معرفی چند کتاب اقتصاد رفتاری و مالی رفتاری
۱۷ خرداد, ۱۳۹۷ | معرفی نویسندگاناگر بخواهید تنها یک کتاب درباره اقتصاد رفتاری بخوانید و با مبانی این حوزه آشنا شوید، احتمالاً کتاب کج رفتاری نوشته ریچارد تیلر بهترین گزینه (یا یکی از بهترین گزینهها) است.
کتاب تفکر، سریع و آهسته نوشتهی دنیل کانمن هم اگر چه مستقیماً به اقتصاد رفتاری نپرداخته، اما در این زمینه مثالهای فراوانی دارد.
کتاب Nudge که با عنوانهای سقلمه و تلنگر ترجمه شده نیز به همین بحث میپردازد.
گاهی اوقات کتاب قلاب (Hooked) را نیز در گروه کتابهای اقتصاد رفتاری طبقهبندی میکنند. البته همه در این زمینه اتفاق نظر ندارند.
چند مورد از کتابهای دن اریلی هم به بحث اقتصاد رفتاری میپردازند. از جملهی آنها میتوان به کتابهای زیر اشاره کرد:
- نابخردی های پیش بینی پذیر (که در درس روانشناسی پول متمم معرفی شده)
- کتاب انگیزش (Payoff)
- کتاب دلارها و منطق ما
علاوه بر همهی اینها، کتابهای زیر نیز گزینههای بسیار ارزشمندی برای آشنایی بیشتر با اقتصاد رفتاری هستند:
An Introduction to Behavioral Economics (Nik Wilkinson)
The Why Axis (Ury Gneezy, John List)
Think Twice (Michael Mauboussin)
Animal Spirits (George Akerlof, Robert Shiller)
Freakonomics (Steven Levitt, Stephen Dubner)
کتابهای مالی رفتاری مایکل پامپین
اگر قصد فعالیت در بازارهای مالی و کارهایی نظیر فارکس و سرمایه گذاری در بازار بورس را دارید، احتمالاً کتابهای سادهتر در زمینه اقتصاد رفتاری و مالی رفتاری را ترجیح میدهید.
مایکل پامپین (Michael Pompian) از جمله نویسندگان مطرحی است که کتابهای متعددی در زمینهی مالی رفتاری تألیف کرده و دو زیر از او به فارسی نیز ترجمه شده است:
- دانش مالی رفتاری و مدیریت دارایی (Behavioral Finance and Wealth Management)
- مالی رفتاری و تیپ های چهارگانه سرمایه گذاران (Behavioral Finance and Investor Types)
کتاب اول را میتوان صرفاً فهرستی از خطاهای شناختی دانست که برای هر کدام مثالهایی از رفتارهای سرمایه گذاران مطرح شده است.
کتاب دوم هم، اگر چه بر اساس مطالعهی روشمند علمی استوار نیست، اما تجربیات ارزشمندی در حوزهی رفتارهای سرمایه گذاران را مطرح میکند و از آنجا که نویسنده با ادبیات دانش اقتصاد رفتاری آشناست، باعث شده که تحلیل این تجربیات، دقیقتر و قابل اعتناتر هم باشد.
مطالعهٔ بیشتر
در صفحهٔ کتاب های اقتصاد رفتاری در متمم میتوانید فهرست دقیقتری از کتابهای این حوزه را با توضیحات بیشتر ببینید.
فهرست بزرگترین روانشناسان جهان در قرن بیستم
۱۶ خرداد, ۱۳۹۷ | دانشمندانتنظیم و ارائهی فهرستی از بزرگترین روانشناسان جهان کار سادهای نیست.
خصوصاً اگر بخواهید رتبه بندی این فهرست روانشناسان مورد اتفاق نظر کارشناسان و متخصصان نیز باشد.
ضمن اینکه بزرگی واژهی مبهمی است که تعریف عملیاتی از آن وجود ندارد و نمیتوانیم به صورت قطعی بگوییم که یک دانشمند از دانشمند دیگری بزرگتر است. این را هم باید به خاطر داشته باشیم که روانشناسان معروف دنیا الزاماً بزرگترین و بهترین روانشناسان دنیا نیستند (مثلاً شاید بتوان جردن پیترسون روانشناس معروف آمریکایی را یکی از معروفترین روانشناسان معاصر دانست، اما این شهرت به واسطهٔ شبکه های اجتماعی به وجود آمده و چندان با جایگاه او در جامعهٔ علمی و دانشگاهی متناسب نیست).
