ریشه شناسی یا اتیمولوژی یعنی چه؟
۲ مهر, ۱۳۹۸ | واژه نامهریشه شناسی چیست؟
ریشه شناسی از جمله زیرمجموعه های دانش زبانشناسی است که به بررسی نحوه شکل گرفتن واژه ها و ریشه های آنها و سیر تاریخی تغییر و تحول آنها می‌پردازد.
معادل انگلیسی لغت ریشه شناسی
در زبان انگلیسی برای واژه‌ی ریشه شناسی از کلمه‌ی اتیمولوژی (Etymology) استفاده می‌شود.
این لغت در اصل از کلمه‌ی یونانی Etymon وام گرفته شده که مفهوم آن معنای واقعی است.
می‌توان معنای لغوی اتیمولوژی را شناخت معنای واقعی دانست.
اگر چه مفهوم اصطلاحی اتیمولوژی در زبان انگلیسی هم دقیقاً ریشه شناسی است و در این دانش، زندگی و رشد و تحول و تغییر و زایش و مرگ کلمات مورد توجه قرار می‌گیرد.
تفاوت شبه ریشه شناسی با ریشه شناسی علمی چیست؟
ریشه شناسی به دو شکل وجود دارد. یکی شکل علمی آن که با مطالعات تطبیقی تاریخی گسترده انجام می‌شود و دیگری ریشه شناسی عامیانه که با داستان پردازی های عمومی شکل می‌گیرد و نسل در نسل منتقل می‌شود.
به عنوان یک مثال از ریشه شناسی عامیانه یا شبه ریشه شناسی می‌توانید این ریشه شناسی را در نظر بگیرید: کسانی که می‌گویند نام شهر کاشان، در اصل کاهشان بوده و مثلاً علت این نام گذاری کشاورزی و وجود کاه زیاد در این ناحیه بوده!
این نوع ریشه شناسی های عامیانه، عموماً هیچ نوع زمینه علمی ندارند و صرفاً از اساس جستجوی مشابهت ظاهری کلمات، می‌گیرند.
از جمله مثال‌های ریشه شناسی علمی، می‌توان به تحلیل کلماتی مانند آوردن اشاره کرد.
پیشوند آ / اَ در زبان فارسی برای نفی کردن به کار می‌رفته و معادل a / ab انگلیسی بوده است.
بردن و آبُردَن متضاد هم بوده‌اند. بعداً برای سهولت تلفظ، آبردن به آوُردن و سپس به آوَردن تبدیل شده است.
همچنانکه مُرداد ریشه در مَر به معنای مرگ و مردن دارد و امرداد به معنای نامیرا بودن است که البته ما برای سهولت تلفظ، آن را مرداد تلفظ می‌کنیم که به جای نامیرا معنای میرا می‌دهد!
امرتات هم تلفظ کهن امرداد است.
همچنانکه می‌بینید ریشه شناسی دقیق، گاهی اوقات به شیرینی داستان‌سرایی در شبه ریشه شناسی نیست، اما به هر حال می‌تواند روشنگر و آموزنده باشد و حتی به کمک مورخین و باستان شناسان بیاید تا ریشه های تمدن بشری و تعاملات انسانها با یکدیگر در طول تاریخ را بهتر و دقیق‌تر تحلیل کنند.
کاربرد اتیمولوژی در یادگیری زبان
کاربرد اتیمولوژی فقط به متخصصان زبانشناسی محدود نیست. هر کس می‌تواند به اندازهٔ نیاز خود از ریشه شناسی بهره ببرد. به عنوان مثال در یکی از درس‌های متمم توضیح داده شده که اتیمولوژی چگونه می‌تواند به موفقیت در یادگیری زبان انگلیسی (یا هر زبان دیگر) کمک کند:
ترمینولوژی چیست؟
۱ مهر, ۱۳۹۸ | واژه نامهمعنی ترمینولوژی چیست؟
ترمینولوژی یا اصطلاح شناسی (به انگلیسی: Terminology) به معنای مطالعه واژه ها و اصطلاحات تخصصی یک حوزه خاص است.
مثلاً وقتی از ترمینولوژی حقوق حرف می‌زنیم، منظورمان مجموعه واژه های اختصاصی علم حقوق است و یا واژه های عمومی که در علم حقوق، معنای تخصصی پیدا می‌کنند. به شکل مشابه، زمانی که می‌گوییم واژه‌ی X در ترمینولوژی روانشناسی به معنای Y است، تأکید می‌کنیم که اگر این واژه در کتابهای روانشناسی به کار برود، معنای Y را خواهد داشت و نباید آن را با کاربردهای روزمره یا کاربرد در علوم دیگر (مثلاً جامعه شناسی) اشتباه بگیریم.
