سهل ممتنع یعنی چه؟

 ۲۳ شهریور, ۱۳۹۸    |  معنی اصطلاحات

سهل ممتنع از جمله واژه هایی است که در ابتدا در ادبیات رواج پیدا کرد. اما امروزه در سایر زمینه‌ها نیز به کار برده می‌شود.

ساده ترین تعریف سهل ممتنع این است که یک کار در ابتدا سهل و ساده به نظر برسد، اما وقتی می‌خواهیم آن را انجام دهیم، ببنیم که چندان هم ساده نیست و موانع زیادی برای انجام آن وجود دارد. شاید ساده‌ی ناممکن بهترین توصیف و تعریف مفهوم سهل ممتنع باشد.

در ادبیات کهن ایران، سعدی را خداوندگار ادبیات سهل ممتنع می‌دانند.

نوشتار او و اشعار او، بسیار روان و ساده است. به نظر می‌آید که جمله‌ها صرفاً با به زنجیر کشیدن کلمات ساخته شده‌اند. اما وقتی تلاش می‌کنیم مثل او ساده و روان بنویسیم، می‌بینیم که این کار، بر خلاف آنچه در نگاه نخست به نظر می‌رسد، چندان ساده نیست.

در نوشته‌های معاصر، شاید اشعار قیصر امین پور، نمونه خوبی از ادبیات سهل ممتنع باشد.

به این جملات توجه کنید:

ای شما!

ای تمام عاشقانِ هر کجا!

از شما سوال می‌کنم:

نام یک نفر غریبه را

در شمار نام‌هایتان اضافه می‌کنید؟

امروزه، سهلِ مُمتَنِع به عنوان یک صفت برای توصیف هر کار یا فعالیتی که در نگاه اول ساده به نظر می‌رسد، اما در واقع دشوار و گاه ناممکن است به کار برده می‌شود.

دوست اجتماعی کیست؟ مفهوم و تعریف دوست اجتماعی

 ۲۰ شهریور, ۱۳۹۸    |  واژه نامه

دوست اجتماعی یا Social Friend اصطلاحی است که طی سال‌های اخیر در کشورمان رواج‌یافته است.

البته مفهوم دوست اجتماعی تازه نیست و به قرن‌ها قبل بازمی‌گردد. اما توسعه شبکه های اجتماعی و ارتباطات دیجیتال برپایه‌ی فناوری اطلاعات باعث شده است این مفهوم، ابعاد دیگری به خود گرفته و تعریف دوست اجتماعی در ذهن عموم مردم، با آن‌چه در جامعه‌ی علمی و دانشگاهی می‌شنویم، فاصله بگیرد.

آن‌چه در ادامه می‌خوانید:

تعریف دوست اجتماعی چیست؟

ساده‌ترین تعریف دوست اجتماعی را می‌توانید با تصور سایر توصیف‌های دوستی (مثلاً دوست کاری، دوست خانوادگی و دوست سیاسی) استخراج کنید.

دوستی اجتماعی شکلی از دوستی است که به‌واسطه‌ی فعالیت‌های اجتماعی و در بستر آن شکل می‌گیرد.

دوستی میان کسانی که با هم کوه می‌روند، تئاتر می‌بینند، در مهمانی‌ها شرکت می‌کنند و هم‌کلاسی هستند، همگی می‌تواند با اصطلاح دوست اجتماعی یا Social Friend نام‌گذاری شود.

با این حال طی سال‌های اخیر، اصطلاح Social Friend (بر خلاف آن‌چه در زبان فارسی رایج شده) درباره‌ی شکلی از رابطه‌ به‌کار می‌رود که در بستر شبکه های اجتماعی و به‌واسطه‌ی آن‌ها شکل گرفته است.

به همین علت با جستجوی Social Friend و Social Friendship در مقاله های تحقیقاتی دانشگاهی، عموماً به مقاله‌هایی که بررسی دوست و دوستی در شبکه های اجتماعی پرداخته‌اند خواهید رسید.

دوست اجتماعی در ایران

با توجه به این‌که ما در زبان فارسی، عبارت‌هایی مثل دوستی کاری و خانوادگی را بسیار ساده و راحت به‌کار می‌بریم، کمتر نیاز داشته‌ایم از اصطلاح دوست اجتماعی به شکلی که در زبان انگلیسی رایج است استفاده کنیم.

بسیاری از ما، پس از یک بار رفت‌و‌آمد به خانه‌ی دیگری، خود را دوست خانوادگی در نظر می‌گیریم.

به‌نظر می‌رسد دوست اجتماعی در زبان فارسی، بیشتر برای توصیف دوستی با جنس مخالف با تأکید بر این‌که جنسیت در آن فاکتور اصلی نیست و تمام رابطه به فعالیت‌های اجتماعی محدود است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

حتی موارد بسیاری وجود دارد که دوست اجتماعی برای توصیف دوستی در شبکه های اجتماعی (حتی بدون تجربه‌ی قابل‌توجه رابطه در فضای فیزیکی) به‌کار می‌رود.

