کتاب قرن سیگار (The Cigarette Century) | تاریخچه صنعت دخانیات و رونق و خسارت‌های آن

به محض این که از صنعت دخانیات حرف می‌زنیم، این سوال در ذهن پیش می‌آید که این صنعت که تقریباً همه به ضررهای آن آگاه‌اند، چگونه رشد کرده و باقی مانده است؟

علاقه‌مندان سینما معمولاً فیلم Thank You for Smoking را به خاطر می‌آورند؛ نمادی از تلاش فعالان صنعت دخانیات برای این که این محصول مضرّ‌ را در بازار حفظ کنند. اما اگر به عنوان یک کتاب‌دوست، دنبال منبعی مطمئن و معتبر باشید،‌ گزینهٔ بهتر می‌تواند کتاب قرن سیگار (The Cigarette Century) باشد.

کتاب قرن سیگار را الن برانت (Allan Brandt) استاد تاریخ علم دانشگاه هاروارد و متخصص در تاریخ‌نگاری پزشکی نوشته است.

کتاب قرن سیگار - تاریخچه صنعت دخانیات
برانت در این کتاب از تولید نخستین نخ‌های سیگار صنعتی در آمریکا شروع کرده و وضعیت صنعت دخانیات را تا پایان قرن بیستم روایت کرده است.

او علاوه بر نگاه به جنبه‌های مدیریتی در این صنعت (چگونه بهره‌وری در این صنعت معنا پیدا کرد؟ هزینهٔ تولید چگونه کاهش یافت؟ و …) به جنبه‌های انسانی و اجتماعی سیگار و صنعت دخانیات هم پرداخته است.

مثلاً توضیح داده که روابط عمومی و تبلیغات، چگونه در خدمت این صنعت قرار گرفتند و وکلا و حقوق‌دانان، چقدر تلاش کردند تا در مقاطع زمانی مختلف، شاکیان این صنعت را در دادگاه‌ها شکست دهند.

تلاش صنعت دخانیات برای جا انداختن سیگار در میان جوانان و نوجوانان، یکی دیگر از موضوعاتی است که این کتاب به آن‌ها پرداخته است.

نویسنده در این کتاب، ابتدا به این موضوع می‌پردازد که چگونه سیگار توانست در فرهنگ عمومی برای خود جایی دست‌و‌پا کند. سپس به همراهی‌ها و ناهمراهی‌ها و مخالفت‌ها و مخالفت‌های اهل علم و سیاست با سیگار می‌پردازد و در نهایت این موضوع را بررسی می‌کند که «جنبش‌های مردمی در مخالفت با این محصول مضرّ‌ چگونه شکل گرفتند و تا چه حد موفق بودند.»

برانت کوشیده در کتابش لحن بی‌هیجان یک تحلیل‌گر را حفظ کند. اما مشخص است که از این صنعت ناراضی است و به همین علت، چنین کتابی را نوشته است.

کافی است به آخرین صفحات کتابش نگاه کنید. جایی که تأکید می‌کند «با وجود تمام قوانینی که در حفاظت از سلامت عمومی وضع می‌شوند، صنعت دخانیات در تمام تاریخ به شکل چشمگیری ثابت کرده که می‌تواند از عهدهٔ آن‌ها برآید و روش‌های تازه‌ای برای بازاریابی محصولات خود بیابد. این صنعت، آمده که بماند، و بعید است هیچ تاریخ‌نویسی بتواند وضعیت کلی صنعت را به کلی تغییر دهد. با این حال، باید تلاش کرد و گامی هر چند کوچک برداشت، تا جوامع و فرهنگ‌هایی شکل بگیرند که این خطرات را بشناسند و روش‌های کنترل آن‌ها را بیاموزند.»

او در آخرین جمله، موضعش را شفاف گفته است: «اصلاً مهم نیست اگر گاهی از لحن تحلیلی دور شده و رسماً [علیه سیگار] موضع گرفته‌ام. چون آن چه در این میان روی زمین مانده [یعنی سلامت مردم و جوامع] چیز کوچکی نیست.»