تدوین ترمینولوژی گاهی به معنای یک فرایند علمی – تحقیقی هم هست. به این معنا که یک محقق، می‌کوشد مجموعه واژگان مورد استفاده در یک حوزه را گرد آورده و به بررسی ویژگی ها و تفاوت‌ها و معانی آنها می‌پردازد.
بهترین معادل فارسی ترمینولوژی چیست؟
در حال حاضر معمولاً از اصطلاح شناسی به عنوان معادل ترمینولوژی در زبان فارسی استفاده می‌شود. اما واژه شناسی و فرهنگ نام ها دو تعبیر دیگری است که بسته به شرایط، به عنوان جایگزین ترمینولوژی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
تعریف تکنوکراسی چیست و تکنوکرات ها چه کسانی هستند؟
۳۱ شهریور, ۱۳۹۸ | واژه نامهمکتب تکنوکراسی یک مکتب فکری است که در آن، شایستگی افراد برای قرار گرفتن در موقعیت‌های مختلف بر اساس دانش تخصصی و فنی آنها سنجیده می‌شود.
بنابراین مفهوم تکنوکراسی می‌تواند مفهومی مدیریتی و یا مفهومی سیاسی باشد و برای تشخیص معنی کلمه تکنوکرات باید ببینید که در چه متن و گفتاری از آن استفاده شده است.
در تعریف تکنوکراسی و به کار بردن این واژه باید دقت داشته باشیم که تکنوکراسی، صرفاً به تکنولوژی به معنای رایج امروزی آن اشاره نمی‌کند و تاکید آن صرفاً بر اهمیت دانش تخصصی در تعیین صلاحیت افراد است.
در نظام های سیاسی، تکنوکراتها بر این اصل تاکید دارند که به جای انتخاب سیاستمداران یا مدیران کسب و کارها (که معمولاً یکی از این دو گروه در فهرست کاندیداها قرار می‌گیرند) باید کسانی در مسند امور قرار بگیرند که بالاترین دانش تخصصی را در حوزه خود دارند.
با توجه به اینکه معیار سنجش دانش تخصصی به سادگی قابل تعریف نیست و از سوی دیگر، تعیین و انتخاب فرد شایسته از سوی عامه‌ی مردم در یک فرایند دموکراتیک برای تکنوکرات ها پذیرفته شده نیست، عملاً مکتب تکنوکراسی صرفاً به عنوان یک دیدگاه تئوریک و بر روی کاغذ و توسط روزنامه نگاران مورد استفاده قرار می‌گیرد و نمی‌توان آن را به عنوان یک راهکار فکری یا مکتب عملی سیاسی در نظر گرفت.
دغدغه‌ی یک تکنوکرات چیست؟
در کل [با کمی فاصله گرفتن از دقت و وسواس دانشگاهی] می‌توانید فرض کنید تکنوکرات یعنی فردی که در ارزیابی صلاحیت انسانها (در اقتصاد، مدیریت و سیاست)، دانش تخصصی آنها را به عنوان مهم‌ترین فاکتور مورد توجه قرار می‌دهد.
توضیح: کلمه‌‌های تکنوکراسی و تکنوکرات در زبان فارسی به فن سالاری و فن سالار ترجمه شده‌اند.
معنی تکنوکرات چیست؟ (روایت داریوش آشوری در دانشنامه سیاسی)
- فن سالاری یا تکنوکراسی اصطلاحی است که در ۱۹۱۹ ویلیام هنری اسمیث، نویسند‌ه‌ی آمریکایی، ساخت و با آن پیشنهادِ حکومت فن‌کاران را مطرح کرد.
- هواداران فن سالاری پس از جنگ جهانی اول به مطالعه‌ی وضع اقتصادی ایالات متحده آمریکا پرداختند و یکی از ایشان به نام هووارد اسکات با نوشتن کتاب مهندسان و سیستم قیمت اصطلاح فن سالاری (تکنوکراسی) را رواج داد.
- جنبش فن شناسی (Technology) در سال‌های نخستین بحران بزرگ ۱۹۳۰ رواجی داشت، اما این اصطلاح در دهه‌ی ۱۹۶۰ در فرانسه رواج گسترده یافت و فرانسویان آن را دنباله‌ی نظریه‌های سن- سیمون دانستند که برای آینده، جامعه‌ای را پیش بینی کرده بود که در آن حکومت به دست دانشمندان و مهندسان خواهد بود.
- آشوری به نقل از ژان مونو می‌گوید: «نوع تازه‌ای از حکومت آغاز می‌شود که نه دموکراسی است و نه بوروکراسی، بلکه تکنوکراسی است.»