استفاده از این واژه، باعث شده توصیف رابطه‌ی افراد متأهل یا متعهد (Married / Committed) با افرادی از جنس مخالف، خارج از چارچوب رابطه‌ی اصلی، ساده‌تر شده و دارای بار معنایی منفی نباشد.

رایج‌ترین معنای دوست اجتماعی

می‌توان گفت رایج‌ترین معنای دوستی اجتماعی در حال حاضر، به دوستی از طریق شبکه های اجتماعی و رابطه در شبکه های اجتماعی اشاره دارد. رابطه‌ای که اگر چه در فضای دیجیتال شکل می‌گیرد و حفظ می‌شود، اما گاهی طرفین، دورنمای دوستی فیزیکی را هم از آن در ذهن دارند.

بررسی دوستی اجتماعی در چارچوب اخلاق و جنبه‌های عرفی و حقوقی آن، بی‌تردید فراتر از این توضیح کوتاه واژه‌نامه‌ای است.

اما اگر بخواهیم کارکردهای دوستی اجتماعی را بدانیم و به این فکر کنیم که آیا دوستی اجتماعی مفید است بهترین کار این است که آن را در چارچوب حمایت اجتماعی بسنجیم.

حمایت اجتماعی ابعاد مختلفی دارد که دوستی اجتماعی (چه در شکل فیزیکی و چه دیجیتال) ممکن است بتواند برخی از آن‌ها را تأمین کند.

مقاله درباره دوستی اجتماعی

یافتن مقاله درباره دوست اجتماعی هم دشوار نیست. البته باید به‌خاطر داشته باشیم که دوست اجتماعی در زبان انگلیسی با آن‌چه ما در فارسی می‌گوییم تفاوت دارد و به همین علت، واژه‌ها و عبارت‌های دیگری برای آن به‌کار می‌رود.

کتاب Internet Theory and Research، با وجودی که تمام مقاله‌های آن از منظر کشور ایرلند نوشته شده، هم‌چنان می‌تواند نقطه‌ی شروع مناسبی در این زمینه باشد. خصوصاً این‌که بخش مرور ادبیات مقاله های آن نیز، نسبتاً کامل و مفید است.

مطالعه‌ی فصل دهم این مجموعه که مقاله‌ای به قلم آنه رایس است، می‌تواند آموزنده و مفید باشد.

او عنوان مقاله‌ی خود را چنین انتخاب کرده است: این‌روزها ما همه با هم دوست هستیم. اما تأثیر این دوستی بر روی جوانان از منظر توسعه سرمایه اجتماعی چیست؟

Internet Theory and Research (مجموعه مقاله PDF)

متن سئو شده چیست؟ اصول نگارش محتوای سئو شده

 ۱۸ شهریور, ۱۳۹۸    |  معرفی نرم افزار و سواد دیجیتال

سئو یعنی بهینه سازی برای موتورهای جستجو و بر این اساس، وقتی از محتوای سئو شده یا Search-engine optimized content صحبت می‌کنیم، منظورمان محتوایی است که موتورهای جستجو آن‌ها را برای یک یا چند کلمه کلیدی، ارزشمند تشخیص داده و هنگام جستجوی کاربران، آن محتواها را در صفحات نخست نتایج جستجو نمایش دهند.

مثلاً وقتی گفته می‌شود مطلب سایت بهترین پاسخ درباره‌ی وانیل برای عبارات کلیدی وانیل و نیز وانیل چیست سئو شده، منظور این است که این مطلب به شیوه‌ای ویرایش و تنظیم شده که اگر در موتورهای جستجو، عبارت وانیل یا وانیل چیست را تایپ کنید، این مطلب در صفحه‌ی اول نتایج جستجو خواهد آمد. طبیعتاً هر چقدر مطلب به اولین صفحه نزدیک‌تر باشد، می‌توان گفت مطلب بهتر سئو شده است.

محتوای درست و خوب اصل اول سئو است

سئو یک چوب جادو نیست که آن را روی محتوای تکراری و ضعیف و ناقص خود بزنید و ناگهان، مطلب شما از رده‌ی اول یا دوم نتایج جستجو سر در بیاورد. ابتدا باید مطمئن باشید که:

  • محتوای شما اوریجینال است
  • محتوای شما برای مخاطبی که کلمه یا عبارت کلیدی را سرچ کرده مفید است
  • محتوای شما برای مخاطبی که کلمه یا عبارت کلیدی را سرچ کرده کافی است

پس از اطمینان از سه اصل اوریجینال بودن، مفید بودن و کفایت، می‌توانید به تکنیک های سئو فکر کنید.

در همین مثال وانیل چیست ما باید ابتدا مطمئن شویم اگر کسی وانیل چیست را جستجو کند و به بهترین پاسخ برسد، پاسخ سوال خود را پیدا خواهد کرد و راضی خواهد شد. هر قاعده و تکنیکی بعد از این مرحله معنا پیدا می‌کند.

