاری از محل‌های پرورش چای در جهان، کشت چای سیلان هم با حمایت و تشویق انگلیسی‌ها توسعه یافته است. قبل از کشت چای در قرن ۱۹ میلادی، سریلانکا از لحاظ کشاورزی بیشتر بر کشت دارچین تکیه داشت.

درباره مخلوط کردن چای با شیر

چای سیلان در مقایسه با چای دارجلینگ، تلخ‌تر است و رنگ آن هم تیره‌تر است.

آنچه در مورد سنت مخلوط کردن چای با شیر در انگلیس (و برخی کشورهای دیگر)‌ می‌شنویم، مربوط به چای تلخ و سنگین مانند سیلان است.

کسانی که از چای سبک‌تر (مانند چای دارجلینگ) استفاده می‌کنند، معمولاً آن را با شیر (و حتی شکر) مخلوط نمی‌کنند و صرفاً ممکن است چند قطره آب لیمو به آن بیفزایند.

برگاموت چیست؟ چرا آن را در چای ارل گری می‌ریزند؟

برگاموت چیست؟

برگاموت (به انگلیسی: Bergamot) همان میوه‌ای است که ما آن را در زبان فارسی ترنج می‌نامیم. ترنج مُعرّب کلمه‌ی تورنگ است و البته ترنج های بزرگ را بالنگ هم می‌نامند. البته ما گیاهی به نام برگاموت هم داریم که چون برگ هایش بوی ترنج می‌دهد به آن برگاموت می‌گویند. اما آنچه در چای ریخته می‌شود،‌ عصاره میوه ترنج است.

برگاموت چیست؟ برگاموت همان ترنج یا ترنگ یا بالنگ است که کاربردهای زیادی دارد و از جمله به چای افزوده میشودطبیعتاً‌ به خاطر طعم و بو و خواص برگاموت، آن را به شکل های مختلف (از عصاره تا مربا) مورد استفاده قرار می‌دهند. نسل جدید که معمولاً با مرکبات سنتی رابطه نزدیکی ندارد، نام برگاموت را معمولاً به عنوان افزودنی چای ارل گری می‌بیند و می‌شناسد.

چرا برگاموت را در چای ارل گری می ریزند؟

روایات در این زمینه مختلف است.

برخی می‌گویند که ارل گری در هند، یک چای سیاه چینی با طعم خوب هدیه گرفته بوده و زمانی که چای تمام می‌شود، از آشپزخانه خود می‌خواهد که شبیه آن طعم را برایش ایجاد کنند.

آنها هم از برگاموت استفاده می‌کنند.

برخی دیگر هم می‌گویند بحث هدیه در کار نبوده و ارل گری، خودش به مخلوط کردن عصاره برگاموت با چای علاقه داشته.

به هر حال، آنچه به اسم چای ارل گری می‌شناسیم، چای سیاه با سلیقه‌ی ارل گری است که البته بعداً به خاطر تامین سلیقه مشتریان، مدل های دیگری از چای هم با همین صفت ارائه شده است.

مطالب مرتبط: 

 کدام را بنوشم بهتر است: چای یا قهوه؟

 انسان های موفق قبل از صبحانه چه می‌کنند؟

 عادتهای تغذیه‌ی شما چیست؟

 استرس و نقش تغذیه در آن

 خوراکی های خیابانی در کشورهای مختلف