معرفی نویسندگان ادبی
حسن کامشاد | زندگینامه و معرفی مختصر چند کتاب او
۲۵ آبان, ۱۴۰۴ | معرفی نویسندگان, معرفی نویسندگان ادبیحسن کامشاد نویسنده و مترجم پرکار ایرانی در سال ۱۳۰۴ به دنیا آمد و پس از یک قرن زندگی در سال ۱۴۰۴ درگذشت. در میان ایرانیان اهل قلم، کمتر کسی است که بازنشستگیاش مانند او مولد و موثر بوده باشد.
کامشاد پیش از انقلاب، عضو هیئتمدیره شرکت ملی نفتکش ایران بود و در زمان انقلاب هم نمایندهٔ شرکت نفت در لندن بود تا اینکه پس از انقلاب در سال ۱۳۶۰ به اجبار بازنشسته شد (+). او هم مثل دکتر محمدرضا باطنی، عزتالله فولادوند و نجف دریابندری، از افرادی است که انقلاب آنها را بازنشسته کرد (+). اما آنها از فعالیتهای فرهنگی خود نکاستند و بلکه بر آن افزودند.
حسن کامشاد (عکس از BBC)
بیشتر آثار کامشاد طی سه دهه بازنشستگی و تا اواخر دههٔ هشتاد منتشر شدهاند. بهتدریج، کار کردن دیگر برایش دشوار و دشوارتر شد. اگرچه باز هم تلاشهایش را متوقف نکرد.
کامشاد در فروردین ۸۸ در جمع دوستان و علاقهمندانش در دفتر مجله بخارا گفت (+): «[ترجمه] هر روز برایم مشکل و مشکلتر میشود. دستانم به لرزه افتاده و با کامپیوتر و ماشین تحریر هم سروکاری ندارم. بنابراین خیلی قدرت ندارم ولی هنوز به کار ترجمه علاقمندم و اوقاتم اکثر با آن میگذرد.»
چند نکته دربارهٔ حسن کامشاد
اسم کامشاد در زمان تولد در شناسنامه حسن میرمحمدصادقی بود که بعداً آن را به حسن کامشاد تغییر داد (+). بنابراین نام رسمی او (و نه اسم مستعار او) حسن کامشاد است.
کامشاد همکلاسی شاهرخ مسکوب بوده است. دوستی آنها تا پایان عمر ادامه داشت و همیشه مسکوب را تحسین میکرد. کتاب پایهگذاران نثر جدید پارسی با این توضیح به او تقدیم شده است: «به یاد شاهرخ مسکوب. به پاس پایمردیاش در دوستی.»
کامشاد در دوران جوانی چپگرا بود و نویسندگان چپ را تحسین میکرد. او بعداً تأکید کرد که بخشی از داوریهای او به همین علت، نیاز مبرم به بازاندیشی دارند (مقدمهٔ کتاب پایهگذاران نثر فارسی).
کتابهای حسن کامشاد
بیشتر کتابهای کامشاد ترجمه، و اندکی از آنها تألیفی هستند. از جمله کتابهای ترجمهاش که این روزها شناختهشدهاند، میشود به عناوین زیر اشاره کرد:
- تاریخ بیخردی (باربارا تاکمن)
- دنیای سوفی (یوستین گردر)
- درک یک پایان اثر جولین بارنز (معرفیشده در متمم)
- عادات و آداب روزانه بزرگان نوشتهٔ میسن کاری (ما در متمم ترجمهٔ مریم مومنی از این کتاب با عنوان آداب روزانه را معرفی کردهایم)
او همچنین مجموعهای از مقالات نویسندگان پاریس ریویو را هم به اسم «هنر داستاننویسی» به فارسی ترجمه کرده است (ما در متمم مجموعهٔ مشابهی را با ترجمهٔ احمد اخوت و به اسم نویسندگان مشغول کارند معرفی و مرور کردهایم).