متن سئو شده چه ویژگی هایی دارد؟

از ویژگی های بالا که بگذریم، برخی ویژگی های تکنیکال می‌توانند کیفیت متن را در نگاه موتورهای جستجو (به طور خاص: گوگل) افزایش دهند:

  • کلمه یا عبارت کلیدی و سایر کلمات مشابه و نزدیک، در آن مطلب وجود داشته باشد (اهمیت کلمات کلیدی در سئو)
  • متن شما خوانایی خوبی داشته باشد. یعنی به راحتی بتوان آن را به شکل سرسری (Skimming) خواند و بخش مورد نظر را پیدا کرد. تیترهای فرعی و استفاده از بولت و ضخیم کردن فونت و روش‌هایی مانند این، به خواناتر شدن متن شما کمک می‌کنند.
  • استفاده از عکس های مرتبط هم می‌تواند به سئو متن شما کمک کند.
  • بازدیدکننده پس از خواندن مطلب شما، سایت‌تان را رها نکند و مطلب یا مطالب دیگری از سایت را هم بخواند یا به اصطلاح، نرخ بانس شما پایین باشد (نرخ بانس یا بانس ریت چیست). برای این‌ کار می‌توانید از لینک سازی داخلی بهره بگیرید.

تذکر یک: مهم است که با تکنیک های سئو کلاه سیاه و کلاه سفید آشنا باشید و به سراغ تکنیک های کلاه سیاه نروید. این تکنیک‌ها حتی اگر در کوتاه‌مدت جواب دهند، در میان‌مدت مطلب شما را از نتایج جستجو حذف می‌کنند و شما را گرفتار پنالتی (جریمه‌ی تعریف‌شده توسط موتورهای جستجو) خواهند کرد.

تذکر دو: برای فهرست کامل‌تر و با جزئیات بیشتر، می‌توانید مطلبی را که در متمم با عنوان حضور در صفحه اول گوگل منتشر شده است بخوانید.

آیا می‌توان تولید محتوای سئو شده را «سفارش» داد؟

این روزها که خدمات تولید محتوا رواج پیدا کرده، زیاد می‌بینیم و می‌شنویم که شرکت‌ها اعلام می‌کنند که محتوای سئو شده یا متن سئو شده تحویل می‌دهند.

به همین علت، برای بسیاری از افرادی که آشنایی کمتری با سئو دارند این سوال پیش می‌آید که «آیا می‌توان محتوای سئو شده تحویل داد و تحویل گرفت؟»

پاسخ این سوال، نه مثبت است و نه منفی.

نخست این‌که واقعاً می‌توان بعضی از اصول سئو را در تنظیم متن رعایت کرد. یعنی این حرف نادرست نیست که یک شرکت بگوید: ما کلمات کلیدی مد نظر شما را می‌پرسیم و بر اساس آن، سعی می‌کنیم اصول اولیه سئو را رعایت کنیم.

اما همه‌ی اصول سئو هم چیزی نیست که تولیدکننده متن برای شما رعایت کند. طراحی سایت (از شکل ظاهری تا Navigation و جابجایی میان صفحات و لینک‌های موجود میان مطالب مختلف، تا سرعت Load‌شدن صفحات و حجم آن‌ها) و ده‌ها مورد دیگر، می‌توانند روی ارزیابی گوگل و موتورهای جستجو از مطلب شما تأثیر بگذارند.

فقط به عنوان یک مثال، فرض کنید در قسمت فوتر سایت شما، لینک های زیادی وجود دارد. ممکن است تعداد زیاد لینک‌ها باعث شود بانس سایت شما کم شود (اثر مثبت) یا این‌که تعداد زیاد لینک، موتورهای جستجو را به این نتیجه برساند که با یک متنِ رقیق (Diluted) و انبوهی لینک مواجه هستند (اثر منفی).

هیچ یک از این موارد چیزی نیستند که تولیدکننده محتوا بتواند درباره‌اش پیش‌قضاوت داشته باشد و از ابتدا ادعا کند که متن او همه‌ی این مسائل را پوشش می‌دهد.

بنابراین شاید بهتر باشد به جای ادعای متن سئو شده گفته شود که متن با ملاحظه‌ی قواعد و چارچوب‌های مورد توجه موتورهای جستجو تنظیم می‌شود. و مشتری هم به خاطر داشته باشد که این ملاحظات، برای سئو لازم هستند ولی کافی نیستند.

مطالعه‌ی بیشتر: حضور در صفحه اول گوگل

قانون بازده نزولی چیست؟

 ۱۷ شهریور, ۱۳۹۸    |  معنی اصطلاحات

قانون بازده نزولی در اقتصاد در نگاه اول، شکل پیچیده‌ای دارد. اما وقتی با آن آشنا می‌شویم می‌بینیم که اتفاقاً مفهومی بسیار ساده را بیان می‌کند و بسیاری از ما، مصداق‌های بازده نزولی را در زندگی و فعالیت‌های اقتصادی و غیراقتصادی خودمان تجربه کرده‌ایم.