لینک مرتبط:
چرا در استفاده از تکنولوژی دیجیتال، تکنوکراسی الزاماً درست و قابل اتکا نیست؟
سهل ممتنع یعنی چه؟
۲۳ شهریور, ۱۳۹۸ | معنی اصطلاحاتسهل ممتنع از جمله واژه هایی است که در ابتدا در ادبیات رواج پیدا کرد. اما امروزه در سایر زمینه‌ها نیز به کار برده می‌شود.
ساده ترین تعریف سهل ممتنع این است که یک کار در ابتدا سهل و ساده به نظر برسد، اما وقتی می‌خواهیم آن را انجام دهیم، ببنیم که چندان هم ساده نیست و موانع زیادی برای انجام آن وجود دارد. شاید ساده‌ی ناممکن بهترین توصیف و تعریف مفهوم سهل ممتنع باشد.
در ادبیات کهن ایران، سعدی را خداوندگار ادبیات سهل ممتنع می‌دانند.
نوشتار او و اشعار او، بسیار روان و ساده است. به نظر می‌آید که جمله‌ها صرفاً با به زنجیر کشیدن کلمات ساخته شده‌اند. اما وقتی تلاش می‌کنیم مثل او ساده و روان بنویسیم، می‌بینیم که این کار، بر خلاف آنچه در نگاه نخست به نظر می‌رسد، چندان ساده نیست.
در نوشته‌های معاصر، شاید اشعار قیصر امین پور، نمونه خوبی از ادبیات سهل ممتنع باشد.
به این جملات توجه کنید:
ای شما!
ای تمام عاشقانِ هر کجا!
از شما سوال می‌کنم:
نام یک نفر غریبه را
در شمار نام‌هایتان اضافه می‌کنید؟
امروزه، سهلِ مُمتَنِع به عنوان یک صفت برای توصیف هر کار یا فعالیتی که در نگاه اول ساده به نظر می‌رسد، اما در واقع دشوار و گاه ناممکن است به کار برده می‌شود.
دوست اجتماعی کیست؟ مفهوم و تعریف دوست اجتماعی
۲۰ شهریور, ۱۳۹۸ | واژه نامهدوست اجتماعی یا Social Friend اصطلاحی است که طی سال‌های اخیر در کشورمان رواج‌یافته است.
البته مفهوم دوست اجتماعی تازه نیست و به قرن‌ها قبل بازمی‌گردد. اما توسعه شبکه های اجتماعی و ارتباطات دیجیتال برپایه‌ی فناوری اطلاعات باعث شده است این مفهوم، ابعاد دیگری به خود گرفته و تعریف دوست اجتماعی در ذهن عموم مردم، با آنچه در جامعه‌ی علمی و دانشگاهی می‌شنویم، فاصله بگیرد.
آنچه در ادامه می‌خوانید:
- تعریف دوست اجتماعی
- دوست اجتماعی در ایران
- رایج‌ترین معنای دوست اجتماعی در ایران
- مقاله درباره دوستی اجتماعی
تعریف دوست اجتماعی چیست؟
ساده‌ترین تعریف دوست اجتماعی را می‌توانید با تصور سایر توصیف‌های دوستی (مثلاً دوست کاری، دوست خانوادگی و دوست سیاسی) استخراج کنید.
دوستی اجتماعی شکلی از دوستی است که به‌واسطه‌ی فعالیت‌های اجتماعی و در بستر آن شکل می‌گیرد.
دوستی میان کسانی که با هم کوه می‌روند، تئاتر می‌بینند، در مهمانی‌ها شرکت می‌کنند و هم‌کلاسی هستند، همگی می‌تواند با اصطلاح دوست اجتماعی یا Social Friend نام‌گذاری شود.
با این حال طی سال‌های اخیر، اصطلاح Social Friend (بر خلاف آنچه در زبان فارسی رایج شده) درباره‌ی شکلی از رابطه به‌کار می‌رود که در بستر شبکه های اجتماعی و به‌واسطه‌ی آنها شکل گرفته است.
به همین علت با جستجوی Social Friend و Social Friendship در مقاله های تحقیقاتی دانشگاهی، عموماً به مقاله‌هایی که بررسی دوست و دوستی در شبکه های اجتماعی پرداخته‌اند خواهید رسید.
دوست اجتماعی در ایران
با توجه به اینکه ما در زبان فارسی، عبارت‌هایی مثل دوستی کاری و خانوادگی را بسیار ساده و راحت به‌کار می‌بریم، کمتر نیاز داشته‌ایم از اصطلاح دوست اجتماعی به شکلی که در زبان انگلیسی رایج است استفاده کنیم.
بسیاری از ما، پس از یک بار رفت‌و‌آمد به خانه‌ی دیگری، خود را دوست خانوادگی در نظر می‌گیریم.