قاعدتاً یکی از روشهای تهیهی چنین فهرستی، مراجعه به نظر کارشناسان است و از این منظر، فهرست پیشنهادی انجمن روانشناسی آمریکا (APA) از بزرگترین روانشناسان دنیا در قرن بیستم یکی از فهرستهایی است که بسیار مورد اشاره و استناد قرار گرفته و میگیرد.
این فهرست شامل نام صد روانشناس است و در سال ۲۰۰۲ توسط انجمن روانشناسی آمریکا منتشر شده است. همانطور که میبینید بعضی از آنها مانند فروید و پیاژه از جمله روانشناسان معروف جهان هستند و برخی دیگر مانند زاجوک و برونر در دستهٔ روانشناسان معروف قرار نمیگیرند.
۱- بی اف اسکینر (B.F. Skinner)
۲- ژان پیاژه (Jean Piaget)
۳- سیگموند فروید (Sigmund Freud)
قطعاً هر فهرستی از روانشناسان معروف جهان، هر چقدر هم کوچک باشد، نام فروید (متولد ۱۸۵۶ و درگذشت ۱۹۳۹) را در خود جا خواهد داد (بسیاری از طرفدارانش او را بزرگترین روانشناس دنیا میدانند). او بنیانگذار روانکاوی و نظریهپرداز برجستهای است که مفاهیمی مانند ناخودآگاه و ساختار شخصیت (نهاد، من، فرامن) را به ادبیات روانشناسی اضافه کرده است.
۴- آلبرت بندورا (Albert Bandura)
آلبرت بندورا (متولد ۱۹۲۵ و درگذشت ۲۰۲۱) را بیش از هر چیز با نظریه یادگیری اجتماعی میشناسند. او تأثیری بزرگ و ماندگار بر روانشناسی تربیتی، رشد فردی علوم رفتاری داشته است. اصطلاح خودکارآمدی (self-efficacy) را هم بندورا تعریف کرده و رواج داده است. این اصطلاح، جایگزینی دقیقتر و مناسبتر برای اصطلاح اعتماد به نفس است. برای مطالعهٔ بیشتر دربارهٔ این اصطلاح و ربط آن به اعتماد به نفس، دو درس زیر را در متمم بخوانید:
ما در متمم در تدوین دوره هدف گذاری هم از کارها، ایدهها و پژوهشهای او استفاده کردهایم.
۵- لئون فستینگر (Leon Festinger)
۶- کارل راجرز (Carl Rogers)
کارل راجرز (متولد ۱۹۰۲ و درگذشت ۱۹۸۷) هم از بزرگان علم روانشناسی و از بنیانگذاران روانشناسی انسان گرا است. او را معمولاً بهواسطهٔ نظریه درمان مراجعمحور و توجهاش به مفهوم خودشکوفایی میشناسند (آبراهام مزلو و کارل راجرز دو نفری هستند که در این باره بسیار گفته و نوشتهاند).
در متمم علاوه بر درسی که به معرفی کارل راجرز اختصاص دارد، بخشی از «کتاب راه انسان شدن» نوشته راجرز را هم در قالب پاراگراف فارسی آوردهایم:
۷- استنلی شاختر (Stanley Schachter)
۸- نیل میلر (Neal E. Miller)
۹- ادوارد تورندایک (Edward Thorndike)
تورندایک روانشناس مطرح نیمهٔ اول قرن بیستم بود که معمولاً او را بهخاطر کارها و پژوهشهایی که در زمینهٔ یادگیری انجام داد میشناسند. البته او پژوهشی هم در زمینهٔ یکی از خطاهای شناختی دارد که حتماً دربارهاش شنیدهاید: اثر هالهای.
۱۰- آبراهام مزلو (A.H. Maslow)
۱۱- گوردون آلپورت (Gordon Allport)
۱۲- اریک اریکسون (Erik Erikson)
۱۳- هانس آیزنک (Hans Eysneck)
۱۴- ویلیام جیمز (William James)
۱۵- دیوید مک کللند (David McClelland)
۱۶- ریموند کتل (Raymond Cattell)
۱۷- جان واتسون (John B. Watson)
جان بی. واتسون از بنیانگذاران روانشناسی رفتارگرا بود (ما معمولاً اسم اسکینر را بیشتر شنیدهایم). واتسون بهشدت به تأثیر محیط در تربیت اعتقاد داشت. احتمالاً جمله معروف واتسون را شنیدهاید که میگفت (+): «به من ده-دوازده نوزاد سالم و محیطی که خودم مشخص میکنم بدهید، من هر یک از آنها را بهشکل تصادفی برمیدارم و برای حرفهای که خودم انتخاب کردهام تربیت میکنم: دکتر، حقوقدان، هنرمند، تاجر، حتی دزد و گدا.»