قبل از این‌که شکل رسمی قانون بازده نزولی را با هم بخوانیم، می‌توانیم یک مثال ساده از قانون بازده نزولی را مرور کنیم:

فرض کنیم در یک کارگاه نجاری، فقط یک استاد و یک شاگرد وجود دارد. استاد برای این‌که بتواند سفارش‌های بیشتری بگیرد، یک شاگرد جدید هم استخدام می‌کند. قاعدتاً خروجی کارگاه افزایش پیدا می‌کند.

استاد ممکن است با توجه به افزایش سفارشات، حتی به سراغ استخدام شاگرد سوم و چهارم و پنجم برود. اما آیا استخدام هر فرد جدید، به اندازه‌ی افراد قبلی به خروجی اضافه می‌کند؟

به تجربه می‌دانیم که اگر امکانات و فضا و سرمایه‌ی استادکار، ثابت باشد، اضافه شدن سومین شاگرد، کمتر از دومین شاگرد به خروجی می‌افزاید. اضافه شدن چهارمین شاگرد، از سومین شاگرد هم کم‌اثرتر است. حتی از جایی به بعد (مثلاً بعد از ده شاگرد) دعوا و اصطکاک میان شاگردان در حدی است که ممکن است خروجی حتی کمتر از قبل هم بشود.

بعد از این مثال، ابتدا شکل رسمی قانون بازده نزولی را می‌خوانیم و سپس جزئیات آن را به زبان ساده بررسی کنیم. این شکلی است که در غالب سایت‌های فارسی زبان از قانون بازده نزولی می‌خوانیم:

در حالتى‌که مقدار همه نهاده‌هاى تولید به جز یکى از آنها ثابت است، پس از حد معینى با افزایش نهاده متغیر، میزان افزایش محصول کاهش مى‌یابد.

به عبارت دیگر با ادامه چنین روندی، تولید کل با نرخ کاهشی، افزایش مى‌یابد.

با توجه به این مطلب اصل بازده نزولى بیانگر آن است که اگر مقادیر مختلفى از یک نهاده متغیر با مقادیر ثابتى از سایر عوامل تولید ترکیب شود، ابتدا تولید نهائى آن نهاده متغیر و پس از آن تولید متوسط نهاده متغیر کاهش خواهد یافت.

منظور از نهاده در بحث تولید چیست؟

برای تولید هر چیزی، به عوامل تولید یا Factors of Production نیاز داریم. عوامل تولید را در فارسی به نهاده ترجمه کرده‌اند. مثلاً:

  • نیروی انسانی، زمین، بذر و ماشین آلات از جمله نهاده های مورد نیاز در کشاورزی هستند.
  • نیروی انسانی، ماشین‌آلات، مواد اولیه، دانش فنی، سوله و انرژی، از جمله نهاده های مورد نیاز در تولید هستند.

سرمایه و نیروی انسانی، دو مورد از نهاده های کلاسیک در اقتصاد محسوب می‌شوند. اما می‌دانیم که نهاده‌ها به این دو مورد محدود نیستند و می‌توانند از آن فراتر روند.

بازده یک نهاده یعنی چه؟

فرض کنید همه‌ی عوامل تولید (یا نهاده‌ها) را ثابت نگه داریم و فقط یک مورد را افزایش دهیم. خروجی چه میزان افزایش خواهد یافت؟ این افزایش خروجی ناشی از افزایش یک نهاده را بازده آن نهاده می‌نامند.

معمولاً قدیمی‌ترین مثال قانون بازده نزولی در کشاورزی است. در کشاورزی چنین توضیح می‌دهند که فرض کنید زمین و بذر و تجهیزات، همه‌ ثابت بمانند. با افزایش یک کارگر، خروجی روزانه‌ی برداشت از مزرعه چه تغییری خواهد کرد؟ (این تغییر، همان بازده ناشی از افزودن به یکی از عوامل تولید است).

قانون بازده نزولی چه می‌گوید؟

حرف قانون بازده نزولی این است که اگر همه‌ی فاکتورهای تولید را ثابت نگه دارید، نباید انتظار داشته باشید که با اضافه کردن یک فاکتور (رشد نامتناسب)، خروجی به همان نسبت رشد کند.

به نمودار زیر توجه کنید:

نمودار قانون بازده نزولی در اقتصاد

ما انتظار داریم با افزایش عامل تولید، خروجی هم به شکل متناسب (یا حتی فراتر از تناسب) بهتر شود. اما اگر همه‌ی عوامل تولید ثابت باشند و فقط یک عامل افزایش پیدا کند، بازده کاهش پیدا می‌کند. بنابراین در ابتدا رشد خروجی کُند شده و سپس حتی ممکن است حالت نزولی پیدا کند.