این جملهٔ پایانی نشان می‌دهد که چرا بخش پایانی کتاب را «جنایت قرن» نام گذاشته است.

کتاب قرن سیگار در متمم

ما در مجموعه درس‌های تفکر سیستمی متمم، از کتاب قرن سیگار برای آموزش بهتر مفهوم افق زمانی و مکانی و نیز اثر مار کبرا استفاده کرده‌ایم. به این شکل که روند مبارزهٔ تولیدکنندگان سیگار و مدافعان سلامت را طی چند دهه مرور و تحلیل کرده‌ایم:

ضررهای سیگار | سنگین‌ترین حکم خسارت در تاریخ دادگاه‌های جهان

کتاب قبیله اساتید (قبیله مربیان) | تیم فریس

کتاب قبیله اساتید

متمم برخی کتابها را با شرح جزئيات به همراه خلاصه کتاب و نقد کتاب در بخش کتابهای مدیریتی و کتابهای روانشناسی معرفی می‌کند. اما کتاب‌های بسیاری هستند که در متمم معرفی نشده‌اند. ما در سایت پاسخ نامه این کتابها را به شکل بسیار مختصر در حد مرور فهرست مطالب معرفی می‌کنیم.

عنوان کتاب: Tribe of Mentors

نوشته: Timothy Ferris

نسخه بررسی شده: منتشر شده در سال ۲۰۱۷

تیم فریس کسی که با وبلاگ نویسی و تولید پادکست شهرتی جهانی پیدا کرد، تا کنون چند بار بخت خود را در نوشتن کتاب آزموده و تقریباً همیشه موفق بوده است. کتاب Tribe of Mentors که در ایران با عنوان قبیله اساتید و گاه قبیله مربیان از آن یاد می‌شود، از جمله‌ کتابهای موفق اوست.

تیم فریس در کتاب قبیله اساتید به سراغ ۱۳۴ نفر که آن‌ها را صاحب‌نظر نظر می‌دانسته رفته و ۱۱ سوال را از ایشان پرسیده است. در میان این افراد، نویسنده، دانشمند، کارآفرین، ثروتمند و افراد مشهور دیده می‌شوند.

در این میان،‌ از نام‌هایی که برای ایرانیان بیشتر آشنا هستند می‌توانیم به افراد زیر اشاره کنیم:

  • سوزان کین (نویسنده کتاب سکوت)
  • ناوال راویکانت (کارآفرین هندی آمریکایی سیلیون ولی)
  • مت ریدلی (نویسنده کتاب خوشبینی منطقی)
  • نیل اشتراوس (نویسنده‌ی کتاب‌هایی درباره رابطه دختران و پسران)
  • آریانا هافینگتون (بنیانگذار هافینگتون پست)
  • تام پیترز (ابداع‌کننده مدل هفت اس مکنزی)
  • کوین کلی (نویسنده کتاب آینده نزدیک)
  • لری کینگ (مجری مشهور آمریکایی)
  • نیل گیمن (نویسنده انگلیسی)
  • مارک بنیوف (مدیر ارشد اجرایی Salesforce)
  • استیون پینکر (روانشناس برجسته)
  • یوال نوح هراری (نویسنده کتابهای انسان خردمند و انسان خداگونه)
  • کریس اندرسون (بنیانگذار TED)

سوال‌هایی که تیم فریس از این ۱۳۴ نفر پرسیده را در ادامه می‌آوریم:

چه کتاب یا کتابهایی را معمولاً به عنوان هدیه به دیگران می‌دهید؟ سه کتابی که به شدت روی زندگی شما تأثیر گذاشته را معرفی کنید.