منظور او این بود که در ذات انسانها تقریباً هیچ چیز از پیش نوشتهشدهای وجود ندارد و رفتارها و صفات شخصیتی که از آنها میبینیم، حاصل تأثیر محیط و آموزشهای محیطی است.
۱۸- کرت لوین (Kurt Lewin)
۱۹- دونالد هب (Donald O. Hebb)
۲۰- جورج میلر (George A. Miller)
۲۱- کلارک هال (Clarck L. Hull)
۲۲- جروم کاگان (Jerome Kagan)
۲۳- کارل گوستاو یونگ (Carl G. Jung)
۲۴- ایوان پاولوف (Ivan Pavlov)
۲۵- والتر میشل (Walter Mischel)
والتر میشل (متولد ۱۹۳۰ و درگذشت ۲۰۱۸) روانشناس معروف اتریشی-آمریکایی است که به خاطر پژوهشهایش درباره خودکنترلی شناخته میشود. احتمالاً اسم آزمایش مارشمالو را شنیدهاید (آزمایشی که مقاومت کودکان در برابر وسوسهٔ خوراکی را میسنجد). ایدهٔ این آزمایش متعلق به والتر میشل است. برای آشنایی بیشتر با والتر میشل و ایدههای او دو درس آزمون مارشمالو و انضباط شخصی را در متمم بخوانید:
۲۶- هری هارلو (Harry Harlow)
۲۷- گیلفورد (J.P. Guilford)
۲۸- جروم برونر (Jerome S. Bruner)
۲۹- ارنست هیلگارد (Ernest Hilgard)
۳۰- لاورنس کولبرگ (Lawrence Kohlberg)
۳۱- مارتین سلیگمن (Martin Seligman)
۳۲- اولریک نایسر (Ulric Neisser)
۳۳- دونالد کمپبل (Donald Campbell)
۳۴- راجر براون (Roger Brown)
۳۵- زاجونک (R. B. Zajonc)
۳۶- اندل تولوینگ (Endel Tulving)
۳۷- هربرت سایمون (Herbert Simon)
۳۸- نوام چامسکی (Noam Chomsky)
۳۹- ادوارد جونز (Edward Jones)
۴۰- چارلز اوسگود (Charles Osgood)
فهرست کامل روانشناسان برتر جهان در قرن بیستم را میتوانید در اینجا ببینید.
جفری پارکر (نویسنده کتاب و مقاله درباره پلتفرم)
۶ خرداد, ۱۳۹۷ | معرفی نویسندگانجفری پارکر با نام کامل جفری جی پارکر (Geoffrey G. Parker) عضو هیات علمی دانشگاه تولین (Tulane)، مدرس دانشگاه MIT و نیز عضو مرکز مطالعات اقتصاد دیجیتال دانشگاه MIT است.
شهرت جهانی جفری پارکر بیشتر به خاطر همکاری در نگارش کتاب انقلاب پلتفرم است که یکی از معتبرترین کتابهای حوزه طراحی و تحلیل پلتفرم محسوب میشود.
پارکر در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد در دانشگاههای پرینستون و MIT در رشته مهندسی الکترونیک تحصیل کرده و دکترای خود را در دانشگاه MIT در حوزهی علوم مدیریت با گرایش تخصصی مدیریت عملیات گذرانده است.
به همین علت در کنار نگاه کلان و تحلیلی، به شاخصها و معیارهای عددی و کمّی در تحلیل پلتفرمها نیز توجه دارد.
او هماکنون نیز علاوه بر طراحی پلتفرم ها کورسهای مدیریت و استراتژی و تحلیل عددی دادهها نیز برگزار میکند.
چند مقاله درباره پلتفرم (نوشته جفری پارکر)
Innovation, Openness, and Platform Control
Platform Ecosystems, How Developers Invert the Firm
فهرست مقالههای پارکر در Google Scholar
درس های مرتبط با این بحث در متمم
معرفی و مرور کتاب انقلاب پلتفرم
جان اسکالی (مدیر اسبق پپسی و اپل)
۴ خرداد, ۱۳۹۷ | مدیران
جان اسکالی (به انگلیسی: John Sculley) در رزومهی خود، مدیر عاملی دو شرکت بزرگ آمریکایی یعنی پپسی و اپل را دارد.
او دوره MBA خود را در مدرسه وارتون دانشگاه پنسیلوانیا گذرانده و کار خود را در پپسی، از پایینترین سطح یعنی رانندگی کامیونهای تحویل نوشابه آغاز کرد.