تذکر: قانون بازده نزولی تأکید می‌کند که افزایش عوامل تولید، تا یک مرحله‌ی مشخص می‌تواند با کاهش بازده همراه نباشد. بنابراین کاهش بازده معمولاً از یک جایی به بعد، مشاهده می‌شود.

قانون بازده نزولی به انگلیسی

دیوید بگ در کتاب اقتصاد خود، قانون بازده نزولی را به صورت زیر بیان می‌کند:

The marginal product of a variable factor is the extra output from and extra unit of that input, holding constant all other inputs.

Holding all factors constant, the law of diminishing return says that, beyond some level of variable input, further increases in the variable input lead to a steadily decreasing marginal product of that input.

نویز سفید برای مطالعه و تمرکز بیشتر | دانلود صدای پس‌زمینه‌ی کافی شاپ

 ۱۳ شهریور, ۱۳۹۸    |  معرفی نرم افزار و سواد دیجیتال

یکی از راه‌های شناخته‌شده برای افزایش تمرکز هنگام مطالعه و سایر کارهای فکری، استفاده از نویز سفید است.

با وجودی که همه می‌دانیم صداهایی شبیه صدای برفک تلویزیون، یکی از نمونه‌های خوب وایت نویز محسوب می‌شود، اما نمی‌شود انتظار داشت که کسی برای مدت طولانی به چنین صدایی گوش دهد.

به همین علت معمولاً برای افزایش تمرکز به سراغ نمونه‌های آشناتر صدای محیطی می‌روند که تا حد خوبی به نویز سفید نزدیک است.

صدای موج اقیانوس‌ها و صداهای همهمه‌ در کافی شاپ‌ها، از نظر ریاضی نویز سفید نیستند؛ اما تا حد خوبی همان کارکرد را دارند. چون محتوای معناداری ندارند و ضمن مشغول کردن گوش، توجه مغز را جلب نمی‌کنند.

در ادامه می‌توانید به یک فایل صوتی یک ساعته از صدای محیطی یک کافی شاپ گوش دهید و در صورت علاقه، آن را دانلود کرده و استفاده کنید.

پیشنهاد ما این است که برای سنجش اثربخشی، حداقل یک یا دو پومودوروی کامل (هر پومودورو = ۲۵ دقیقه) با هدفون به صدا گوش داده و هم‌زمان به مطالعه یا کار فکری خود مشغول شوید.

با این کار بهتر می‌توانید تصمیم بگیرید که آیا چنین صدایی می‌تواند به تمرکز بهتر شما کمک کند یا نه.

منظور از تکنیک وکیل مدافع شیطان در تصمیم گیری های گروهی چیست؟

 ۹ شهریور, ۱۳۹۸    |  معنی اصطلاحات, واژه نامه

برای بسیاری از ما، اصطلاح وکیل مدافع شیطان معمولاً فیلم وکیل مدافع شیطان (با بازی به‌یادماندنی آل پاچینو) را تداعی می‌کند. اما در فضای مدیریت و کسب و کار، وکیل مدافع شیطان یک تکنیک در تصمیم گیری گروهی است که موجب بهبود کیفیت تصمیم گیری می‌شود.

وکیل مدافع شیطان به کسی گفته می‌شود که وظیفه دارد در جلسه به مخالفت با ایده‌های مطرح شده بپردازد و مراقب باشد جریان کلی اندیشیدن در گروه، به سرعت روی یک ایده متمرکز نشود.

این کار در واقع برای جلوگیری از پدیده‌ی گروه اندیشی است و باعث می‌شود که گروه، ناگهان عاشقِ ایده‌ی خود نشده یا به سرعت، در برابر افکار و ایده‌های مدیران و اشخاص مقتدرتر جلسه تسلیم نشود.

معنی وکیل مدافع شیطان چیست؟

این عبارت در تاریخ مسیحیت ریشه دارد و کلیسای کاتولیک آن را مطرح کرده است. در دورانی که کلیسای کاتولیک، بعضی افراد را پس از مرگ‌شان به عنوان قدیس (Saint) اعلام می‌کرد، این دغدغه وجود داشت که شاید فرد مطرح شده، واقعاً مناسب و شایسته‌ی جایگاه قدیسی نباشد.

برای کاهش خطای این فرایند، جایگاهی به نام وکیل مدافع شیطان تعریف شد و فردی که در این جایگاه قرار می‌گرفت، باید به نمایندگی از شیطان حرف می‌زد و توضیح می داد که فرد مورد نظر، اتفاقاً‌ خدمت‌گزار شیطان بوده و زحمات زیادی در مسیر شیطان کشیده است.

در واقع با در نظر گرفتن چنین جایگاهی، فضا برای بحث کردن در مورد ایرادها و نواقص شخصیتی فرد هم باز می‌شد و اگر فرد، چندان شایسته‌ی جایگاه قدیسی نبود، تحت تأثیر فضا و تب جلسه، به این سمت منصوب نمی‌شد.