خود او در میان ترجمههایش به کتاب «تاریخ چیست؟» (نوشتهٔ ادوارد هال کار) توجه و علاقهٔ ویژهای دارد (+).
از کتابهای تألیفی او میتوان به دو اثر مهم اشاره کرد:
آلبر کامو – نویسندهی کتابهای بیگانه، طاعون و عصیانگر
۱۳ آبان, ۱۳۹۷ | معرفی نویسندگان, معرفی نویسندگان ادبیآلبر کامو (Albert Camus) بسیار جوان و در سن ۴۷ سالگی در اثر سانحهی رانندگی درگذشت.
اما این عمر نسبتاً کوتاه، مانع دستیابی به شهرت و اعتبار فراوان برای او نشد. کامو در ۴۴ سالگی جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد و طی سالهای فعالیت ادبی نیز، نامش معمولاً در کنار کسانی مانند ژان پل سارتر و آندره مالرو قرار میگرفت.
زندگی نامه آلبر کامو، به عنوان یک فرانسوی-الجزایری متوسط الجزایر، سرشار از داستانها و رویدادهای سیاسی است. اما هویت او بیشتر بر اساس فعالیتهای ادبی و فسلفی شکلگرفته و امروز هم بر همین اساس، شناخته میشود.
مقالههایی که به مرور کامو و افکار و زندگی وی پرداختهاند، به سرعت برچسبهای مختلف فکری را برای او بهکار میبرند.
از جمله اینکه او را نیهیلیستی مینامند که بعدا اگزیستانسیالیست شد؛ یا اینکه کوشید اخلاق اومانیستی را توجیه و توصیف کند.
اما خود کامو علاقهای به این نداشت که با برچسبهای رایج شناخته شود. او افراد را مهمتر از افکار میدانست و فکر میکرد استفاده از برچسبها باعث میشود که افکار و ایدههای شخصیاش، زیر سایهی نام مکاتب و پیشفرضهایی که دربارهی آنها وجود دارد گم شود.
بنابراین شاید مناسبتر باشد به جای کاموی نیهیلیست یا کاموی اگزیستانسیالیست و صفاتی مانند اینها، از اصطلاحاتی نظیر کاموی جوان، کاموی میانسال و کامو در سالهای پایانی زندگی استفاده کنیم.
این کار، یک مزیت دیگر هم دارد. کامو با وجودی که در بسیاری از نوشتههای خود (به طور خاص، مقالاتش) به بیان دیدگاههای فلسفی پرداخته است، هرگز به سبک رایج فیلسوفان، به طرح مسائل فلسفی و تحلیل چارچوبدار آنها نپرداخته و از این منظر، مناسبتر است همهی آن نوشتهها و تحلیلها را به خود او، و نه یک مکتب خاص فکری نسبت دهیم.
کتابهای آلبر کامو
اگر به خواندن رمان های آلبر کامو و آشنایی با ادبیات او علاقهمند باشید، مناسب است این کار را با خواندن کتاب بیگانه آغاز کرده و با کتاب طاعون و سقوط ادامه دهید.
اما اگر میخواهید دیدگاههای فلسفی او را بشناسید، افسانه سیزیف و عصیانگر گزینههای مناسبتری هستند. افسانه سیزیف همان نوشتهای است که واژهی آبزورد در ادبیات و اندیشهی قرن بیستم، جایگاه ویژهای پیدا کند.
آبزورد را گاهی به هیچ یا پوچ ترجمه میکنند. اما مناسبتر است آبزورد را در ادبیات کامو به عنوان یک وضعیت در نظر بگیریم: وضعیت تنش و تعارض میان موجودی خودآگاه که از وجود خود آگاهی دارد در بستر هستی که به شکلی ناخودآگاه و بدون معنای مشخص، به پیش میرود.