اسکالی به سرعت در پپسی پیشرفت کرد و در سن سیسالگی به معاونت بازاریابی شرکت پپسی منصوب شد.
جان اسکالی در سالهای ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۳ مدیرعامل شرکت پپسی بود.
سپس به پیشنهاد استیو جابز مدیرعامل اپل شد و این سمت را ده سال در اختیار داشت.
ما معمولاً جان اسکالی را به واسطهی بیرون راندن استیو جابز از اپل میشناسیم؛ اما نقش او در برنامه ریزی بازاریابی اپل طی دوران مدیریتش انکارناپذیر است. میتوان گفت استیو جابز طی این دوره، نقش مدیریت محصول (Product Manager) را در شرکت اپل ایفا کرده است.
البته اسکالی اصرار دارد که او استیو جابز را بیرون نرانده و استیو جابز پس از اینکه نتوانسته هیات مدیره را دربارهی یکی از تصمیمهای مدیریتی خود قانع کند، از شرکت استعفا داده است (منبع).
به هر حال، خود او هم تأکید دارد که رابطهاش با استیو جابز هرگز ترمیم نشد.
اسکالی در سال ۱۹۹۳ به علت اختلافهای متعدد و شدید با هیات مدیره اپل، مجبور به استعفا شد و سال بعد در نقش بنیانگذار و تأمینکنندهی سرمایه، وارد صنعت مخابرات شد.
اگر چه شرکت او بعداً به T-Mobile فروخته شد، اما این شرکت سرمایهی قابل توجهی برای او ایجاد کرد و اسکالی به سرمایه گذاری و کارآفرینی سریالی ادامه داد.
جان اسکالی متولد سال ۱۹۳۹ است و هنوز در زمینهی سرمایه گذاری و توسعه کسب و کار فعالیت میکند.
[ مطالعه بیشتر: Steve Jobs was misrepresented in popular culture ]
اسکالی داستان زندگی کاری خود را در کتابی با عنوان اودیسه (Odyssey) شرح داده است.
چند مطلب درباره داستانهای کسب و کار در متمم:
شماره شبا چیست و چه کاربردی دارد؟
۱ خرداد, ۱۳۹۷ | معنی اصطلاحات, واژه نامهاصطلاح شبا طی سالهای گذشته در سیستم بانکی ایران رواج یافته و بسیاری از ما بدون اینکه اطلاعات چندانی دربارهی شبا داشته باشیم از آن استفاده میکنیم.
در اینجا چند توضیح ساده درباره شبا خدمت شما ارائه میشود.
شبا مخفف چیست؟
کلمهی شبا که البته بانکها آن را شِبا میخوانند، مخفف عبارت شناسه حساب بانکی ایران است.
کلمه شبا به عنوان معادل اصطلاح IBAN در زبان انگلیسی به کار برده میشود.
در انگلیسی بریتانیایی این کلمه را به صورت حروف مقطعه (آی بی اِی اِن) میخوانند؛ اما آمریکاییها آن را به عنوان یک واژه و به صورت آیبَن تلفظ میکنند.
بین هر حساب بانکی و شمارهی IBAN یا شبا تناظر یک به یک وجود دارد. به عبارت دیگر، اگر شماره شبا (در حساب ایران) یا IBAN (در حسابهای بینالمللی) خود را در هر جای دنیا اعلام کنید، کاملاً مشخص است که از حساب چه کسی در چه کشوری صحبت میکنید.
شماره شبا چند رقمی است؟
شماره شبا ۲۴ رقمی است که البته این ۲۴ رقم شامل IR ابتدای آن نمیشود (با IR مجموعاً ۲۶ کاراکتر میشود).
استاندارد تعریف شماره شبا (فرمت شماره شبا) چیست؟
وقتی قرار است شمارهای در سراسر جهان منحصربهفرد باشد، لازم است که استاندارد جهانی برای تعریف آن به کار گرفته شود.
استاندارد تعریف IBAN در سراسر جهان، ISO-13616 نام دارد که شماره شبای حسابهای بانکی ایران نیز بر همین اساس تعریف شده است.
کاربرد شماره شبا چیست؟
بر اساس توضیح استاندارد ISO-13616، شماره شبا با هدف تسهیل پردازش دادهها در تعاملات بینالمللی و محیطهای مالی و نیز میان صنایع مختلف ارائه شده است.
This International Standard specifies the elements of an international bank account number (IBAN), used to facilitate the processing of data in data interchange internationally — in financial environments as well as within and between other industries.