بر اساس توضیحات بریتانیکا، اولین بار در سال ۱۵۸۷ دفتری رسمی به وکیل مدافع شیطان اختصاص داده شد و پس از چهار قرن، زمانی که پاپ ژان پل دوم به اصلاح فرایندهای کلیسا پرداخت، این جایگاه حذف شد.

درس‌های مرتبط در حوزه‌ی تصمیم گیری

پرواز زدگی یا جت لگ چیست؟

 ۲۹ مرداد, ۱۳۹۸    |  واژه نامه

پرواز زدگی یا جت لگ یک مشکل فیزیولوژیک است که در اثر پروازهای طولانی پدید می‌آید و اثر آن معمولاً به صورت به‌ هم ریختن سیکل خواب و بیداری پدیدار می‌شود.

اما هر پروازی جت لگ ایجاد نمی‌کند. پروازهایی جت لگ ایجاد می‌کنند که در امتداد شرق به غرب یا غرب به شرق باشند و ساعت رسمی در مبداء و مقصد تفاوت داشته باشد.

مثلاً وقتی از تهران به لندن یا شانگهای بروید، می‌توان انتظار داشت که عوارض جت لگ در شما مشاهده شود.

علت بروز جت لگ این است که در این نوع سفرها، بدن در مدت کوتاهی در موقعیت دیگری از شبانه‌روز قرار می‌گیرد و ساعت بیولوژیک بدن ما نمی‌تواند خود را به سرعت با موقعیت جدید تطبیق دهد.

عوارض جت لگ چه هستند؟

خستگی، بی خوابی، مشکلات هاضمه، ضعف در قدرت تحلیل و تصمیم گیری، خطاهای به‌ یاد آوردن و به‌خاطر سپاری و تحریک‌پذیری از جمله عوارض جت لگ محسوب می‌شوند.

توجه داشته باشید که عوارض جت لگ در پرواز از شرق به غرب می‌تواند با عوارض پرواز از غرب به شرق متفاوت باشد. چون در یکی از این دو، طول روزی که تجربه می‌کنید افزایش یافته و در دیگری کاهش پیدا می‌کند.

برای پیشگیری از جت لگ یا پرواز زدگی چه باید کرد؟

اثرات جت لگ را نمی‌توان به صورت کامل حذف کرد. اما راه حل های متعددی وجود دارد که عوارض آن را کاهش می‌دهد. از جمله این راه حل‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد (+):

  • اگر سفرتان از نظر زمانی کوتاه است و ساعت هم اختلاف خیلی زیادی ندارد، تا حد امکان با همان ساعت خانه‌ی خودتان زندگی کنید.
  • اگر اقامت طولانی (بیش از دو یا سه روز) خواهید داشت، در لحظه‌ی نشستن در هواپیما ساعت خود را با زمان مقصد تنظیم کنید و بکوشید در سریع‌ترین زمان، تمام رفتارها و برنامه‌های خود را با ساعت مقصد تنظیم کنید.
  • از قدرت چرت زدن‌های کوتاه غافل نشوید. با این کار، توان پردازش ذهنی شما به حداقل سطح مورد نیازتان می‌رسد.
  • از چای و قهوه – در حد متعارف – برای افزایش سطح آلرت بودن خود استفاده کنید.
  • استفاده از ملاتونین قبل از خواب می‌تواند مفید باشد.
  • قدم زدن در فضای آزاد و در معرض نور خورشید قرار گرفتن، کمک می‌کند ساعت بیولوژیک بدن شما سریع‌تر تنظیم شود.

مطلب مرتبط: عوارض بی خوابی چیست؟

بهترین مدارس کسب و کار و دانشگاه های جهان در رشته MBA

 ۲۶ مرداد, ۱۳۹۸    |  دانشگاه ها

برای این‌که بهترین دوره های MBA جهان را بشناسیم، ابتدا باید تصمیم بگیریم که به کدام سیستم رتبه بندی (یا Ranking)‌ اتکا کنیم.

الگوهای رنکینگ بسیار متنوعی در دنیا وجود دارد و بسیاری از آن‌ها هم توسط موسسات معتبر و شناخته‌شده ارائه می‌شوند. اما به خاطر تفاوت معیارهای سنجش و نیز اختلاف در وزن هر معیار، نتایج رتبه بندی مدارس کسب و کار از یک موسسه به موسسه‌ی دیگر متفاوت است.

از میان رتبه‌بندی‌های متعددی که برای مدارس آموزش مدیریت کسب و کار منتشر می‌شود، رتبه‌بندی‌های زیر شناخته‌شده‌تر هستند:

رتبه بندی فایننشال تایمز از این جهت مشهور است که حدود ۴۰٪ امتیاز هر مدرسه کسب و کار را به حقوق دریافتی فارغ‌التحصیلان اختصاص می‌دهد.

به بیان دیگر، اگر فارغ‌التحصیلان یک مدرسه کسب و کار پس از فارغ‌التحصیلی، بتوانند حقوق بالاتری دریافت کنند، رتبه‌ی آن مدرسه در فهرست FT Global MBA بهبود پیدا می‌کند.