در شش ماه اخیر، کدام خرید ارزان‌قیمت (زیر ۱۰۰ دلار) بیشترین تأثیر مثبت را روی زندگی شما گذاشته است؟

  کدام شکست شما (یا شکست والدین‌ شما) نقش مهمی در موفقیت‌های بعدی‌تان داشته است؟ آيا شکستی وجود دارد که آن را شکست دوست‌داشتنی خود بنامید؟

اگر می‌توانستید یک بیلبورد بزرگ را جایی نصب کنید که همه‌ی مردم دنیا آن را ببینند روی آن بیلبورد چه می‌نوشتید؟

بهترین یا بدترین سرمایه‌گذاری شما تا کنون چه بوده است؟

چه عادت غیرمعمول یا عجیب یا پوچی دارید که دوست داشته باشید با دیگران در میان بگذارید؟

در پنج سال اخیر، چه باور تازه یا عادت تازه یا رفتار تازه‌ای بوده که بیشترین نقش را در بهبود زندگی‌تان ایفا کرده است؟

به دانشجوی جوان و با انگیزه‌ای که قرار است تازه وارد دنیای کار شود،‌ چه توصیه‌ای دارید؟ چه توصیه‌ای هست که دیگران مطرح می‌کنند و شما به او می‌گویید که آن توصیه را جدی نگیرد؟

بدترین یا نادرست‌ترین توصیه‌ای که در قلمرو حرفه‌ای شما رایج است و افراد بسیاری آن را مطرح می‌کنند چیست؟

در پنج سال اخیر، نه گفتن به چه چیزی را بهتر یاد گرفته‌اید؟ (نه گفتن به حواس‌پرتی؟ نه گفتن به دعوت به مهمانی؟ …)

وقتی احساس می‌کنید که همه چیز روی سرتان ریخته یا تمرکز خود را از دست داده‌اید،‌ چه می‌کنید؟

تا کنون برخی از این پرسش‌ها در سایت متمم مطرح شده و دوستان متممی پاسخ‌های خود را به آن‌ها بیان کرده‌اند. اگر علاقه دارید پاسخ افراد مختلف را به این پرسش‌ها بخوانید و یا این‌که تجربه‌های خود را در این زمینه با دیگران به اشتراک بگذارید، می‌توانید مطالب زیر را ببینید:

قلعه حیوانات یا مزرعه حیوانات (Animal Farm)

مزرعه حیوانات یا Animal Farm داستانی است که توسط جورج اورول (George Orwell) نویسنده‌ی انگلیسی نوشته شده و در سال ۱۹۴۵ برای اولین بار در انگلیس منتشر شده است.

این کتاب در ایران به قلعه حیوانات نیز مشهور است.

داستان قلعه حیوانات یا مزرعه حیوانات، بر اساس رویدادهای انقلاب سرخ شوروی نوشته شده است.

خلاصه داستان کتاب قلعه حیوانات

این کتاب با معرفی مردی به نام جونز آغاز می‌شود که مالک مزرعه‌ای به نام مانر است.

او مردی دائم‌الخمر است که توجه زیادی به حیوانات ندارد و صرفاً از آنها بهره کشی می‌کند.

در ادامه‌ی داستان با خوکی به نام میجر پیر آشنا می‌شویم که حیوانات را به شورش علیه جونز دعوت می‌کند و به آنها می‌گوید که در رویای خود، روزگاری را دیده است که حیوانات به خوبی و خوشی در کنار هم در مزرعه، بدون حضور جونز زندگی می‌کنند.

باقی ماجرا، تلاش حیوان‌های مزرعه برای تحقق این رویاست و البته آنچه در آخر داستان شاهد آن هستیم، تغییر خلق و خوی خوک‌ها (به عنوان سرپرست‌های جدید مزرعه) است. به شکلی که کاملاً شبیه جونز رفتار می‌کنند و حتی در خانه‌ی او – که زمانی نماد اشرافی گری بود – ساکن می‌شوند.

در آخرین جمله‌های کتاب توضیح داده می‌شود که حیوانات، با نگاه به چهره‌ی خوک‌ها، نمی‌توانند تفاوت بین آنها و انسان‌ها را (که برای رهایی از چنگال آنها قیام کرده بودند) متوجه شوند.