در این استاندارد توضیح داده شده که طراحی شبا برای پردازش اتوماتیک (در فرایندهای انتقال الکترونیکی پول) است. اما در عین حال، استفاده از این شماره در سایر ابزارهای مبادله (مثلاً اسناد کاغذی تعهدات مالی) نیز مجاز شمرده شده است.
چارچوب کلی تعریف کد IBAN چیست؟
طول کد IBAN در کشورهای مختلف، متفاوت است.
اما قواعد زیر باید بر اساس استاندارد ISO-13616 رعایت شود:
- دو حرف اول باید کشوری را مشخص کنند که حساب در آن باز شده است. همانطور که میدانید برای شبا در ایران از کد IR استفاده میشود. استاندارد دیگری به نام ISO-3166 وجود دارد که مشخص میکند نام هر کشور با چه حروفی مشخص شود. این نامها همانهایی هستند که در نامگذاری دامین کشورها در وب هم استفاده میشود.
- بعد از دو حرف اول، یک عدد دو رقمی وجود دارد که صحت بقیهی کد را کنترل میکند. بنابراین اگر در ثبت شماره شبا اشتباه کرده باشید، به احتمال زیاد این خطا مشخص شده و پول شما به اشتباه جابجا نخواهد شد.
- بقیهی کد شبا میتواند با ارقام ۰ تا ۹ و نیز حروف A-Z و a-z ساخته شود و نباید طول آن از ۳۰ حرف بیشتر باشد. البته استاندارد، کشورها را مقید میکند که داخل قلمرو خود، تعداد ارقام کد را ثابت نگه دارند. ما در ایران از کد ۲۲ رقمی استفاده میکنیم که با افزودن دو رقم کنترل در نهایت به یک کد ۲۴ رقمی تبدیل میشود.
چگونه شماره شبا را پیدا کنیم؟
اکثر بانکها در سایت خود این سرویس را ارائه میدهند.
به این صورت که اگر شماره کارت بانکی یا شماره حساب خود را داشته باشید، میتوانید آن را به سایت ارائه دهید و شماره شبا را تحویل بگیرد.
در ادامه برخی از آدرسهایی که این کار را انجام میدهند، فهرست شدهاند.
تبدیل شماره کارت به شبا در بانکهای ایران
هر یک از بانکهای ایران، صفحهای را در وبسایت خود در نظر گرفتهاند تا با وارد کردن شماره حساب بانکی، شماره شبا را به دست آورده یا شماره کارت را به شبا تبدیل کنید.
صفحه مربوط به برخی از بانکها در اینجا آمده است:
دریافت شبا با شماره حساب سامان (و برخی بانکهای دیگر)
دریافت شماره شبا بانک ملت (بر اساس شماره حساب)
تبدیل شماره حساب بانک پارسیان به شبا
تبدیل شبا به شماره حساب و نیز شماره حساب به شما در بانک اقتصاد نوین
دریافت شبا بر اساس شماره حساب بانک پاسارگاد
چند مطلب پیشنهادی در متمم
تفاوت تهاتر و پول کالایی چیست؟
تاریخچه شکل گیری بانک مرکزی به عنوان نهاد نظارتی
جایزه دیکسون چیست؟
۲۸ اردیبهشت, ۱۳۹۷ | واژه نامهجایزه دیکسون (به انگلیسی: Dickson Prize)، هر ساله توسط دانشگاههای پیتسبورگ و کارنگی ملون به کسانی که طی سال گذشته (منتهی به تاریخ اعطای جایزه) فعالیت علمی چشمگیر و بزرگی داشتهاند اعطا میشود.
برندگان این جایزه هر سال در دو شاخهی پزشکی (و داروسازی) و علوم (فیزیک، ریاضی و سایر علوم دقیق) اعلام میشوند (مسئولیت انتخاب نامزدها و اعطای جایزه در حوزهی پزشکی بر عهدهی دانشگاه پیتزبورگ و در حوزهی علوم بر عهدهی دانشگاه کارنگی ملون است).
از آنجا که حوزهی جایزه دیکسون صرفاً به جامعهی آمریکا محدود است و به دانشمندان آمریکایی داده میشود، با وجودی که این جایزه برای خود دانشمندان آمریکایی بسیار مهم بوده و دارای پرستیژ و جایگاه بالایی است، در بیرون آمریکا کمتر مورد توجه و استقبال قرار میگیرد.
از مشهورترین کسانی که جایزه دیکسون را در بخش علوم دریافت کردهاند، میتوان به ری کورزویل (Ray Kurzweil) و هوارد رایفا (Howard Raiffa) اشاره کرد.