نظرسنجی از فارغ‌التحصیلان هم بخش دیگری از چارچوب ارزیابی Financial Times را تشکیل می‌دهد.

اکونومیست سهم حقوق را کاهش داده و در ارزیابی خود، فرصت‌های شغلی و توسعه فردی را معیار قرار می‌دهد؛ به این معنا که از فارغ‌التحصیلان می‌پرسد که مهارت‌ها و دانش و نگرش آن‌ها چقدر توسعه پیدا کرده است.

بر خلاف این FT و Economist، تمرکز رتبه‌بندی فوربس بر روی دانشگاه‌ها و مدارس کسب و کار آمریکاست و معیار اصلی در رتبه‌بندی را هم «نرخ بازگشت سرمایه در پنج سال» تعریف کرده است.

به عبارت دیگر، بررسی می‌کند که دانشجویان برای ثبت‌نام و حضور در دوره MBA چقدر هزینه می‌کنند و سپس می‌بیند که در پنج سال، چقدر بازگشت پول وجود داشته است.

البته معیارهای دیگری مانند رضایت دانشجویان هم به عنوان شاخص‌های فرعی در رتبه‌بندی فوربس لحاظ می‌شود.

با کنار هم قرار دادن این فهرست‌ها می‌توانید به فهرستی از برندهای برتر در آموزش MBA برسید. اما به طور خلاصه می‌توان گفت که هر جا در متمم اصطلاح مدارس برتر کسب و کار جهان به‌کار می‌رود معمولاً مجموعه‌ای نزدیک به فهرست زیر مد نظر است:

  • مدرسه کسب و کار وارتون (دانشگاه پنسیلوانیا)
  • مدرسه کسب و کار دانشگاه استنفورد
  • مدرسه کسب و کار هاروارد
  • مدرسه کسب و کار اینسیاد (INSEAD) فرانسه
  • مدرسه کسب و کار کلاگ (Kellogg)
  • مدرسه اسلون (Sloan) وابسته به دانشگاه MIT
  • مدرسه بوث (Booth) وابسته به دانشگاه شیکاگو
  • مدرسه کسب و کار راس (Ross) وابسته به دانشگاه میشیگان
  • مدرسه کسب و کار کلمبیا
  • مدرسه کسب و کار دانشگاه Yale
  • مدرسه کسب و کار IESE وابسته به دانشگاه ناوارا (اسپانیا)
  • مدرسه کسب و کار لندن (London Business School یا LBS)

مطلب مرتبط: سرفصل های دوره MBA (رشته مدیریت کسب و کار)

فوردیسم یا فوردگرایی چیست و به چه معناست؟

 ۲۰ مرداد, ۱۳۹۸    |  معنی اصطلاحات

فوردیسم (Fordism) یا فوردگرایی در ادبیات مدیریت و کسب و کار، به سبک مدیریت کارخانجات خودروسازی فورد و نگرش حاکم بر آن مجموعه در اوایل قرن بیستم میلادی اشاره دارد.

در آن زمان، کارخانجات فورد یکی از موفق‌ترین خودروهای تاریخ خود یعنی فورد تی (Ford T) را عرضه کردند که خود این کار و حاشیه‌هایش هنوز جایگاه ویژه‌ای در تاریخ توسعه‌ی صنعت جهان دارند.

خط مونتاژ و تقسیم کار از جمله مفاهیمی هستند که در آن مقطع مطرح شدند. این‌که در یک کارخانه لازم نیست مثل کارگاه‌های سنتی، هر کس همه کار انجام دهد و مثلاً صفر تا صد مونتاژ خودرو را بلد باشد و بداند.

خط مونتاژ امکان تقسیم تخصصی کار را فراهم کرد و حالا کارگرانی وجود داشتند که مثلاً فقط در بستن چند پیچ موتور متخصص بودند و هر روز همان کار را تکرار می‌کردند.

فوردگرایی بسیار نزدیک به ایده‌های تیلور در مدیریت علمی است. با این تفاوت که تیلور بیشتر روی کارگاه‌های کوچک و معادن کار کرده بود و این‌بار، افزایش راندمان تولید در قالب کارخانه و خط تولید مورد توجه قرار می‌گرفت.

به همین علت، زیاد می‌شنوید که می‌گویند: «فوردیسم، همان تیلوریسم است که پایش به کارخانه‌های بزرگ و خطوط تولید باز شده است.»

ویژگی دیگر فوردیسم این بود که به خاطر اقتصادی بودن و استفاده از مزایای صرفه به مقیاس، بر یکنواختی و یکسان بودن محصولات (و تنوع نداشتن آن‌ها) تأکید می‌شد.

به همین علت اصطلاح فوردیسم گاهی به معنای «تولید انبوه بدون ایجاد تمایز» به‌کار می‌رود. جمله‌ی معروف فورد را هم سندِ این ادعا می‌آورند که می‌گفت: «هر رنگی از فورد T بخواهید به شما می‌دهیم، به شکل این‌که مشکی بخواهید.»

