مالی رفتاری در زندگی روزمره | جریمه داده‌ام اما ناراحت نیستم!

ریچارد تیلر از دانشمندان مطرح مالی رفتاری خاطرهٔ جالبی را از یکی از همکاران سابق خود نقل می‌کند (+).

او می‌گوید یکی از همکارانش که خود را فردی بسیار منطقی و عقلایی می‌دانسته، از روشی ابتکاری برای کاهش ناراحتی‌ها و حرص‌ خوردن‌ ناشی از باخت‌های مالی روزمره استفاده می‌کرده است.

او اول سال با خود قرار می‌گذاشته که من فلان مبلغ را برای فلان خیریه کنار می‌گذارم و آخر سال به آن‌ها می‌دهم. اما هر هزینهٔ ناخواستهٔ ناراحت‌کننده‌ای (در مقیاس متعارف روزانه) به من تحمیل شد، آن را از بودجه‌ای که برای خیریه در نظر گرفته‌ام کم می‌کنم. مثلاً اگر به خاطر سرعت غیرمجاز یا هر مسئلهٔ دیگری جریمه شدم، آن عدد را از بودجهٔ خیریه کم می‌کنم و آخر سال، هر چه ماند به خیریه می‌دهم.

به این شیوه برای باخت‌های کوچک روزمره حرص نخواهم خورد.

مستقل از این که این رفتار را بپسندید یا نه، این الگوی رفتاری مثال خوبی از حسابداری ذهنی است (قبل از این که به منبر نصیحت بروید که نباید از پول خیر دزدید، به خاطر داشته باشید که این احتمال وجود دارد که چنین فردی پیش از چنین قراری اساساً هیچ پولی به آن خیریه نمی‌داده است).

اگر چنین بحث‌هایی برایتان جذاب است می‌توانید درس‌های حسابداری ذهنی و روانشناسی پول را در متمم بخوانید:

حسابداری ذهنی

روانشناسی پول

#اقتصاد   #سبک زندگی   #نقل قول

کیس چن (Keith Chen) | محقق در زمینه‌ی اقتصاد رفتاری

کیس چن (Keith Chen) در مقایسه با سایر کسانی که در زمینه‌ی اقتصاد رفتاری فعالیت می‌کنند، جوان‌ است. اما به واسطه‌ی تحقیقات ارزشمندی که در زمینه‌ی اقتصاد رفتاری انجام داده، در جمع محققان و دانشمندان این حوزه، فردی شناخته‌شده محسوب می‌شود.

او چینی-آمریکایی است و تحصیل در مقطع دکترا را در دانشگاه هاروارد به پایان رسانده است.

کیس چن که سابقه‌ی تدریس در دانشگاه ییل را نیز در رزومه‌ی خود دارد، هم‌اکنون عضو هیأت علمی دانشگاه UCLA است و در آن‌جا به تحقیقات خود در مرز مشترک میان اقتصاد، روانشناسی و زیست‌شناسی است.

معرفی کیس چن - محقق در زمینه اقتصاد رفتاری

یکی از نخستین کارهای تحقیقاتی او، مطالعه بر روی ریشه‌های تکاملی رفتارهای اقتصادی بوده و پس از آن، بیشتر وقت خود را صرف بررسی تصمیمهای اقتصادی انسان‌ها و نیز قیمت گذاری دینامیکی (Dynamic Pricing) کرده است.

او کار خود را به فضای دانشگاهی محدود نکرده و به عنوان مشاور با شرکتهای بزرگ نیز، همکاری می‌کند.

از جمله فعالیت‌های او می‌توان به همکاری با شرکت اوبر برای قیمت گذاری دینامیکی در شرایط افزایش تقاضا و کاهش عرضه اشاره کرد.

وضعیتی که معمولاً با عنوان Surge Pricing شناخته می‌شود و شرکت‌های تاکسی اینترنتی، در زمان باران، حمله‌های تروریستی و حوادث طبیعی، آن را تجربه می‌کنند (تاکسی‌ها کمتر میل‌به‌فعالیت دارند و مسافر‌ها بیش از قبل، نیازمند خدمات جابجایی هستند).

لینک مرتبط: صفحه‌ی Keith Chen در سایت دانشگاه UCLA

درس مرتبط در متمم: بررسی تصمیم های اقتصادی جانوران‌ (میمون‌ها و طوطی‌ها)

برخی از مقاله های کیس چن

اثر زبان بر رفتارهای اقتصادی انسان‌ها -فایل PDF – انگلیسی

سوگیری‌های اقتصادی ما، چقدر بنیادی هستند؟ (بررسی ریشه‌های تکاملی) – فایل PDF انگلیسی

معرفی چند کتاب اقتصاد رفتاری و مالی رفتاری

اگر بخواهید تنها یک کتاب درباره اقتصاد رفتاری بخوانید و با مبانی این حوزه آشنا شوید، احتمالاً کتاب کج رفتاری نوشته ریچارد تیلر بهترین گزینه (یا یکی از بهترین گزینه‌ها) است.

کتاب تفکر، سریع و آهسته نوشته‌ی دنیل کانمن هم اگر چه مستقیماً به اقتصاد رفتاری نپرداخته، اما در این زمینه مثال‌های فراوانی دارد.

کتاب Nudge که با عنوان‌های سقلمه و تلنگر ترجمه شده نیز به همین بحث می‌پردازد.

گاهی اوقات کتاب قلاب (Hooked) را نیز در گروه کتابهای اقتصاد رفتاری طبقه‌بندی می‌کنند. البته همه در این زمینه اتفاق نظر ندارند.

چند مورد از کتابهای دن اریلی هم به بحث اقتصاد رفتاری می‌پردازند. از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به کتابهای زیر اشاره کرد:

علاوه بر همه‌ی این‌ها، کتابهای زیر نیز گزینه‌های بسیار ارزشمندی برای آشنایی بیشتر با اقتصاد رفتاری هستند:

An Introduction to Behavioral Economics (Nik Wilkinson)

The Why Axis (Ury Gneezy, John List)

 Think Twice (Michael Mauboussin)

Animal Spirits (George Akerlof, Robert Shiller)

Freakonomics (Steven Levitt, Stephen Dubner)

کتابهای مالی رفتاری مایکل پامپین

اگر قصد فعالیت در بازارهای مالی و کارهایی نظیر فارکس و سرمایه گذاری در بازار بورس را دارید، احتمالاً کتابهای ساده‌تر در زمینه اقتصاد رفتاری و مالی رفتاری را ترجیح می‌دهید.

مایکل پامپین (Michael Pompian) از جمله نویسندگان مطرحی است که کتابهای متعددی در زمینه‌ی مالی رفتاری تألیف کرده و دو زیر از او به فارسی نیز ترجمه شده است:

کتاب اول را می‌توان صرفاً فهرستی از خطاهای شناختی دانست که برای هر کدام مثال‌هایی از رفتارهای سرمایه گذاران مطرح شده است.

کتاب دوم هم، اگر چه بر اساس مطالعه‌ی روشمند علمی استوار نیست، اما تجربیات ارزشمندی در حوزه‌ی رفتارهای سرمایه گذاران را مطرح می‌کند و از آن‌جا که نویسنده با ادبیات دانش اقتصاد رفتاری آشناست، باعث شده که تحلیل این تجربیات، دقیق‌تر و قابل اعتنا‌تر هم باشد.

مطالعهٔ بیشتر

در صفحهٔ کتاب های اقتصاد رفتاری در متمم می‌توانید فهرست دقیق‌تری از کتابهای این حوزه را با توضیحات بیشتر ببینید.