به‌نظر می‌رسد دوست اجتماعی در زبان فارسی، بیشتر برای توصیف دوستی با جنس مخالف با تأکید بر اینکه جنسیت در آن فاکتور اصلی نیست و تمام رابطه به فعالیت‌های اجتماعی محدود است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.
حتی موارد بسیاری وجود دارد که دوست اجتماعی برای توصیف دوستی در شبکه های اجتماعی (حتی بدون تجربه‌ی قابل‌توجه رابطه در فضای فیزیکی) به‌کار می‌رود.
استفاده از این واژه، باعث شده توصیف رابطه‌ی افراد متأهل یا متعهد (Married / Committed) با افرادی از جنس مخالف، خارج از چارچوب رابطه‌ی اصلی، ساده‌تر شده و دارای بار معنایی منفی نباشد.
رایج‌ترین معنای دوست اجتماعی
می‌توان گفت رایج‌ترین معنای دوستی اجتماعی در حال حاضر، به دوستی از طریق شبکه های اجتماعی و رابطه در شبکه های اجتماعی اشاره دارد. رابطه‌ای که اگر چه در فضای دیجیتال شکل می‌گیرد و حفظ می‌شود، اما گاهی طرفین، دورنمای دوستی فیزیکی را هم از آن در ذهن دارند.
بررسی دوستی اجتماعی در چارچوب اخلاق و جنبه‌های عرفی و حقوقی آن، بی‌تردید فراتر از این توضیح کوتاه واژه‌نامه‌ای است.
اما اگر بخواهیم کارکردهای دوستی اجتماعی را بدانیم و به این فکر کنیم که آیا دوستی اجتماعی مفید است بهترین کار این است که آن را در چارچوب حمایت اجتماعی بسنجیم.
حمایت اجتماعی ابعاد مختلفی دارد که دوستی اجتماعی (چه در شکل فیزیکی و چه دیجیتال) ممکن است بتواند برخی از آنها را تأمین کند.
مقاله درباره دوستی اجتماعی
یافتن مقاله درباره دوست اجتماعی هم دشوار نیست. البته باید به‌خاطر داشته باشیم که دوست اجتماعی در زبان انگلیسی با آنچه ما در فارسی می‌گوییم تفاوت دارد و به همین علت، واژه‌ها و عبارت‌های دیگری برای آن به‌کار می‌رود.
کتاب Internet Theory and Research، با وجودی که تمام مقاله‌های آن از منظر کشور ایرلند نوشته شده، هم‌چنان می‌تواند نقطه‌ی شروع مناسبی در این زمینه باشد. خصوصاً اینکه بخش مرور ادبیات مقاله های آن نیز، نسبتاً کامل و مفید است.
مطالعه‌ی فصل دهم این مجموعه که مقاله‌ای به قلم آنه رایس است، می‌تواند آموزنده و مفید باشد.
او عنوان مقاله‌ی خود را چنین انتخاب کرده است: این‌روزها ما همه با هم دوست هستیم. اما تأثیر این دوستی بر روی جوانان از منظر توسعه سرمایه اجتماعی چیست؟
متن سئو شده چیست؟ اصول نگارش محتوای سئو شده
۱۸ شهریور, ۱۳۹۸ | معرفی نرم افزار و سواد دیجیتالسئو یعنی بهینه سازی برای موتورهای جستجو و بر این اساس، وقتی از محتوای سئو شده یا Search-engine optimized content صحبت می‌کنیم، منظورمان محتوایی است که موتورهای جستجو آنها را برای یک یا چند کلمه کلیدی، ارزشمند تشخیص داده و هنگام جستجوی کاربران، آن محتواها را در صفحات نخست نتایج جستجو نمایش دهند.
مثلاً وقتی گفته می‌شود مطلب سایت بهترین پاسخ درباره‌ی وانیل برای عبارات کلیدی وانیل و نیز وانیل چیست سئو شده، منظور این است که این مطلب به شیوه‌ای ویرایش و تنظیم شده که اگر در موتورهای جستجو، عبارت وانیل یا وانیل چیست را تایپ کنید، این مطلب در صفحه‌ی اول نتایج جستجو خواهد آمد. طبیعتاً هر چقدر مطلب به اولین صفحه نزدیک‌تر باشد، می‌توان گفت مطلب بهتر سئو شده است.
محتوای درست و خوب اصل اول سئو است
سئو یک چوب جادو نیست که آن را روی محتوای تکراری و ضعیف و ناقص خود بزنید و ناگهان، مطلب شما از رده‌ی اول یا دوم نتایج جستجو سر در بیاورد. ابتدا باید مطمئن باشید که:
- محتوای شما اوریجینال است
- محتوای شما برای مخاطبی که کلمه یا عبارت کلیدی را سرچ کرده مفید است
- محتوای شما برای مخاطبی که کلمه یا عبارت کلیدی را سرچ کرده کافی است
پس از اطمینان از سه اصل اوریجینال بودن، مفید بودن و کفایت، می‌توانید به تکنیک های سئو فکر کنید.
در همین مثال وانیل چیست ما باید ابتدا مطمئن شویم اگر کسی وانیل چیست را جستجو کند و به بهترین پاسخ برسد، پاسخ سوال خود را پیدا خواهد کرد و راضی خواهد شد. هر قاعده و تکنیکی بعد از این مرحله معنا پیدا می‌کند.
متن سئو شده چه ویژگی هایی دارد؟
از ویژگی های بالا که بگذریم، برخی ویژگی های تکنیکال می‌توانند کیفیت متن را در نگاه موتورهای جستجو (به طور خاص: گوگل) افزایش دهند:
- کلمه یا عبارت کلیدی و سایر کلمات مشابه و نزدیک، در آن مطلب وجود داشته باشد (اهمیت کلمات کلیدی در سئو)
- متن شما خوانایی خوبی داشته باشد. یعنی به راحتی بتوان آن را به شکل سرسری (Skimming) خواند و بخش مورد نظر را پیدا کرد. تیترهای فرعی و استفاده از بولت و ضخیم کردن فونت و روش‌هایی مانند این، به خواناتر شدن متن شما کمک می‌کنند.
- استفاده از عکس های مرتبط هم می‌تواند به سئو متن شما کمک کند.
- بازدیدکننده پس از خواندن مطلب شما، سایت‌تان را رها نکند و مطلب یا مطالب دیگری از سایت را هم بخواند یا به اصطلاح، نرخ بانس شما پایین باشد (نرخ بانس یا بانس ریت چیست). برای این کار می‌توانید از لینک سازی داخلی بهره بگیرید.
تذکر یک: مهم است که با تکنیک های سئو کلاه سیاه و کلاه سفید آشنا باشید و به سراغ تکنیک های کلاه سیاه نروید. این تکنیک‌ها حتی اگر در کوتاه‌مدت جواب دهند، در میان‌مدت مطلب شما را از نتایج جستجو حذف می‌کنند و شما را گرفتار پنالتی (جریمه‌ی تعریف‌شده توسط موتورهای جستجو) خواهند کرد.
تذکر دو: برای فهرست کامل‌تر و با جزئیات بیشتر، می‌توانید مطلبی را که در متمم با عنوان حضور در صفحه اول گوگل منتشر شده است بخوانید.
آیا می‌توان تولید محتوای سئو شده را «سفارش» داد؟
این روزها که خدمات تولید محتوا رواج پیدا کرده، زیاد می‌بینیم و می‌شنویم که شرکت‌ها اعلام می‌کنند که محتوای سئو شده یا متن سئو شده تحویل می‌دهند.
به همین علت، برای بسیاری از افرادی که آشنایی کمتری با سئو دارند این سوال پیش می‌آید که «آیا می‌توان محتوای سئو شده تحویل داد و تحویل گرفت؟»
پاسخ این سوال، نه مثبت است و نه منفی.
نخست اینکه واقعاً می‌توان بعضی از اصول سئو را در تنظیم متن رعایت کرد. یعنی این حرف نادرست نیست که یک شرکت بگوید: ما کلمات کلیدی مد نظر شما را می‌پرسیم و بر اساس آن، سعی می‌کنیم اصول اولیه سئو را رعایت کنیم.
اما همه‌ی اصول سئو هم چیزی نیست که تولیدکننده متن برای شما رعایت کند. طراحی سایت (از شکل ظاهری تا Navigation و جابجایی میان صفحات و لینک‌های موجود میان مطالب مختلف، تا سرعت Loadشدن صفحات و حجم آنها) و ده‌ها مورد دیگر، می‌توانند روی ارزیابی گوگل و موتورهای جستجو از مطلب شما تأثیر بگذارند.
فقط به عنوان یک مثال، فرض کنید در قسمت فوتر سایت شما، لینک های زیادی وجود دارد. ممکن است تعداد زیاد لینک‌ها باعث شود بانس سایت شما کم شود (اثر مثبت) یا اینکه تعداد زیاد لینک، موتورهای جستجو را به این نتیجه برساند که با یک متنِ رقیق (Diluted) و انبوهی لینک مواجه هستند (اثر منفی).
هیچ یک از این موارد چیزی نیستند که تولیدکننده محتوا بتواند درباره‌اش پیش‌قضاوت داشته باشد و از ابتدا ادعا کند که متن او همه‌ی این مسائل را پوشش می‌دهد.
بنابراین شاید بهتر باشد به جای ادعای متن سئو شده گفته شود که متن با ملاحظه‌ی قواعد و چارچوب‌های مورد توجه موتورهای جستجو تنظیم می‌شود. و مشتری هم به خاطر داشته باشد که این ملاحظات، برای سئو لازم هستند ولی کافی نیستند.
مطالعه‌ی بیشتر: حضور در صفحه اول گوگل
قانون بازده نزولی چیست؟
۱۷ شهریور, ۱۳۹۸ | معنی اصطلاحاتقانون بازده نزولی در اقتصاد در نگاه اول، شکل پیچیده‌ای دارد. اما وقتی با آن آشنا می‌شویم می‌بینیم که اتفاقاً مفهومی بسیار ساده را بیان می‌کند و بسیاری از ما، مصداق‌های بازده نزولی را در زندگی و فعالیت‌های اقتصادی و غیراقتصادی خودمان تجربه کرده‌ایم.
قبل از اینکه شکل رسمی قانون بازده نزولی را با هم بخوانیم، می‌توانیم یک مثال ساده از قانون بازده نزولی را مرور کنیم:
فرض کنیم در یک کارگاه نجاری، فقط یک استاد و یک شاگرد وجود دارد. استاد برای اینکه بتواند سفارش‌های بیشتری بگیرد، یک شاگرد جدید هم استخدام می‌کند. قاعدتاً خروجی کارگاه افزایش پیدا می‌کند.
استاد ممکن است با توجه به افزایش سفارشات، حتی به سراغ استخدام شاگرد سوم و چهارم و پنجم برود. اما آیا استخدام هر فرد جدید، به اندازه‌ی افراد قبلی به خروجی اضافه می‌کند؟
به تجربه می‌دانیم که اگر امکانات و فضا و سرمایه‌ی استادکار، ثابت باشد، اضافه شدن سومین شاگرد، کمتر از دومین شاگرد به خروجی می‌افزاید. اضافه شدن چهارمین شاگرد، از سومین شاگرد هم کم‌اثرتر است. حتی از جایی به بعد (مثلاً بعد از ده شاگرد) دعوا و اصطکاک میان شاگردان در حدی است که ممکن است خروجی حتی کمتر از قبل هم بشود.
بعد از این مثال، ابتدا شکل رسمی قانون بازده نزولی را می‌خوانیم و سپس جزئیات آن را به زبان ساده بررسی کنیم. این شکلی است که در غالب سایت‌های فارسی زبان از قانون بازده نزولی می‌خوانیم:
در حالتى‌که مقدار همه نهاده‌هاى تولید به جز یکى از آنها ثابت است، پس از حد معینى با افزایش نهاده متغیر، میزان افزایش محصول کاهش مى‌یابد.
به عبارت دیگر با ادامه چنین روندی، تولید کل با نرخ کاهشی، افزایش مى‌یابد.
با توجه به این مطلب اصل بازده نزولى بیانگر آن است که اگر مقادیر مختلفى از یک نهاده متغیر با مقادیر ثابتى از سایر عوامل تولید ترکیب شود، ابتدا تولید نهائى آن نهاده متغیر و پس از آن تولید متوسط نهاده متغیر کاهش خواهد یافت.
منظور از نهاده در بحث تولید چیست؟
برای تولید هر چیزی، به عوامل تولید یا Factors of Production نیاز داریم. عوامل تولید را در فارسی به نهاده ترجمه کرده‌اند. مثلاً:
- نیروی انسانی، زمین، بذر و ماشین آلات از جمله نهاده های مورد نیاز در کشاورزی هستند.
- نیروی انسانی، ماشین‌آلات، مواد اولیه، دانش فنی، سوله و انرژی، از جمله نهاده های مورد نیاز در تولید هستند.
سرمایه و نیروی انسانی، دو مورد از نهاده های کلاسیک در اقتصاد محسوب می‌شوند. اما می‌دانیم که نهاده‌ها به این دو مورد محدود نیستند و می‌توانند از آن فراتر روند.
بازده یک نهاده یعنی چه؟
فرض کنید همه‌ی عوامل تولید (یا نهاده‌ها) را ثابت نگه داریم و فقط یک مورد را افزایش دهیم. خروجی چه میزان افزایش خواهد یافت؟ این افزایش خروجی ناشی از افزایش یک نهاده را بازده آن نهاده می‌نامند.
معمولاً قدیمی‌ترین مثال قانون بازده نزولی در کشاورزی است. در کشاورزی چنین توضیح می‌دهند که فرض کنید زمین و بذر و تجهیزات، همه ثابت بمانند. با افزایش یک کارگر، خروجی روزانه‌ی برداشت از مزرعه چه تغییری خواهد کرد؟ (این تغییر، همان بازده ناشی از افزودن به یکی از عوامل تولید است).
قانون بازده نزولی چه می‌گوید؟
حرف قانون بازده نزولی این است که اگر همه‌ی فاکتورهای تولید را ثابت نگه دارید، نباید انتظار داشته باشید که با اضافه کردن یک فاکتور (رشد نامتناسب)، خروجی به همان نسبت رشد کند.
به نمودار زیر توجه کنید:
ما انتظار داریم با افزایش عامل تولید، خروجی هم به شکل متناسب (یا حتی فراتر از تناسب) بهتر شود. اما اگر همه‌ی عوامل تولید ثابت باشند و فقط یک عامل افزایش پیدا کند، بازده کاهش پیدا می‌کند. بنابراین در ابتدا رشد خروجی کُند شده و سپس حتی ممکن است حالت نزولی پیدا کند.
تذکر: قانون بازده نزولی تأکید می‌کند که افزایش عوامل تولید، تا یک مرحله‌ی مشخص می‌تواند با کاهش بازده همراه نباشد. بنابراین کاهش بازده معمولاً از یک جایی به بعد، مشاهده می‌شود.
قانون بازده نزولی به انگلیسی
دیوید بگ در کتاب اقتصاد خود، قانون بازده نزولی را به صورت زیر بیان می‌کند:
The marginal product of a variable factor is the extra output from and extra unit of that input, holding constant all other inputs.
Holding all factors constant, the law of diminishing return says that, beyond some level of variable input, further increases in the variable input lead to a steadily decreasing marginal product of that input.
نویز سفید برای مطالعه و تمرکز بیشتر | دانلود صدای پس‌زمینه‌ی کافی شاپ
۱۳ شهریور, ۱۳۹۸ | معرفی نرم افزار و سواد دیجیتالیکی از راه‌های شناخته‌شده برای افزایش تمرکز هنگام مطالعه و سایر کارهای فکری، استفاده از نویز سفید است.
با وجودی که همه می‌دانیم صداهایی شبیه صدای برفک تلویزیون، یکی از نمونه‌های خوب وایت نویز محسوب می‌شود، اما نمی‌شود انتظار داشت که کسی برای مدت طولانی به چنین صدایی گوش دهد.
به همین علت معمولاً برای افزایش تمرکز به سراغ نمونه‌های آشناتر صدای محیطی می‌روند که تا حد خوبی به نویز سفید نزدیک است.
صدای موج اقیانوس‌ها و صداهای همهمه در کافی شاپ‌ها، از نظر ریاضی نویز سفید نیستند؛ اما تا حد خوبی همان کارکرد را دارند. چون محتوای معناداری ندارند و ضمن مشغول کردن گوش، توجه مغز را جلب نمی‌کنند.
در ادامه می‌توانید به یک فایل صوتی یک ساعته از صدای محیطی یک کافی شاپ گوش دهید و در صورت علاقه، آن را دانلود کرده و استفاده کنید.
پیشنهاد ما این است که برای سنجش اثربخشی، حداقل یک یا دو پومودوروی کامل (هر پومودورو = ۲۵ دقیقه) با هدفون به صدا گوش داده و هم‌زمان به مطالعه یا کار فکری خود مشغول شوید.
با این کار بهتر می‌توانید تصمیم بگیرید که آیا چنین صدایی می‌تواند به تمرکز بهتر شما کمک کند یا نه.
در صورت تمایل می‌توانید درس‌های مدیریت زمان و بهترین تکنیکهای مدیریت زمان را نیز در متمم بخوانید:
هم‌چنین می‌توانید دوره صوتی مدیریت توجه را از فروشگاه محصولات صوتی متمم تهیه کنید:
منظور از تکنیک وکیل مدافع شیطان در تصمیم گیری های گروهی چیست؟
۹ شهریور, ۱۳۹۸ | معنی اصطلاحات, واژه نامهبرای بسیاری از ما، اصطلاح وکیل مدافع شیطان معمولاً فیلم وکیل مدافع شیطان (با بازی به‌یادماندنی آل پاچینو) را تداعی می‌کند. اما در فضای مدیریت و کسب و کار، وکیل مدافع شیطان یک تکنیک در تصمیم گیری گروهی است که موجب بهبود کیفیت تصمیم گیری می‌شود.
وکیل مدافع شیطان به کسی گفته می‌شود که وظیفه دارد در جلسه به مخالفت با ایده‌های مطرح شده بپردازد و مراقب باشد جریان کلی اندیشیدن در گروه، به سرعت روی یک ایده متمرکز نشود.
این کار در واقع برای جلوگیری از پدیده‌ی گروه اندیشی است و باعث می‌شود که گروه، ناگهان عاشقِ ایده‌ی خود نشده یا به سرعت، در برابر افکار و ایده‌های مدیران و اشخاص مقتدرتر جلسه تسلیم نشود.
معنی وکیل مدافع شیطان چیست؟
این عبارت در تاریخ مسیحیت ریشه دارد و کلیسای کاتولیک آن را مطرح کرده است. در دورانی که کلیسای کاتولیک، بعضی افراد را پس از مرگ‌شان به عنوان قدیس (Saint) اعلام می‌کرد، این دغدغه وجود داشت که شاید فرد مطرح شده، واقعاً مناسب و شایسته‌ی جایگاه قدیسی نباشد.
برای کاهش خطای این فرایند، جایگاهی به نام وکیل مدافع شیطان تعریف شد و فردی که در این جایگاه قرار می‌گرفت، باید به نمایندگی از شیطان حرف می‌زد و توضیح می داد که فرد مورد نظر، اتفاقاً خدمت‌گزار شیطان بوده و زحمات زیادی در مسیر شیطان کشیده است.
در واقع با در نظر گرفتن چنین جایگاهی، فضا برای بحث کردن در مورد ایرادها و نواقص شخصیتی فرد هم باز می‌شد و اگر فرد، چندان شایسته‌ی جایگاه قدیسی نبود، تحت تأثیر فضا و تب جلسه، به این سمت منصوب نمی‌شد.
بر اساس توضیحات بریتانیکا، اولین بار در سال ۱۵۸۷ دفتری رسمی به وکیل مدافع شیطان اختصاص داده شد و پس از چهار قرن، زمانی که پاپ ژان پل دوم به اصلاح فرایندهای کلیسا پرداخت، این جایگاه حذف شد.
درس‌های مرتبط در حوزه‌ی تصمیم گیری
پرواز زدگی یا جت لگ چیست؟
۲۹ مرداد, ۱۳۹۸ | واژه نامهپرواز زدگی یا جت لگ یک مشکل فیزیولوژیک است که در اثر پروازهای طولانی پدید می‌آید و اثر آن معمولاً به صورت به هم ریختن سیکل خواب و بیداری پدیدار می‌شود.
اما هر پروازی جت لگ ایجاد نمی‌کند. پروازهایی جت لگ ایجاد می‌کنند که در امتداد شرق به غرب یا غرب به شرق باشند و ساعت رسمی در مبداء و مقصد تفاوت داشته باشد.
مثلاً وقتی از تهران به لندن یا شانگهای بروید، می‌توان انتظار داشت که عوارض جت لگ در شما مشاهده شود.
علت بروز جت لگ این است که در این نوع سفرها، بدن در مدت کوتاهی در موقعیت دیگری از شبانه‌روز قرار می‌گیرد و ساعت بیولوژیک بدن ما نمی‌تواند خود را به سرعت با موقعیت جدید تطبیق دهد.
عوارض جت لگ چه هستند؟
خستگی، بی خوابی، مشکلات هاضمه، ضعف در قدرت تحلیل و تصمیم گیری، خطاهای به یاد آوردن و به‌خاطر سپاری و تحریک‌پذیری از جمله عوارض جت لگ محسوب می‌شوند.
توجه داشته باشید که عوارض جت لگ در پرواز از شرق به غرب می‌تواند با عوارض پرواز از غرب به شرق متفاوت باشد. چون در یکی از این دو، طول روزی که تجربه می‌کنید افزایش یافته و در دیگری کاهش پیدا می‌کند.
برای پیشگیری از جت لگ یا پرواز زدگی چه باید کرد؟
اثرات جت لگ را نمی‌توان به صورت کامل حذف کرد. اما راه حل های متعددی وجود دارد که عوارض آن را کاهش می‌دهد. از جمله این راه حل‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد (+):
- اگر سفرتان از نظر زمانی کوتاه است و ساعت هم اختلاف خیلی زیادی ندارد، تا حد امکان با همان ساعت خانه‌ی خودتان زندگی کنید.
- اگر اقامت طولانی (بیش از دو یا سه روز) خواهید داشت، در لحظه‌ی نشستن در هواپیما ساعت خود را با زمان مقصد تنظیم کنید و بکوشید در سریع‌ترین زمان، تمام رفتارها و برنامه‌های خود را با ساعت مقصد تنظیم کنید.
- از قدرت چرت زدن‌های کوتاه غافل نشوید. با این کار، توان پردازش ذهنی شما به حداقل سطح مورد نیازتان می‌رسد.
- از چای و قهوه – در حد متعارف – برای افزایش سطح آلرت بودن خود استفاده کنید.
- استفاده از ملاتونین قبل از خواب می‌تواند مفید باشد.
- قدم زدن در فضای آزاد و در معرض نور خورشید قرار گرفتن، کمک می‌کند ساعت بیولوژیک بدن شما سریع‌تر تنظیم شود.
مطلب مرتبط: عوارض بی خوابی چیست؟