ایدئولوژی چیست

ایدئولوژی (به انگلیسی: Ideology) از جمله اصطلاحات و واژه‌هایی است که در طول زمان، مفهوم و بار معنایی آن دچار دگرگونی‌های فراوانی شده است.

هنوز هم توافق قابل‌ملاحظه‌ای روی معنا و مفهوم ایدئولوژی وجود ندارد و متفکران و نویسندگان مختلف، تعاریف متفاوتی را برای این واژه در نظر می‌گیرند.

معنی ساده ایدئولوژی

می‌توان گفت ساده‌ترین معنای ایدئولوژی همان چیزی است که از ترکیب دو واژه‌ی idea (ایده و فکر) و logos (سیستم و مجموعه) به ذهن می‌رسد: سیستمی از ایده‌ها و افکار.

برخلاف معنایی که این روزها از واژه‌هایی مانند ایدئولوژی و مکتب در ذهن ماست، برای نخستین بار استفاده از واژه‌ی ایدئولوژی توسط ماتریالیست‌هایی مانند دو تراسی (Antoine Destutt de Tracy) در عصر روشنگری رواج یافته است (+).

ایدئولوژیست هم، از واژه‌های همان دوران است و به کسانی اشاره می‌کند که ایده‌پرداز و نظریه‌پرداز بودند و نسبت به بسیاری از علوم گذشته – که بر فرضِ ماهیتِ متافیزیکی انسان استوار بود – نقدهای جدی داشتند.

ایدئولوژیست‌ها که خود را متخصص بررسی افکار و ایده‌ها می‌دانستند و ضمناً معتقد بودند ایده‌ها، حاصل دریافت‌های فیزیکی انسان است، تقریباً هر بحث متافیزیکی را تحت عنوان اوهام و تعصبات طبقه‌بندی می‌کردند (جالب است که امروز، این تعصب است که معمولاً برچسب ایدئولوژی می‌خورد و از همین مسئله، می‌توان تحول معنای این واژه را به خوبی درک کرد).

بررسی فراز و فرود رابطه‌ی ناپلئون با ایدئولوژیست‌ها، یکی از موضوعات جذاب و آموزنده در آن مقطع تاریخی است.

ایدئولوژی به عنوان یک اصطلاح سیاسی

امروز ایدئولوژی نسبت چندانی با آن کاربرد اولیه ندارد و آن‌چه ما از واژه‌ی ایدئولوژی می‌شناسیم، بیشتر به مفهومی که کارل مارکس از آن مد نظر داشت نزدیک است.

مارکس تعریف دقیقی از واژه‌ی ایدئولوژی نداشت و ایدئولوژی را به معنای عام و با بارِ معنایی منفی به‌کار می‌برد. او وقتی از ایدئولوژی و ایدئولوژیست‌ها حرف می‌زد، معمولاً به مخالفان فکری و تفکرهای سیاسی رقیب خود اشاره داشت.

مارکس ایدئولوژی را با آگاهی دروغین و غیرواقعی، مترادف می‌دانست و حرف‌ها و دیدگاه‌های خود و هم‌فکرانش را حقیقت و آگاهی راستین در نظر می‌گرفت.

حتماً برایش جالب خواهد بود اگر بداند امروز، به عنوان یکی از نخستین مثال‌های ایدئولوژی در دنیا، به سراغ او و پیروانش می‌روند.

تعریف ایدئولوژی

تعریفی که مایکل فریدن (Michael Freeden) در دائره‌المعارف فلسفه‌ی روتلج ارائه کرده را می‌توان به عنوان تعریفی نسبتاً ساده از مفهوم ایدئولوژی در نظر گرفت:

«ایدئولوژی مجموعه‌ای آگاهانه یا ناآگاهانه از افکار، باورها و نگرش‌هاست که برداشت‌ها و سوءبرداشت‌های ما را از جهان سیاسی و اجتماعی شکل می‌دهد. ایدئولوژی بر روی قضاوت‌ها، رفتارها، تصمیم‌ها و توصیه‌ها تأثیر می‌گذارد.»