افسانه سیزیف همان بحثی را زنده میکند که کامو بارها به شکلهای مختلف مطرح کرده است: آیا اگر با تمام وجود به پوچ بودن زندگی رسیدهایم، باید همچنان به آن ادامه دهیم؟ یا درست آن است که بازی را به شکلی خودخواسته ترک کنیم؟
سیزیف کامو در کنار عصیانگر او معنا پیدا میکند. عصیانگر، همانگونه که از نامش پیداست، راهکار نهایی کامو برای رویارویی با وضعیت آبزورد است: انسان عصیانگر، تسلیم وضعیت موجود نمیشود و بر علیه آنچه به او تحمیل شده عصیان میکند.
مفهوم عصیان یا طغیان در ادبیات کامو، بیشتر به ماهیت انسان بازمیگردد و معنای سیاسی ندارد.
کامو در دوران حیات خود و پس از آن، بر روی متفکران و نویسندگان بسیاری در سراسر جهان تأثیر گذاشت و دکتر علی شریعتی، از جمله کسانی است که در ایران، به او توجه ویژه داشته است. عبارت من عصیان میکنم پس هستم، تعبیری است که شریعتی به عنوان شعار تکجملهای کامو – البته با نگاهی منتقدانه نسبت به او – بارها در نوشتهها و گفتار خود مطرح کرده است.
خرید کتاب های آلبر کامو
کتابهای آلبر کامو را افراد بسیاری ترجمه کرده و ناشران گوناگونی نیز منتشر کردهاند.
با این حال، سه انتشارات نیلوفر و جامی و مرکز در این زمینه پرکارتر بودهاند و عناوین بیشتری را از کامو منتشر کردهاند.
فهرست نسبتاً کاملی از کتابهای آلبر کامو به همراه نام ناشر و مترجم هم برای شما در نظر گرفتهایم که امیدواریم مفید باشد.
[ مطلب پیشنهادی: افسانه سیزیف – بیانگیزگی ناشی از انجام کارهای پوچ ]
ژوزه ساراماگو
۲ تیر, ۱۳۹۷ | معرفی نویسندگان, معرفی نویسندگان ادبیژوزه ساراماگو، دو سال پیش از مرگش به خبرنگار گاردین گفت: وقتی بیماری شدیداً آزارم میداد و به بیمارستان رفتم، مسئولین بیمارستان دوست نداشتند من را بستری کنند.
او با صدای بلند میخندد و توضیح میدهد: دوست نداشتند بیمارستانی باشند که ساراماگو در آن مُرده است.
ساراماگو نویسنده پرتغالی در سال ۱۹۲۲ به دنیا آمد و در سال ۲۰۱۰ در سن هشتاد و هفت سالگی درگذشت. اما در عین نگاه جدی و عمیقاش، همواره شوخطبعی را هم با خود به همراه داشت.
ساراماگو تعمیرکار خودرو و نیز آهنگر بود و در پنجاه سالگی بود که مصمم شد به صورت تمام وقت به داستان نویسی روی آورد.
در میان رمانهایش نیز، اولین رمانی که موفقیت بینالمللی کسب کرد و مسیر او را به سمت شهرت و اعتبار هموار کرد، در همین دوران داستان نویسی تمام وقت منتشر شد (در این زمان ساراماگو ۶۰ ساله بود).
اولین رمان ژوزه ساراماگو Memorial do Convento نام داشت که برای ترجمهی انگلیسی آن، عنوان بالتازار و بلموندا انتخاب شد.