فوردیسم در بسیاری از متن‌ها و سخنرانی‌ها، با بار معنایی منفی به‌کار می‌رود. یعنی به عنوان نگرشی که حاضر است به هر قیمت و تحت هر شرایط، خروجی و عملکرد اقتصادی را افزایش دهد و انسان‌‌ها را هم درست مانند آچار و انبردست می‌بیند و از جنبه‌های انسانی آن‌ها صرف‌نظر می‌کند.

این نقد بر این پایه این آموزه‌ی مدیریت منابع انسانی شکل گرفته تنوع فعالیت‌ها می‌تواند محیط کار را بسیار قابل‌تحمل‌تر و دوست‌داشتنی‌تر کند و حتی به فرض این‌که تمرکز روی یک فعالیت بسیار کوچک، بتواند کارایی را افزایش دهد، هم‌چنان این نگرش ماشینی و مکانیکی به کارگران، انسانی و قابل‌پذیرش نیست.

فوردیسم یا فوردگرایی چیست؟ نمایی از کارخانه فورد

رشته مدیریت آموزشی چیست؟

 ۱۷ مرداد, ۱۳۹۸    |  معنی اصطلاحات

رشته مدیریت آموزشی (به انگلیسی: Educational Management و گاهی Educational Administration) یک رشته دانشگاهی است که معمولاً در سطح کارشناسی ارشد ارائه می‌شود و در آن به مدیریت آموزش و فرایندهای آموزشی می‌پردازند.

البته سهم آموزش در این رشته معمولاً پررنگ‌تر از سهم مدیریت است و بخش مدیریت هم، غالباً به سیاست‌گذاری محدود می‌شود.

بنابراین بهتر است مدیریت آموزش را یکی از گرایش های رشته MBA یا سایر انواع مدیریت اجرایی در نظر نگیرید.

کدام مقطع آموزشی مورد توجه رشته مدیریت آموزشی است؟

بخش قابل‌توجهی از سرفصل‌های رشته مدیریت آموزشی به آموزش در دبستان و دبیرستان اختصاص دارد.

اما اگر معیارتان سرفصل‌های دانشگاهی نباشد، خواهید دید که در ادبیات تحقیقاتی، مقالات و فعالیت کارشناسان مدیریت آموزشی به همه‌ی مقاطع آموزشی از دبستان تا تحصیلات عالی دانشگاهی پرداخته می‌شود.

آینده شغلی رشته مدیریت آموزشی چیست؟

کسانی که در مدیریت آموزشی تحصیل می‌کنند، معمولاً وارد یکی از دو شاخه‌ی فعالیت‌های اجرایی مدیریتی و یا سیاست‌گذاری می‌شوند.

شاخه‌ی سیاست‌گذاری به این معناست که متخصصان مدیریت آموزشی با مراکز دولتی، نهادهای غیرانتفاعی و انجمن‌ها و گروه‌های تصمیم‌گیر یا تصمیم‌ساز در حوزه‌ی آموزش همکاری می‌کنند.

ورود به شاخه‌ی اجرایی هم به معنای تأسیس یک مدرسه یا آموزشگاه و یا ورود به تیم مدیریتی یک مرکز آموزشی است.

سرفصل های رشته مدیریت آموزشی

سرفصل های تعریف‌شده برای این رشته، از یک دانشگاه به دانشگاه دیگر و از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. اما برخی موضوعات را می‌توان فصل مشترک غالب این دوره‌ها دانست.

از جمله‌ی این موضوعات می‌توان به رهبری آموزشی یا Educational Leadership اشاره کرد که اخیراً در بسیاری از این دوره‌ها، مورد توجه جدی قرار گرفته است.

اصول مدیریت آموزشی، اقتصاد آموزش، مبانی و اصول برنامه ریزی آموزشی، سیاست گذاری در آموزش، فلسفه آموزش، رهبری یادگیری، رفتار سازمانی در مراکز آموزشی، هوشمندسازی آموزش و فرایندهای آموزشی، تحقیق و تحول و نوآوری در آموزش، مدیریت دانش، ارزش‌یابی و کنترل برنامه‌های آموزشی، جنبه‌های حقوقی آموزش و اخلاق حرفه‌ای در آموزش، از جمله موضوعاتی هستند که در بیشتر برنامه‌های مدیریت آموزشی مورد توجه قرار می‌گیرند.

چه مهارت‌هایی به موفقیت در رشته مدیریت آموزشی کمک می‌کنند؟

جدای از دانش تخصصی که در این رشته مورد بحث قرار می‌گیرد، مهارت ارتباطی، رهبری، قدرت حل مسئله و تفکر سیستمی از جمله مواردی هستند که می‌توانند روی سرنوشت و میزان موفقیت دانشجویان رشته مدیریت آموزشی تأثیر بگذارند.