مترادف ایدئولوژی در فارسی

در ویکی پدیای فارسی به نقل از فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان به این نکته اشاره شده که ایدئولوژی و مرام را می‌توان مترادف در نظر گرفت. با این حال، با توجه به توضیحات و تعریف‌هایی که در بالا ذکر شد، به نظر می‌رسد برابر فرض کردن این دو واژه، دقیق نباشد.

داریوش آشوری نیز در کتاب فرهنگ علوم انسانی خود ترجیح داده است همان واژه‌ی ایدئولوژی را به عنوان معادل کلمه‌ی Ideology در نظر بگیرد.

 

مطالعه‌ی بیشتر (فایل PDF برای دانلود)

Ideology in Political Communication, Teun Dijk

معنی مانیفست چیست؟ مانیفست یعنی چه؟

مانیفست که در زبان انگلیسی به صورت Manifesto نوشته می‌شود، مانند بسیاری دیگر از واژه‌‌های انگلیسی، ریشه‌ی لاتین دارد.

کاربرد قدیمی واژه‌ی Manifestus، شواهد انکارناپذیر قابل استناد در دادگاه بوده است (Man به معنای دست است و مانیفستوس یعنی مجرم را در حالی که دست‌اندرکار انجام جرم بوده دیده و دستگیر کرده‌اند).

اما پس از مدتی معنی کلمه مانیفست و کاربرد آن در زبان لاتین، از مباحث حقوقی فراتر رفت و مانیفست به یک صفت عمومی تبدیل شد. صفتی که معنای شفاف بودن، انکارناپذیر بودن و آشکار بودن را در دل خود داشت.

در زبان انگلیسی هم صفت معنی مانیفست به همین مفاهیم (شفاف و آشکار و صریح بودن) نزدیک است.

معنی مانیفست در ادبیات سیاسی

اما در ادبیات سیاسی، مانیفست کمونیست در سال ۱۸۴۸ بود که اصطلاح مانیفست را در سراسر جهان فراگیر کرد.

آن مانیفست چنین شروع می‌شد: شبحی بر سراسر اروپا سایه افکنده است؛ شبح کمونیسم.

بقیه‌ی متن هم، یک بیانیه‌ی سیاسی در شرح ایده‌ی کمونیسم و دعوت کارگران به اتحاد بود.

امروزه کاربرد مانیفست به بیانیه‌های سیاسی محدود نیست و هر شکلی از اظهار آشکار و بیان صریح، با اصطلاح مانیفست توصیف می‌شود.

معمولاً از یک مانیفست انتظار نمی‌رود ادعاهای محکم و قطعی و مستدل داشته باشد؛ بلکه جنبه‌ی شعارگونه و رتوریک متن، پررنگ‌تر است.

امروزه علاوه بر حوزه‌های سیاسی، اجتماعی و ادبی، برخی از اظهارنامه‌های اقتصادی هم (مثلاً در صنعت حمل و نقل) مانیفست نامیده می‌شوند.

تعریف عملیاتی چیست و چه کاربردی دارد؟

اصطلاح تعریف عملیاتی (به انگلیسی: Operational Definition) یکی از اصطلاحات رایج در فضای دانشگاهی و نیز حوزه‌ی مدیریت و کسب و کار است.

برای درک بهتر تعریف عملیاتی، مناسب است آن را در کنار تعریف مفهومی و بحث مفهوم پردازی قرار داده و بررسی کنیم.

وقتی از تعریف عملیاتی حرف می‌زنیم، دیگر به توصیف کلی یک اصطلاح یا شاخص قانع نمی‌شویم.

هم‌چنین صرفِ این‌که ارتباط یک مفهوم را با سایر مفاهیم مشخص کنیم کافی و رضایت‌بخش نیست.

تعریف عملیاتی باید دقیقاً روش اندازه گیری و سنجش و ارزیابی یک مفهوم را در اختیار ما قرار دهد.

به شکلی که افراد مختلف – که در زمینه‌ی مورد بحث تخصص دارند – بتوانند بر اساس رویه (Procedure) تعیین شده، متغیر مورد نظر را اندازه گیری و ثبت کنند.

تعریف عملیاتی در روش تحقیق و مطالعات دانشگاهی

وقتی در فضای آکادمیک و بحث روش تحقیق از تعریف عملیاتی صحبت می‌کنیم، انتظار داریم که شیوه سنجش یک متغیر به شکل شفاف و مشخص تعیین شود.

مثلاً اگر از تعریف عملیاتی خجالتی بودن صحبت می‌کنیم، این‌که صرفاً چند جمله در توصیف آن بگوییم کافی نیست.

بلکه باید دقیقاً مشخص کنیم که در مقاله و تحقیق خود، خجالتی بودن را چگونه بررسی کرده و خواهیم سنجید.

آیا از پرسشنامه استفاده می‌کنیم؟ اگر چنین است، این پرسشنامه شامل چه سوال‌هایی است؟‌ چگونه و در چه شرایطی تکمیل خواهد شد؟

آیا از دوستان فرد می‌خواهیم که میزان خجالتی بودن او را (مثلاً با عددی بین یک تا پنج) مشخص کنند و سپس میانگین را محاسبه می‌کنیم؟

توجه داشته باشید که در بحث تعریف عملیاتی، درست و نادرست بودن در اولویت بعدی است؛ بلکه این شفاف بودن تعریف است که اهمیت دارد.

طبیعتاً بعدها در طول یک مطالعه یا به واسطه‌ی بررسی‌های متخصصین، ارزش، اعتبار و فایده‌ی یک شاخص، سنجیده و استخراج خواهد شد. اما فعلاً مهم است که همه دقیقاً بدانند از چه چیزی صحبت می‌کنند.

تعریف عملیاتی در فضای مدیریت و کسب و کار

اصطلاح تعریف عملیاتی در میان مدیران و فعالان کسب و کار هم، طرفداران بسیاری دارد و یکی از واژگان روزمره و کاربردی در فضای مدیریت محسوب می‌شود.

فرض کنید در جلسه‌ای صحبت می‌شود که مشتریان ما از محصولات‌مان ناراضی هستند.

در این‌جا ممکن است مدیر بپرسد: تعریف عملیاتی رضایت مشتری چیست؟

او در این‌جا اصرار ندارد با تحقیقی دقیق و مطالعات دانشگاهی و مقالاتی از ژورنال‌های معتبر مواجه شود. اما انتظار دارد مشخص شود که رضایت مشتری دقیقاً با چه فرایندی و به چه شیوه‌ای سنجیده می‌شود.

این فرایند باید آن‌قدر دقیق و شفاف باشد که فرد یا دپارتمان دیگر، بتواند آن را اجرا کرده و مقادیر مشابه یا یکسانی را برای شاخص‌های مورد بحث استخراج کند.

چند درس مرتبط در متمم

سیستم های کنترل مدیریت

تفاوت دو نگرش نرم و سخت در مدیریت

شاخص چیست؟

شاخص های کمی در برابر شاخص های کیفی

شاخص های پیش بینی کننده

شماره شبا چیست و چه کاربردی دارد؟

اصطلاح شبا طی سال‌های گذشته در سیستم بانکی ایران رواج یافته و بسیاری از ما بدون این‌که اطلاعات چندانی درباره‌ی شبا داشته باشیم از آن استفاده می‌کنیم.

در این‌جا چند توضیح ساده درباره شبا خدمت شما ارائه می‌شود.

شبا مخفف چیست؟

کلمه‌ی شبا که البته بانک‌ها آن را شِبا می‌خوانند، مخفف عبارت شناسه حساب بانکی ایران است.

کلمه شبا به عنوان معادل اصطلاح IBAN در زبان انگلیسی به کار برده می‌شود.

در انگلیسی بریتانیایی این کلمه را به صورت حروف مقطعه (آی بی اِی اِن) می‌خوانند؛ اما آمریکایی‌ها آن را به عنوان یک واژه و به صورت آیبَن تلفظ می‌کنند.

بین هر حساب بانکی و شماره‌ی IBAN یا شبا تناظر یک به یک وجود دارد. به عبارت دیگر، اگر شماره شبا (در حساب ایران) یا IBAN (در حساب‌های بین‌المللی) خود را در هر جای دنیا اعلام کنید، کاملاً مشخص است که از حساب چه کسی در چه کشوری صحبت می‌کنید.

شماره شبا چند رقمی است؟

شماره شبا ۲۴ رقمی است که البته این ۲۴ رقم شامل IR ابتدای آن نمی‌شود (با IR مجموعاً ۲۶ کاراکتر می‌شود).

استاندارد تعریف شماره شبا (فرمت شماره شبا)‌ چیست؟

وقتی قرار است شماره‌ای در سراسر جهان منحصر‌به‌فرد باشد، لازم است که استاندارد جهانی برای تعریف آن به کار گرفته شود.

استاندارد تعریف IBAN در سراسر جهان، ISO-13616 نام دارد که شماره شبای حساب‌های بانکی ایران نیز بر همین اساس تعریف شده است.

کاربرد شماره شبا چیست؟

بر اساس توضیح استاندارد ISO-13616، شماره شبا با هدف تسهیل پردازش داده‌ها در تعاملات بین‌المللی و محیط‌های مالی و نیز میان صنایع مختلف ارائه شده است.

This International Standard specifies the elements of an international bank account number (IBAN), used to facilitate the processing of data in data interchange internationally — in financial environments as well as within and between other industries.

در این استاندارد توضیح داده شده که طراحی شبا برای پردازش اتوماتیک (در فرایندهای انتقال الکترونیکی پول)‌ است. اما در عین حال، استفاده از این شماره در سایر ابزارهای مبادله (مثلاً اسناد کاغذی تعهدات مالی) نیز مجاز شمرده شده است.

چارچوب کلی تعریف کد IBAN چیست؟

طول کد IBAN در کشورهای مختلف، متفاوت است.

اما قواعد زیر باید بر اساس استاندارد ISO-13616 رعایت شود:

  • دو حرف اول باید کشوری را مشخص کنند که حساب در آن باز شده است. همان‌طور که می‌دانید برای شبا در ایران از کد IR استفاده می‌شود. استاندارد دیگری به نام ISO-3166 وجود دارد که مشخص می‌کند نام هر کشور با چه حروفی مشخص شود. این نام‌ها همان‌هایی هستند که در نام‌گذاری دامین کشورها در وب هم استفاده می‌شود.
  • بعد از دو حرف اول، یک عدد دو رقمی وجود دارد که صحت بقیه‌ی کد را کنترل می‌کند. بنابراین اگر در ثبت شماره شبا اشتباه کرده باشید، به احتمال زیاد این خطا مشخص شده و پول شما به اشتباه جابجا نخواهد شد.
  • بقیه‌ی کد شبا می‌تواند با ارقام ۰ تا ۹ و نیز حروف A-Z و a-z ساخته شود و نباید طول آن از ۳۰ حرف بیشتر باشد. البته استاندارد، کشورها را مقید می‌کند که داخل قلمرو خود، تعداد ارقام کد را ثابت نگه دارند. ما در ایران از کد ۲۲ رقمی استفاده می‌کنیم که با افزودن دو رقم کنترل در نهایت به یک کد ۲۴ رقمی تبدیل می‌شود.

چگونه شماره شبا را پیدا کنیم؟

اکثر بانک‌ها در سایت خود این سرویس را ارائه می‌دهند.

به این صورت که اگر شماره کارت بانکی یا شماره حساب خود را داشته باشید، می‌توانید آن را به سایت ارائه دهید و شماره شبا را تحویل بگیرد.

در ادامه برخی از آدرس‌هایی‌ که این کار را انجام می‌دهند، فهرست شده‌اند.

تبدیل شماره کارت به شبا در بانکهای ایران

هر یک از بانک‌های ایران، صفحه‌ای را در وب‌سایت خود در نظر گرفته‌اند تا با وارد کردن شماره حساب بانکی، شماره شبا را به دست آورده یا شماره کارت را به شبا تبدیل کنید.

صفحه مربوط به برخی از بانکها در این‌جا آمده است:

دریافت شبا با شماره حساب سامان (و برخی بانکهای دیگر)

دریافت شماره شبا بانک ملت (بر اساس شماره حساب)

تبدیل شماره حساب بانک پارسیان به شبا

تبدیل شبا به شماره حساب و نیز شماره حساب به شما در بانک اقتصاد نوین

دریافت شبا بر اساس شماره حساب بانک پاسارگاد

چند مطلب پیشنهادی در متمم

  تاریخچه پول در جهان

  تفاوت تهاتر و پول کالایی چیست؟

  حواله چیست؟

  تفاوت پول و ارز چیست؟

  تاریخچه شکل گیری بانک مرکزی به عنوان نهاد نظارتی

  روانشناسی پول

جایزه دیکسون چیست؟

جایزه دیکسون (به انگلیسی: Dickson Prize)، هر ساله توسط دانشگاه‌های پیتسبورگ و کارنگی ملون به کسانی که طی سال گذشته (منتهی به تاریخ اعطای جایزه) فعالیت علمی چشم‌گیر و بزرگی داشته‌اند اعطا می‌شود.

برندگان این جایزه هر سال در دو شاخه‌ی پزشکی (و داروسازی)‌ و علوم (فیزیک، ریاضی و سایر علوم دقیق) اعلام می‌شوند (مسئولیت انتخاب نامزدها و اعطای جایزه در حوزه‌ی پزشکی بر عهده‌ی دانشگاه پیتزبورگ و در حوزه‌ی علوم بر عهده‌ی دانشگاه کارنگی ملون است).

از آن‌جا که حوزه‌ی جایزه دیکسون صرفاً به جامعه‌ی آمریکا محدود است و به دانشمندان آمریکایی داده می‌شود، با وجودی که این جایزه برای خود دانشمندان آمریکایی بسیار مهم بوده و دارای پرستیژ و جایگاه بالایی است، در بیرون آمریکا کمتر مورد توجه و استقبال قرار می‌گیرد.

از مشهورترین کسانی که جایزه دیکسون را در بخش علوم دریافت کرده‌اند، می‌‌توان به ری کورزویل (Ray Kurzweil) و هوارد رایفا (Howard Raiffa) اشاره کرد.

این دو نفر به ترتیب جوایز سال‌های ۱۹۹۵ و ۲۰۰۰ را به خود اختصاص داده‌اند.

دیکسون‌ها که بودند؟

جایزه دیکسون به اعتبار بنیان‌گذارانش (آقا و خانم دیکسون) به این نام خوانده می‌شود.

آقای ژورف دیکسون، پزشکی مشهور و خیرخواه بوده که در نیمه‌ قرن بیستم فوت کرده است. همسرش هم (خانم دیکسون) به شغل پرستاری اشتغال داشت.

این دو نفر با تلاش و کوشش، توانستند مسئولین ایالت خود را قانع کنند تا بودجه‌ای برای جایزه دادن به کسانی که نقش مهمی در توسعه دانش داشته‌اند در نظر بگیرند و  این جایزه را به صورت سالانه اعطا کنند.

امروز، کمتر کسی دیکسون‌ها را به خاطر دارد و می‌شناسد؛ اما به هر حال ارزش مادی جایزه‌ی ۵۰ هزار دلاری دیکسون چیزی نیست که به سادگی فراموش شود.

ماده آلی چیست؟ مواد آلی چه ویژگی هایی دارند؟

ماده آلی (به انگلیسی: Organic matter) اصطلاحی است که در گذشته در مقابل ماده معدنی (Mineral) به وجود آمد.

امروز ماده آلی تعبیر دقیقی نیست؛ با این حال، به علت رواج گسترده‌ی آن، این اصطلاح همچنان در کتابها و نوشته‌های علمی هم استفاده می‌شود.

تعریف ماده آلی چیست؟‌ تفاوت مواد آلی و معدنی در کجاست؟

در گذشته فرض بر این بود که برخی از مواد تنها از مرگ و تجزیه‌ی بدن موجودات زنده به وجود می‌آیند. در مقابل برخی مواد دیگر را می‌توان در خاک و سنگ و معدن یافت.

این مواد که ویژگی مشترک آنها داشتن پایه‌ی کربن است، مجدداً توسط موجودات زنده مورد استفاده قرار می‌گیرند.

ساختار و دسته بندی مواد آلی

معمولاً در ساختار مواد آلی، اتم‌های سبک دیگر مانند هیدروژن، کربن، اکسیژن و نیتروژن نیز وجود دارد.

بنابراین می‌توانیم به عنوان ساده‌ترین تعریف، ماده آلی را بازمانده‌ی مرگ گیاهان و جانوران و ارگانیسم‌های زنده بدانیم.

چوبی که میز و صندلی شما از آن ساخته شده، از بقایای درخت است و یک ماده آلی محسوب می‌شود.

ما انسان‌ها را هم پس از مرگ در خاک دفن می‌کنیم – یا در برخی فرهنگ‌ها می‌سوزانیم – تا دوباره به صورت ماده‌ی آلی به طبیعت بازگردند و باعث غنی شدن خاک شوند.

این خاک قرار است خود مواد آلی‌اش را در اختیار درختان و گیاهان و انسان‌ها قرار دهد و چرخه‌ی مواد آلی را شکل دهد.

حتماً به این نکته توجه دارید که سوخت خودروی شما هم از بقایای موجودات زنده تولید شده و بخش مهمی از آن را ترکیب‌های ارگانیک تشکیل می‌دهند.

ریشه تاریخی شکل‌گیری دسته بندی مواد معدنی و مواد آلی چیست؟

در قرون گذشته تصور می‌شد که موجودات زنده نیرویی حیاتی در درون خود دارند که آنها را از موجودات غیرزنده جدا می‌کند. به مکاتب فکری که این باور را داشتند، Vitalist (حیات‌گرا) می‌گفتند.

به همین علت بود که دانشمندان، قبل از توسعه‌ی علم و روش‌های آزمایشگاهی، مواد باقیمانده‌ از موجودات زنده را با نامی متفاوت و در یک دسته بندی مجزا (تحت عنوان مواد آلی) مورد بررسی قرار می‌دادند.

ماده آلی می‌تواند به شکل آزمایشگاهی تولید شود

امروز می‌دانیم که بسیاری از موادی که در گذشته صرفاً از تجربه‌ی بدن موجودات زنده تولید می‌شدند، به صورت آزمایشگاهی هم قابل تولید هستند. در واقع، ترکیبات آلی را می‌توان به شکل سینتتیک هم تولید کرد.

به همین علت است که تعریف کلاسیک ماده آلی را چندان دقیق نمی‌دانند.

امروزه اصطلاح ماده آلی تقریباً مترادف با موادی که پایه‌ی کربن دارند مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مطلب مرتبط:

ضریب نفوذ اینترنت چیست و چگونه محاسبه می‌شود؟

ضریب نفوذ اینترنت (به انگلیسی: Internet Penetration Rate)، با توجه به تعداد کاربران اینترنت در یک منطقه جغرافیایی، شهر، کشور یا سازمان و مقایسه آنها با تعداد کل افراد در گروه هدف محاسبه می‌شود (منبع).

به عنوان مثال، برای محاسبه ضریب نفوذ اینترنت در ایران باید تعداد کاربران اینترنت در ایران را بر جمعیت کل ایران تقسیم کنیم.

در حال حاضر بر اساس آخرین آمارهای منتشر شده، ضریب نفوذ اینترنت در ایران حدود ۸۲ درصد برآورد می‌شود (+).

اهمیت تعریف کاربر برای محاسبه ضریب نفوذ

لازم است به این نکته توجه داشته باشیم که برای محاسبه ضریب نفوذ، تعداد کاربران و کل جمعیت باید مشخص باشد.

جمعیت را با ابهام نسبتاً کمی می‌توان شمرد.

اما تعداد کاربران بسته به تعریفی که ارائه می‌کنید می‌تواند بسیار متغیر و متفاوت باشد.

به عنوان مثال، ITU که از نهادهای بین المللی و معتبر در زمینه ارتباطات و مخابرات محسوب می‌شود، کاربر خدمات اینترنتی را چنین تعریف می‌کند:

هر کس که سن او بیش از دو سال باشد و حداکثر طی سی روز اخیر (بر اساس زمان مطالعه و آمارگیری) یک بار به اینترنت متصل شده باشد.

در حالی که وزارت تجارت آمریکا، تعریف مبهم‌تری را ارائه می‌دهد:

هر کس که سن او بیش از سه سال باشد و در حال حاضر کاربر اینترنت باشد.

ما در ایران، هر کس را که در یک سال گذشته حداقل یک بار از اینترنت استفاده کرده باشد، کاربر اینترنت در نظر می‌گیریم.

اگر چه متاسفانه اکثر سازمان‌ها و نهادها هنگام ارائه گزارش ضریب نفوذ، به تعریف‌ها اشاره نمی‌کنند و عملاً گزارش آنها معنا و کاربردی ندارد (+).

دادا و دادائیسم چیست؟ (در ۲۴۶ کلمه)

دادا و دادائیسم یک جنبش هنری است که در سال ۱۹۱۶ شکل گرفت و هنرمندانی از آلمان، فرانسه و سوئیس در شکل‌گیری آن نقش داشتند.

دادائیسم را هم مانند بسیاری از جنبش‌ها باید در بستر زمانه‌ی خود (دوران جنگ جهانی اول) شناخت و درک کرد.

اگر بخواهیم دادائیسم را در یک قانون خلاصه کنیم، باید بگوییم که قانون آن بی قانونی است. دادائیسم از چارچوب گریزان است و تاکید دارد که نمی‌خواهد گرفتار چارچوب‌های رسمی، عقل، منطق و اصول و قواعد شود.

نام دادائیسم هم بر اساس قاعده‌ی کلی دادا (بی قانونی) انتخاب شده است. کاغذی را در میانه‌ی یک دیکشنری فرو کرده‌اند و اولین کلمه‌ای که در صفحه مشاهده شده (دادا) به عنوان نام جنبش خود انتخاب کرده‌اند. این قانون گریزی و چارچوب ستیزی را می‌توان در مانیفست دادائیسم که توسط هوگو بال نوشته و در همان زمان هم خوانده شده است، مشاهده کرد.

دادائیست‌ها، برای انتقال پیام خود، هیچ ابزاری را به صورت مطلق به ابزار دیگر ترجیح نمی‌دهند.

به عبارتی، برای آنها استفاده از اشیاء فیزیکی، رنگ، کاغذ یا هر ابزار دیگری که بتواند رسانه‌ای برای پیام‌شان باشد، مطلوب و پسندیده است.

اثری از Man Ray با نام کادو یا هدیه

اثری دادائیستی از Man Ray با نام کادو (هدیه)

دادا زمانی که به تدریج به یک جریان پذیرفته شده تبدیل می‌شد، دقیقاً به همین علت، توسط دادائیست‌ها کنار گذاشته شد.

مارسل دوشان و سالوادور دالی، از جمله هنرمندان معروف و مطرح پیرو این مکتب محسوب می‌شوند. مکتبی که بعداً سورئالیسم از آن زاده شد.

منبع برای مطالعه بیشتر: Arty Factory

آزمون هوش استنفورد بینه چیست؟

آزمون هوش استنفورد بینه، شیوه‌ای برای سنجش هوش است که نخستین بار در اوایل قرن بیستم توسط آلفرد بینه روانشناس فرانسوی طراحی و اجرا شد.

سپس لوییس ترمن از دانشگاه استنفورد، این آزمون را کمی اصلاح کرد و تغییر داد و نسخه‌ی دیگری از آن را مناسب نظام آموزشی آمریکا طراحی و اجرا کرد (سال ۱۹۱۶).

این آزمون، توانایی‌های ذهنی را در ۵ حوزه مختلف می‌سنجد و ارزیابی می‌کند و برای این کار، از ۱۰ تست استفاده می‌شود.

آنچه ما امروز به نام بهره هوشی یا ضریب هوشی یا IQ می‌شناسیم، بر اساس این تست تعیین می‌شود. به این معنا که مثلاً اگر کسی ۱۰ سال سن داشته باشد و بتواند در تست هوش استفنورد بینه، امتیازی معادل متوسط افراد با سن ۱۰ ساله کسب کند، بهره هوشی او ۱۰۰ فرض می‌شود. عملکرد بهتر از متوسط ۱۰ ساله‌ها به عنوان بهره هوشی بالاتر از ۱۰۰ و عملکرد پایین‌تر از متوسط، به عنوان بهره هوشی زیر ۱۰۰ تفسیر می‌شود.

پنج زمینه‌ای که در تست هوش استنفورد بینه مورد سنجش قرار می‌گیرند به شرح زیر هستند:

  • دانش (Knowledge)
  • استدلال عددی (Quantitative Reasoning)
  • استدلال سیال (حل مسئله از طریق قیاس، تشبیه، استقرا و …) یا Fluid Reasoning
  • پردازش‌های بصری / فضایی (Visual-Spatial Processing)
  • حافظه فعال (Working Memory)

تست هوش به این شیوه، در ابتدا برای سنجش توانایی یادگیری دانش آموزان روستایی فرانسه جهت حضور در کلاس‌های شهری طراحی و اجرا شد و به تدریج، در نقاط مختلف جهان، کاربردهای گسترده‌تری پیدا کرد.

متمم در آموزش پرورش کودکان هوشمند، در قالب دو درس تعریف ضریب هوشی و تاریخچه مفهوم هوش، به بررسی و تحلیل دقیق‌تر روند شکل گیری و رواج یافتن این آزمون پرداخته است.

هندبوک ارگونومی برای محیط های کارگاهی (نسخه PDF)

[مقدمه: تعریف ارگونومی چیست؟]

اگر چه به شکل‌های مختلف در مورد ارگونومی و اهمیت ارگونومی صحبت شده، اما شاید بهترین روش برای درک مفهوم ارگونومی و دغدغه‌هایی که در آن مطرح است، ورق زدن یک هندبوک ارگونومی باشد.

آنچه در اینجا می‌بینید نسخه‌ای از هندبوک ارگونومی کارگاهی است که توسط وزارت انرژی آمریکا تهیه شده و به صورت رایگان عرضه می‌شود:

دانلود هندبوک ارگونومی – بخش اول (PDF انگلیسی)

دانلود هندبوک ارگونومی – بخش دوم (PDF انگلیسی)

برای اینکه مثال ساده ای از حساسیت‌های بحث ارگونومی را ببینید،‌ شاید مرور بخشی از هندبوک ارگونومی که به بحث استانداردهای نردبان های سیار می‌پردازد جالب باشد:

ارگونومی کارگاهی - هندبوک ارگونومی

همانطور که می‌بینید حتی برای قطر هر پله‌ی نردبان چوبی هم محدوده‌ای در نظر گرفته می‌شود (۲۹ تا ۳۸ میلیمتر)‌ تا پا بر روی آن راحت باشد.

یا برای فاصله‌ی بین دو پله‌ی متوالی، محدوده‌ای مشخص می‌شود (۲۲۹ میلیمتر تا ۴۰۶ میلیمتر) تا قدم گذاشتن روی پله‌ها و بالا و پایین رفتن از آنها راحت باشد.

در صورتی که یک کارگاه یا دفتر کار، بر اساس اصول ارگونومی طراحی شود، باید کارکنان آن مجموعه کمترین تنش، فشار، فرسودگی و سانحه را در فعالیت‌های کاری خود تجربه کنند.