آثار ژوزه ساراماگو
به عنوان نمونههایی از آثار و کتابهای ژوزه ساراماگو میتوان به عناوین زیر اشاره کرد:
- بالتازار و بلموندا (۱۹۸۲)
- سال مرگ ریکاردو ریش (۱۹۸۶)
- تاریخ محاصره لیسبون (۱۹۸۹)
- کوری (۱۹۹۵)
- همه نامها (۱۹۹۷)
- بینایی (۲۰۰۴)
- سفر فیل (۲۰۰۸)
محل زندگی ساراماگو
ساراماگو تا سال ۱۹۹۲ در پرتغال زندگی میکرد. اما به واسطهی رمان آخرش که روایت متفاوتی از انجیل بود، با فشار جامعه مسیحیان پرتغال و با تصمیم دولت این کشور، از فهرست نامزدهای جایزه آثار ادبی برتر اروپا (آریستیون Aristeion) حذف شد و در پی این مسئله، در اعتراض به رفتار دولت پرتغال از آن کشور مهاجرت کرد و به اسپانیا رفت.
البته ولی سالها بعد بارها به پرتغال سفر کرد و تأکید کرد که مشکلش با دولت پرتغال است و نه مردم آن.
سبک نگارش ساراماگو
یکی از ویژگیهای ساراماگو این است که نقطهی شروع داستانش، از یک وضعیت غیرواقعی شروع میشود. اما در ادامه، با روندی کاملاً منطقی ادامه پیدا میکند.
مثلاً وقتی کتاب کوری را میخوانید، در همان ابتدای داستان با شرایطی مواجه میشوید که نه تنها واقعی نیست؛ بلکه وقوع آن – به شکلی که در داستان میآید – قابل تصور و منطقی هم به نظر نمیرسد.
اما اگر ابتدای روایت را بپذیرید، در تمام طول داستان با یک روند داستانی منطقی (بر پایهی همان نقطهی اولیه) مواجه خواهید بود.
به علت همین شکل شروع داستان است که گاهی منتقدان وسوسه میشوند کارهای او را در ردیف آثار رئالیسم جادویی طبقهبندی کنند؛ اما خود او ترجیح میدهد نامش در ادامهی کار کسانی مانند سروانتس (نویسندهی رمان کلاسیک دن کیشوت) قرار بگیرد.
مطالعه بیشتر: Guardian / Interview with the Paris Review
مطلب مرتبط: منتخبی از جمله های ساراماگو در کتاب کوری
فهرست کتابهای ایتالو کالوینو
۱۲ تیر, ۱۳۹۵ | معرفی نویسندگان, معرفی نویسندگان ادبیایتالو کالوینو (Italo Calvino) نویسنده ایتالیایی طی سالهای ۱۹۴۷ تا ۱۹۸۳ کتابهای زیادی نوشته است که خوشبختانه بسیاری از آنها به فارسی نیز ترجمه شدهاند.
در اینجا میتوانید فهرست کتابهای ایتالو کالوینو را که به زبان فارسی ترجمه شده اند ببینید:
- تی صفر (t Zero)
- مورچه آرژانتینی (The Argentine Ant)
- ابر آلودگی (Smog)
- کمدی های کیهانی (Cosmicomics)
- آقای پالومار (Mr. Palomar)
- اگر شبی از شبهای زمستان مسافری (If on a winter time a traveller)
- افسانه های ایتالیایی (Italian Folktales)
- شهرهای بی نشان (Invisible Cities)
- شوالیه ناموجود (The nonexistent knight)
- شاه گوش می کند (A King Listens)
- بارون درخت نشین (The Baron in the Trees)
- کلاغ آخر از همه می رسد (The Crow Comes Last)
توضیح: فهرست کتابهای ایتالو کالوینو که در اینجا ارائه شده شامل تمام کتابهای ترجمه شده از ایتالو کالوینو نیست؛ اما مطرح ترین کتابهای ایتالو کالوینو را شامل میشود.
اگر هم قصد داشته باشید بخشهایی از نوشتهها و داستان های کوتاه ایتالو کالوینو را بخوانید میتوانید به نوشتههای زیر سر بزنید:
پاراگراف هایی از کتاب شاه گوش می کند پاراگراف هایی از کتاب شهرهای ناپیدا داستان کوتاه پمپ بنزین از ایتالو کالوینو