این دو نفر به ترتیب جوایز سالهای ۱۹۹۵ و ۲۰۰۰ را به خود اختصاص دادهاند.
دیکسونها که بودند؟
جایزه دیکسون به اعتبار بنیانگذارانش (آقا و خانم دیکسون) به این نام خوانده میشود.
آقای ژورف دیکسون، پزشکی مشهور و خیرخواه بوده که در نیمه قرن بیستم فوت کرده است. همسرش هم (خانم دیکسون) به شغل پرستاری اشتغال داشت.
این دو نفر با تلاش و کوشش، توانستند مسئولین ایالت خود را قانع کنند تا بودجهای برای جایزه دادن به کسانی که نقش مهمی در توسعه دانش داشتهاند در نظر بگیرند و این جایزه را به صورت سالانه اعطا کنند.
امروز، کمتر کسی دیکسونها را به خاطر دارد و میشناسد؛ اما به هر حال ارزش مادی جایزهی ۵۰ هزار دلاری دیکسون چیزی نیست که به سادگی فراموش شود.
موسسه گارتنر | شرکت گارتنر
۱۵ اردیبهشت, ۱۳۹۷ | معرفی سازمانهاشرکت گارتنر یک شرکت فعال تحقیقات و مشاوره در زمینه فناوری اطلاعات است.
موسسه گارتنر در سال ۱۹۷۹ توسط جیدییِن گارتنر (Gideon Gartner) تأسیس شده و دفتر مرکزیاش در ایالت کانکتیکات (کانتیکت) آمریکاست.
لازم به ذکر است که شرکت گارتنر در بیش از هشتاد کشور در نقاط مختلف جهان از جمله اروپا، آسیای جنوب شرق، ژاپن و خاورمیانه نیز دفتر دارد.
گارتنر با حدود ۱۵۰۰۰ کارمند و بیش از سه میلیارد دلار قرارداد سالیانه، دارای ساختار سهامی عام است و سهم آن در بازارهای بورس جهان معامله میشود.
شرکت گارتنر – که قبلاً گروه گارتنر نامیده میشد – بخش عمدهی درآمد خود را از حوزهی تحقیقات کسب میکند. مشاوره به شرکتها و برگزاری رویدادها به ترتیب دومین و سومین منبع درآمد این شرکت محسوب میشوند.
فعالان مدیریت و کسب و کار، گارتنر را معمولاً به خاطر دو ابزاری که در زمینه ارزیابی و تحلیل تکنولوژی ارائه کرده است میشناسند.
ابزار اول، Magic Quadrant است که ابزاری ترسیمی است و به کمک آن میتوان پیشرفت و جایگاه شرکتهای مختلف را در حوزهی تکنولوژی ترسیم و ارزیابی کرد.
ابزار دوم، هایپ سایکل (Hype Cycle) یا چرخه گارتنر است که چرخه عمر تکنولوژیهای مختلف و شیوهی رواج یافتن تب تکنولوژی و فروکش کردن آن را نمایش میدهد.
[ مطلب مرتبط: چرخه هایپ گارتنر ]
لینک مرتبط: گزارش مالی شرکت گارتنر (آخرین فصل ۲۰۱۷)
الکساندر استروالدر کیست؟ (طراح بوم مدل کسب و کار)
۶ اردیبهشت, ۱۳۹۷ | معرفی نویسندگان
الکساندر استروالدر (Alexander Osterwalder) شهرت خود را با پیشنهاد بوم مدل کسب و کار یا Business Model Canvas به دست آورده است.
او بوم مدل کسب و کار را در کتابی به نام Business Model Generation یا خلق مدل کسب و کار معرفی و مطرح کرد.
البته استروالدر در کتاب بوم مدل کسب و کار یا کانواس کسب و کار یک نویسنده همکار هم دارد که متأسفانه کمتر به او توجه میشود: ایو پیگنیور (Yves Pigneur).
با وجودی که نام او را کمتر میشنویم و معمولاً بوم مدل کسب و کار با نام استروالدر گره خورده است، اما نقش پیگنیور هم در توسعه این ابزار، کلیدی است.
پیگنیور دانشمند علوم کامپیوتر در دانشگاه لوزان سوییس است و بیست سال بیشتر از استروالدر سن دارد.
هر دو نفر با هم و به صورت انفرادی سمینارهای آموزشی متعددی در زمینه مدل کسب و کار برگزار میکنند و به بسیاری از شرکتهای بزرگ جهان، خدمات آموزشی ارائه کردهاند.
سایر کتابهای استروالدر
الکساندر استروالدر دو کتاب دیگر هم دارد که تقریباً به اندازه کتاب اول مورد استقبال قرار گرفتهاند.