تناظر بین شخصیتهای داستان قلعه حیوانات و شخصیت‌های انقلاب کمونیستی شوروی

ارباب جونز در این داستان، بر اساس شخصیت و ویژگی‌های نیکلای دوم (تزار روس) تعریف و ترسیم شده است.

ناپلئون بر اساس استالین، اسنوبال بر اساس تروتسکی، اسکوییلر بر اساس مولوتوف، باکسر به عنوان نماد طبقه کارگر، مولی به شیوه‌ی ثروتمندان و اشراف و بنجامین به عنوان نمادی از مخالفان منفعل انقلاب تصویر شده‌اند.

آقای پیلکینگتون و آقای فردریک (مزارع همسایه) هم به نوعی نماد آمریکا، انگلیس، آلمان و سایر کشورهایی هستند که در سمت دیگر بازی سیاسی قرار گرفته بودند.

کامل‌ترین نقد کتاب قلعه حیوانات

اگر چه به سادگی نمی‌توان در مورد کامل‌ بودن یا کامل‌ترین بودن صحبت کرد و نظر داد، اما احتمالاً در میان نقد‌هایی که به صورت آنلاین و رایگان در فضای وب وجود دارد، نقد منتشر شده در Cliffs Notes کامل‌ترین (یا یکی از نقدهای نسبتاً کامل) است و حتی می‌تواند به عنوان مرجع برای دانشجویان مورد استفاده قرار گیرد.

ژانر کتاب قلعه حیوانات

اگر از منظر شیوهٔ روایت‌گری نگاه کنیم، ژانر قلعهٔ حیوانات از جنس داستان‌ها و افسانه‌هایی است که از زبان حیوانات گفته می‌شوند (شبیه کلیله و دمنه خودمان).

اما از نظر محتوایی، ژانر قلعه حیوانات را می‌شود «هجو سیاسی» نامید. چون یک ساختار سیاسی را به باد انتقاد می‌گیرد و مسخره می‌کند (معادل انگلیسی مناسب، political satire است).

از نظر صنعت ادبی هم می‌شود قطعهٔ حیوانات را یک داستان تمثیلی دانست. یعنی داستانی که یک فضای مشخص را هدف قرار داده (اوضاع سیاسی کشورهای کمونیستی) و آن را در یک فضای متفاوت شبیه‌سازی کرده (در یک مزرعه) و این شبیه‌سازی را از اول تا آخر شرح و بسط داده است.

ترجمه قلعه حیوانات

در زبان فارسی، ترجمه های متعددی از کتاب قلعه حیوانات یا مزرعه حیوانات وجود دارد. از جمله مترجمانی که دست به ترجمه این کتاب زده‌اند می‌توان به مهنوش جواهری،‌ علی اصغر افرجی،‌ حوریا موسایی، امیر امیرشاهی، احمدکسایی پور و عباس زارعی اشاره کرد.

کتاب صوتی قلعه حیوانات

قلعه حیوانات در ایران در قالب کتاب صوتی هم به شکل‌های متعددی تولید و عرضه شده که از‌ آن جمله، می‌توان به قرائت ترجمه‌ی آقای امیر امیرشاهی توسط مجید آقاکریمی اشاره کرد که در سایت نوار عرضه می‌شود.

کتاب های دیگر جورج اورول

با وجودی که بسیاری از مردم جرج اورول را بیشتر به‌عنوان نویسندهٔ قلعه حیوانات می‌شناسند، اما نباید کتاب ارزشمند ۱۹۸۴ را هم فراموش کنیم. ۱۹۸۴ هم کتابی در ژانر آخرالزمانی است که دورانی را روایت می‌کند که دولت‌ها می‌توانند به شخصی‌ترین و خصوصی‌ترین فضاهای شهروندان دسترسی داشته باشند (شبیه اوضاع امروز جهان).

این کتاب در بخش پاراگراف فارسی سایت متمم معرفی و نقد شده است: کتاب ۱۹۸۴ جورج اورول.