کتاب طراحی ارزش پیشنهادی یا Value Proposition Design نیز مانند کتاب بوم کسب و کار با همکاری پیگنیور نوشته شده و در آن، یکی از کلیدیترین المانهای بوم کسب و کار، یعنی بحث ایجاد ارزش و ارزش آفرینی به بحث گذاشته شده است.
کتاب دیگری هم درباره مسیر شغلی با عنوان Business Model You با همکاری تیم کلارک منتشر کرده که آن هم ارزش مطالعه و بررسی دارد.
مطالب مرتبط
آموزش های مربوط به کارآفرینی در متمم
ویتامین چیست و چرا بدن ما به ویتامینها نیاز دارد؟
۲۴ دی, ۱۳۹۶ | رژیم غذاییحتماً اصطلاح مواد مغذی را شنیدهاید. مغذی معادل واژهی Nutrient در زبان انگلیسی است.
هر مادهای که ما – و البته سایر ارگانیسمها – برای زنده ماندن و رشد به آن نیاز داریم، ماده مغذی نامیده میشود.
مواد مغذی را به شیوههای مختلفی تقسیم بندی میکنند که یکی از این شیوهها، بر اساس میزانی است که بدن انسان به آن نیاز دارد.
معمولاً مواد مغذی که قرار است انرژی ما را تأمین کنند (مثلاً پروتئینها و قندها و چربیها) در حجم زیادتری مورد نیاز هستند و به همین علت آنها را درشت مغذی یا Macro-nutrient مینامند.
احتمالاً میتوانید حدس بزنید که ویتامینها در دستهی ریز مغذیها یا Micro-nutrients طبقه بندی میشوند. چون بدن ما میزان بسیار کمی از آنها را نیاز دارد (RDA آنها پایین است).
توضیح مرتبط: اصطلاح RDA که روی قرصهای مکمل و سایر مواد خوراکی میبینیم به چه معناست؟
نقش ویتامین در بدن انسان چیست؟
ویتامینها زیرمجموعهای از مواد آلی هستند که بیشتر به عنوان تنظیم کننده فرایندها عمل میکنند. به طور خاص بسیاری از آنها بر متابولیسم بدن تأثیر میگذارند.
توضیح مرتبط: ماده آلی چیست؟
بعضی از ویتامینها در واکنشهای بدن مشارکت میکنند و برخی دیگر صرفاً نقش کاتالیزور را ایفا میکنند. به این معنا که با واکنش همراه میشوند و سرعت آن را افزایش میدهند؛ اما در پایان واکنش، به صورت اولیه باقی میمانند.
ویتامینها با ترکیب اسیدآمینهها و قند و فسفاتها، کاتالیزورهای متفاوتی میسازند و نقشهای متفاوتی ایفا میکنند. به همین علت، معمولاً وقتی از ویژگیها و خواص ویتامینها حرف میزنند، برای هر ویتامین کارکردهای متنوعی مطرح میشود.
ما میتوانیم است در ظاهر با مصرف آب و خوراکیهای مختلف، احساس تشنگی و گرسنگی خود را مرتفع کنیم. اما در صورتی که رژیم غذایی خود را به شکل مناسب طراحی نکنیم، ممکن است به علت محدودیت در دسترسی به ویتامینهای مختلف، تعادل بدن ما به هم بخورد و بیماریهای مختلف را تجربه کنیم.
انواع ویتامینها و تقسیم بندی آنها بیشتر تجربی است
اینکه مجموعهی گستردهای از مواد آلی با عنوان ویتامین نامگذاری میشوند، نباید باعث شود که فکر کنیم آنها شباهتهای شیمیایی یا عملکردی زیادی با هم دارند.
مثلاً بعضی از ویتامینها به عنوان کوفاکتور آنزیمها عمل میکنند. یعنی به مولکول آنزیمها میچسبند تا آنها بتوانند نقش کاتالیزور داشته باشند (مثلاً ویتامینهای A و K و C و B6 و B12).
در حالی که ویتامینها ممکن است نقش آنتی اکسیدان هم داشته باشند (مثلاً ویتامینهای E و C میتوانند چنین نقشی ایفا کنند).
ویتامینها حتی میتوانند نقش هورمون داشته باشند (ویتامینهای A و D).
دو نکته کلیدی در مورد ویتامینها
بنابراین به عنوان کسانی که تخصصمان تغذیه و بیوشیمی نیست، شاید مهم این باشد که صرفاً دو نکتهی زیر را به خاطر بسپاریم:
بدن ما نمیتواند ویتامینهای مورد نیاز خودش را بسازد (غیر از ویتامین D که هنگام تابش نور ماوراء بنفش میتواند تولید شود و ویتامین K که البته خود بدن ما در تولیدش ناتوان است؛ اما باکتریهای مفید روده میتوانند آن را برای ما تولید کنند).
تأمین ویتامینها صرفاً با غذا خوردن و سیر شدن انجام نمیشود. بلکه ترکیب رژیم غذایی هم مهم است. شاید این حرف امروز به نظر واضح و بدیهی برسد. اما مهم است دقت داشته باشیم که بشر به شکل علمی حدود یک قرن است که به ویتامینها، کارکرد و اهمیت آنها در رژیم غذایی پی برده است و قبل از آن، معمولاً بیماریها و درمان آنها را به جای ویتامینها به غذاهای مشخص ربط میداد. مثلاً جگر را به عنوان درمانگر شبکوری میدانست؛ بیآنکه بداند این خود جگر نیست که درمانگر است و ویتامین A این کارکرد را دارد و با هر رژیم غذایی دیگری هم که این کمبود تأمین شود، میتوان انتظار اثرات مشابهی داشت.
مطالب مرتبط:
منبع: The Vitamins
ماده آلی چیست؟ مواد آلی چه ویژگی هایی دارند؟
۱۵ دی, ۱۳۹۶ | واژه نامهماده آلی (به انگلیسی: Organic matter) اصطلاحی است که در گذشته در مقابل ماده معدنی (Mineral) به وجود آمد.
امروز ماده آلی تعبیر دقیقی نیست؛ با این حال، به علت رواج گستردهی آن، این اصطلاح همچنان در کتابها و نوشتههای علمی هم استفاده میشود.
تعریف ماده آلی چیست؟ تفاوت مواد آلی و معدنی در کجاست؟
در گذشته فرض بر این بود که برخی از مواد تنها از مرگ و تجزیهی بدن موجودات زنده به وجود میآیند. در مقابل برخی مواد دیگر را میتوان در خاک و سنگ و معدن یافت.
این مواد که ویژگی مشترک آنها داشتن پایهی کربن است، مجدداً توسط موجودات زنده مورد استفاده قرار میگیرند.
معمولاً در ساختار مواد آلی، اتمهای سبک دیگر مانند هیدروژن، کربن، اکسیژن و نیتروژن نیز وجود دارد.
بنابراین میتوانیم به عنوان سادهترین تعریف، ماده آلی را بازماندهی مرگ گیاهان و جانوران و ارگانیسمهای زنده بدانیم.
چوبی که میز و صندلی شما از آن ساخته شده، از بقایای درخت است و یک ماده آلی محسوب میشود.
ما انسانها را هم پس از مرگ در خاک دفن میکنیم – یا در برخی فرهنگها میسوزانیم – تا دوباره به صورت مادهی آلی به طبیعت بازگردند و باعث غنی شدن خاک شوند.
این خاک قرار است خود مواد آلیاش را در اختیار درختان و گیاهان و انسانها قرار دهد و چرخهی مواد آلی را شکل دهد.
حتماً به این نکته توجه دارید که سوخت خودروی شما هم از بقایای موجودات زنده تولید شده و بخش مهمی از آن را ترکیبهای ارگانیک تشکیل میدهند.
ریشه تاریخی شکلگیری دسته بندی مواد معدنی و مواد آلی چیست؟
در قرون گذشته تصور میشد که موجودات زنده نیرویی حیاتی در درون خود دارند که آنها را از موجودات غیرزنده جدا میکند. به مکاتب فکری که این باور را داشتند، Vitalist (حیاتگرا) میگفتند.
به همین علت بود که دانشمندان، قبل از توسعهی علم و روشهای آزمایشگاهی، مواد باقیمانده از موجودات زنده را با نامی متفاوت و در یک دسته بندی مجزا (تحت عنوان مواد آلی) مورد بررسی قرار میدادند.
ماده آلی میتواند به شکل آزمایشگاهی تولید شود
امروز میدانیم که بسیاری از موادی که در گذشته صرفاً از تجربهی بدن موجودات زنده تولید میشدند، به صورت آزمایشگاهی هم قابل تولید هستند. در واقع، ترکیبات آلی را میتوان به شکل سینتتیک هم تولید کرد.
به همین علت است که تعریف کلاسیک ماده آلی را چندان دقیق نمیدانند.
امروزه اصطلاح ماده آلی تقریباً مترادف با موادی که پایهی کربن دارند مورد استفاده قرار میگیرد.
مطلب مرتبط: