بالکانیزه شدن (بالکانیزاسیون) یعنی چه؟
۱۶ مهر, ۱۳۹۵    |  معنی اصطلاحاتبالکانیزه شدن یا بالکانیزاسیون (Balkanization) اصطلاحی است که در ادبیات سیاسی و به طور خاص جغرافیای سیاسی مورد استفاده قرار میگیرد و به نوعی خلاصهی بخش مهمی از روند تاریخی فروپاشی امپراطوری عثمانی است که در یک واژه جمع شده است.
شبه جزیره بالکان قسمتی از قلمرو امپراطوری عثمانی بود که اقوام آن با یکدیگر متحد شدند و خود را از قلمرو عثمانی جدا کردند (سال ۱۹۱۲ میلادی).
این جدایی دستاوردها و غنیمتهای زیادی داشت.
همین دستاوردها و غنیمتهای زیاد، آغازگر جنگ بین اقوام متحد شد. آنها دیگر نتوانستند با یکدیگر در صلح آشتی به سر ببرند و جنگ و درگیریهایی آغاز شد که هنوز هم به شکلهای آشکار و پنهان ادامه دارد.

شبه جزیره بالکان شامل چه کشورهایی است؟
کشورهای آلبانی، بلغارستان، بوسنی و هرزگوین و مقدونیه و مونته نگرو به صورت کامل در این شبه جزیره قرار دارند.
بیش از نیمی از خاک اسلونی، صربستان، یونان و کرواسی هم در شبه جزیره بالکان قرار دارد.
اصطلاح بالکانیزه شدن یا بالکانیزاسیون چه کاربردهای دیگری دارد؟
هر جا که یک اتحاد بزرگ به بهانه های مختلف (کسب منافع بیشتر، بومی سازی بهتر، نیازهای فرهنگی) به بخشهای کوچکتر تقسیم شود و وضعیت آن بخشها به تدریج بدتر از گذشته شود اصطلاح بالکانیزه شدن در مورد آن به کار برده میشود.
امروزه اصطلاحاتی مانند بالکانیزه شدن اقتصاد و بالکانیزه شدن اینترنت و بالکانیزه شدن کسب و کارها هم از جمله اصطلاحات رایج در میان تحلیلگران محسوب میشود.
بالکانیزه شدن دارای بار معنایی بسیار منفی است.
کتاب مناسب برای پرورش شهود مهندسی و علمی چیست؟ (+ نسخه PDF)
۱۵ مهر, ۱۳۹۵    |  فهرست مطالب کتابهادانشگاه MIT کتابی تحت عنوان The Art of Insight منتشر کرده است که در آن، به زیبایی و سادگی روشهایی را برای تحلیل شهودی در علوم دقیقه و مهندسی آموزش میدهد.
این کتاب میتواند برای مهندسان و نیز برای اساتید دانشگاه در رشته های فیزیک و مهندسی که علاقمند هستند به دانشجویان خود تمرینهایی برای پرورش شهود مهندسی بدهند بسیار مفید باشد.
متن انگلیسی کتاب بسیار ساده است و خواندن آن دشوار نیست.
اگر برای خواندن تمام کتاب فرصت ندارید، مطالعهی فصل دوم که بحث تحلیل انتزاعی را آموزش میدهد و فصل پنجم که تحلیل ابعادی (بر پایهی دیمانسیون) را آموزش میدهد، به شدت قابل توصیه است.
[مطالعه بیشتر: منظور از تحلیل انتزاعی و تجریدی چیست؟]

دانلود کتاب The Art of Insight (نسخه PDF انگلیسی)
توضیح: اگر چه این کتاب توسط آمازون نیز فروخته میشود، اما دانشگاه MIT اجازهی تکثیر غیرانتفاعی این کتاب را صادر کرده است (+).
هندبوک ارگونومی برای محیط های کارگاهی (نسخه PDF)
۱۳ مهر, ۱۳۹۵    |  واژه نامه[مقدمه: تعریف ارگونومی چیست؟]
اگر چه به شکلهای مختلف در مورد ارگونومی و اهمیت ارگونومی صحبت شده، اما شاید بهترین روش برای درک مفهوم ارگونومی و دغدغههایی که در آن مطرح است، ورق زدن یک هندبوک ارگونومی باشد.
آنچه در اینجا میبینید نسخهای از هندبوک ارگونومی کارگاهی است که توسط وزارت انرژی آمریکا تهیه شده و به صورت رایگان عرضه میشود:
دانلود هندبوک ارگونومی – بخش اول (PDF انگلیسی)
دانلود هندبوک ارگونومی – بخش دوم (PDF انگلیسی)
برای اینکه مثال ساده ای از حساسیتهای بحث ارگونومی را ببینید، شاید مرور بخشی از هندبوک ارگونومی که به بحث استانداردهای نردبان های سیار میپردازد جالب باشد:
همانطور که میبینید حتی برای قطر هر پلهی نردبان چوبی هم محدودهای در نظر گرفته میشود (۲۹ تا ۳۸ میلیمتر) تا پا بر روی آن راحت باشد.
یا برای فاصلهی بین دو پلهی متوالی، محدودهای مشخص میشود (۲۲۹ میلیمتر تا ۴۰۶ میلیمتر) تا قدم گذاشتن روی پلهها و بالا و پایین رفتن از آنها راحت باشد.
در صورتی که یک کارگاه یا دفتر کار، بر اساس اصول ارگونومی طراحی شود، باید کارکنان آن مجموعه کمترین تنش، فشار، فرسودگی و سانحه را در فعالیتهای کاری خود تجربه کنند.
تیپ شخصیتی ESFJ
۶ مهر, ۱۳۹۵    |  شخصیت شناسیاز میان تیپ های شانزده گانه در مدل شخصیت شناسی MBTI که بر اساس تیپ شناسی پیشنهادی کارل گوستاو یونگ طراحی شده، تیپ شخصیتی ESFJ به ویژگیهای زیر شناخته میشود:
- برونگرایی (در مقابل درونگرایی)
- حسی بودن (در مقابل شهودی بودن)
- احساسی بودن (در مقابل تفکری بودن)
- قضاوتی بودن (در مقابل ادراکی بودن)
جدا از اشارههای فوق در مورد چهار بعد تیپ شخصیتی ESTJ، بنیاد مایرز بریگز، در مورد خصوصیات این تیپ شخصیتی به موارد زیر نیز اشاره میکند:
- با دیگران تعامل دارند.
- منظم هستند و به محیط خود توجه دارند.
- برای آنها وجود هارمونی و هماهنگی در محیط اطراف مهم است و برای ایجاد آن تلاش میکنند.
- حتی جزئیات را هم پیگیری میکنند.
- به نیازهای جزئی دیگران در زندگی روزمره توجه دارند و میکوشند آنها را تامین کنند.
- علاقمند هستند که برای آنچه هستند و سهمی که در کارها دارند، مورد تشویق و تحسین قرار بگیرند.
همچنین علاقمندی به سنتها و لذت بردن از پیگیری آنها را از ویژگی های دیگر تیپ شخصیتی ESFJ میدانند (+).
اگر تحلیلهای بنیاد مایرز – بریگز در مورد نتایج آزمون MBTI و تیپ شخصیتی ESFJ و نیز مفروضات نظریه یونگ را بپذیریم، یکی از مهمترین کارکردهای تیپ شخصیتی ESFJ را میتوان کارکرد EF آن در نظر گرفت (به دو حرف اول و سوم توجه کنید).
به عبارتی میتوان انتظار داشت که در این تیپ شخصیتی، نمایش بیرونی احساسات (Extraverted Feeling) زیاد مشاهده شود.
به این معنی که بروز بیرونی احساساتی مانند ناراحتی، خوشحالی، خشم و سایر احساسات مشابه را احتمالاً میتوان سادهتر از متوسط انسانها در آنها مشاهده نمود.
نویز سفید یا وایت نویز چیست؟
۶ مهر, ۱۳۹۵    |  واژه نامهاگرچه وایت نویز در حوزههای مختلف مانند برق و الکترونیک، کنترل، سیستمهای صوتی، تحلیل سیستمهای پیچیده، تحلیل فرکانسی سیستمها، آکوستیک و تحلیلهای آماری کاربرد دارد، ولی ما معمولاً در زندگی روزمره وایت نویز را در قالب صدا تجربه میکنیم.
صدایی که شبیه صدای برفک تلویزیون و یا موج آب دریاست.
اگر بخواهیم تعریف وایت نویز (White Noise) یا نویز سفید را به شکلی علمی ارائه دهیم باید بگوییم که نویز سفید سیگنالی است که چگالی توان آن در همهی فرکانسها یکسان است.
اما اجازه بدهید به شکلی سادهتر مفهوم صدای سفید را بیان کنیم:
گوش ما انسانها، معمولاً محدودهی فرکانس ۲۰ هرتز تا ۲۰ هزار هرتز را میشنود.
اگر یک دستگاه صوتی بخواهد نویز سفید برای گوش ما تولید کند، باید توان امواجی که از آن در محدوده فرکانسی ۲۰ تا ۴۰ هرتز ساطع میشود، با توان امواجی که مثلاً در محدوده فرکانسی ۱۰۰۰۰ و ۱۰۰۲۰ ساطع میشود برابر باشد.
چنین صدایی، همهی فرکانسهای قابل شنیدن را با شدت یکسانی خواهد داشت.
به صدای نویز سفید گوش بدهید:
شاید بد نباشد به شباهت آن با بعضی صداهای طبیعی (موج آب اقیانوس) فکر کنید:
دانلود فایل صوتی صدای پس زمینه کافی شاپ (برای تمرکز هنگام مطالعه و کارهای فکری)
هری مارکوویتز (Harry Markowitz)
۶ مهر, ۱۳۹۵    |  دانشمندانهری مارکوویتز یک اقتصاددان آمریکایی و متخصص نظریه های مالی است که در سال ۱۹۹۰ جایزه نوبل را در رشته اقتصاد دریافت کرده است.
او جایزه نوبل خود را به خاطر نظریه هایش در زمینه ریسک و بازده در بازار بورس و ارزیابی سهام و اوراق قرضه شرکتها دریافت کرده است.
نظریه پورتفولو با کارهای هری مارکوویتز گام بزرگی به پیش برداشته و به همین علت او را مبدع نظریه مدرن پورتفولیو یا Modern Portfolio Theory میدانند.
مارکوویتز در دانشگاه شیکاگو درس خوانده و چند سال به عنوان محقق در سازمان رند (Rand Corporation) فعالیت کرده است.
این سازمان، مجموعهای غیرانتفاعی است که ابتدا توسط شرکت هواپیمایی داگلاس برای نیروی هوایی آمریکا تاسیس شد و اکنون با بودجه دولتی اداره میشود و صدها متخصص بزرگ را به خدمت میگیرد تا با مطالعه و تحقیق، به کیفیت خط مشی گذاری و بهبود سیاستهای کلان دولت کمک کنند.
همچنین همکاری با مرکز تحقیقات شرکت IBM و تدریس در دانشگاه شهر نیوریوک و همکاری تحقیقاتی با دانشگاه کالیفرنیا سن دیه گو، جزو سوابق کاری او محسوب میشود.
مارکوویتز همچنین یک زبان برنامه نویسی به نام Simscript طراحی کرده که برای تحلیلهای اقتصادی مورد استفاده قرار میگیرد.
جان نش (از بنیان گذاران نظریه بازیها)
۵ مهر, ۱۳۹۵    |  دانشمندانجان نش (John Nash) ریاضیدان آمریکایی توسعه دهندهی نظریه بازیها است که در سال ۱۹۹۴ جایزه نوبل اقتصاد را به خاطر تلاشهایش در زمینه نظریه بازیها – که البته از سال ۱۹۵۰ شروع شده بود – دریافت کرد.
جان نش در سال ۱۹۲۸ به دنیا آمد و در سال ۲۰۱۵ در سن ۸۷ سالگی در اثر سانحه رانندگی جان خود را از دست داد.
[مطالعه بیشتر در مورد مرگ جان نش: پایانی برای یک ذهن زیبا]
نش تحصیلات دانشگاهی خود را در زمینه مهندسی شیمی (کارنگی ملون) آغاز کرد. اما به خاطر علاقهاش به ریاضی، تغییر رشته داد و مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد خود را در رشته ریاضیات دریافت کرد.
جان نش در ۲۲ سالگی مقطع دکترای ریاضیات خود را در دانشگاه پرینستون به پایان رساند و یک سال بعد، به هیأت علمی دانشگاه MIT ملحق شد.
همکاری او با دانشگاه MIT کمتر از ده سال طول کشید و به خاطر بیماری اسکیزوفرنی از سمت استادی دانشگاه استعفا داد و به عنوان محقق، با دانشگاه پرینستون که در آن درس خوانده بود همکاری کرد.
جالب اینجاست که اولین مقاله آکادمیک جان نش در مقطع کارشناسی ارشد هم در مورد چانه زنی و دینامیک مربوط به آن است و Bargaining Problem نام دارد.
رساله دکترای او هم در مورد بازی هایی است که مبتنی بر همکاری نیستند (Non-Cooperative Games). آن رساله را یکی از زیربناهای توسعه اولیه نظریه بازیها میدانند.
جان نش در زمینههای دیگری هم مطالعه و تحقیق کرده است که اگر چه مهم هستند، اما در سایهی نظریه بازیها، در فضای عمومی کمتر شنیده و شناخته شدهاند.
جایزه آبل و جایزه جان فون نویمان و جایزه استیل انجمن ریاضیات آمریکا، از دیگر جوایزی هستند که جان نش دریافت کرده است.
اگر چه عموم مردم جان نش و بیماری اسکیزوفرنی او را به واسطهی فیلم یک ذهن زیبا (A Beautiful Mind) با بازی راسل کرو میشناسند، اما فیلم مستند A Brilliant Madness (سال ۲۰۰۲) به شکلی واقعیتر و عمیقتر به چالشهای زندگی این دانشمند بزرگ پرداخته است.
دانلود نرم افزار نقشه ذهنی با قابلیت فارسی کامل
۴ مهر, ۱۳۹۵    |  معرفی نرم افزار و سواد دیجیتال [مقدمه: معرفی نقشه ذهنی و کاربردهای آن در یادگیری بهتر]برای ترسیم نقشه ذهنی نرم افزارهای متعددی وجود دارد که از جمله آنها میتوان نرم افزارهای زیر را نام برد:
- نرم افزار Mind Manager
- نرم افزار Concept Draw
- نرم افزار آنلاین Mind Mup
- نرم افزار Mind Meister
- نرم افزار Freemind
- نرم افزار MindGenius
- نرم افزار iMindMap
- نرم افزار XMind
- نرم افزار SimpleMind
اما مشکل اکثر نرم افزارهای ترسیم نقشه ذهنی این است که با فارسی چندان راحت نیستند.
یا به کلی نمیتوان در یک نرم افزار Mind Map فارسی تایپ کرد و یا اینکه باید از دکمههای میان بر متعدد برای فارسی استفاده کنید که حتی در صورت تایپ فارسی هم، باز ویرایش نقشه ذهنی فارسی در آنها مشکل خواهد بود.
ما در اینجا دو پیشنهاد برای نرم افزار نقشه ذهنی داریم: پیشنهاد نخست ما MindGenius و پیشنهاد دوم ما MindMapper است.
هر دو نرم افزار قابلیت کار بسیار مناسب برای زبان فارسی دارند.
نه تنها تایپ فارسی و ویرایش فارسی برای نقشه های ذهنی در آن بسیار ساده است، بلکه میتوانید فونت های مورد علاقه خود را به صورت پیش فرض برای آن تعریف کنید تا در کمترین زمان، برای ترسیم نقشه های ذهنی مورد استفاده قرار گیرد.
دانلود نرم افزار ترسیم نقشه ذهنی MindGenius 2018
ویژگی بسیار ارزشمند این نرم افزار، داشتن Templateهای بسیار متنوع است.
ضمناً مانند بسیاری از فایلهای غیرقانونی که به صورت روزمره استفاده میکنید (و میکنیم)، فایل Patch آن هم موجود است تا محدودیت اجرای آزمایشی را برداشته و غیرفعال کند (حجم تقریبی ۱۲۰ مگابایت):
دانلود نرم افزار ترسیم نقشه ذهنی برای ویندوز (MindGenius)هنگام نصب برنامه توجه کنید که برنامه در کجای سیستم شما نصب میشود.
پس از نصب برنامه و پیش از اجرای آن، باید فایل Patch را در همانجا کپی کرده و اجرا کنید.
به این شیوه، محدودیتهای نسخهی آزمایشی رفع خواهد شد.
دانلود نرم افزار ترسیم نقشه ذهنی MindMapper
نرم افزار MindMapper هم برای ترسیم نقشه ذهنی بسیار مناسب است و ویژگی اصلی آن، سادگی است.
اما مشکلی که برای ما کاربران ایرانی – که روشی برای پرداخت حق لایسنس به صورت دلاری نداریم – وجود دارد این است که فقط یک ماه به صورت کامل، میتوانیم از قابلیتهای این نرم افزار استفاده کنیم.
پس پایان دورهی یکماههی آزمایشی، امکان ذخیره کردن نقشهها غیرفعال میشود.
بنابراین اگر برای یک مقطع کوتاه و پروژهی خاص به ترسیم نقشههای ذهنی احتیاج دارید (یا در کلاس درس از مایندمپرها برای ترسیم همزمان صحبتهای خود استفاده میکنید) این نرم افزار هنوز میتواند یک گزینهی مناسب محسوب شود (حجم تقریبی ۶۶ مگابایت):
جایزه تورینگ چیست؟
۳ مهر, ۱۳۹۵    |  واژه نامهجایزه تورینگ (Turing Award) جایزهی سالانهای است که توسط انجمن ماشینهای حسابگر (Association for Computing Machinery) به کسانی که در توسعه دانش کامپیوتر نقش داشتهاند اهدا میشود.
این جایزه را معادل جایزه نوبل در حوزهی کامپیوتر میدانند و اعطای آن از سال ۱۹۴۷ آغاز شده است.
این جایزه به احترام آلن تورینگ دانشمند بزرگ حوزه کامپیوتر و انفورماتیک، به عنوان جایزه تورینگ نامگذاری شده است.
[مطالعه تکمیلی: آلن تورینگ – مرثیهای برای همهی ما]
ماروین مینسکی و هربرت سایمون از جمله افرادی هستند که این جایزه را دریافت کردهاند.
حوزه های اعطای جایزه تورینگ
جایزه تورینگ تا کنون به بهانههای مختلف و در حوزههای متنوعی از زیرمجموعههای فن آوری اطلاعات اعطا شده است.
از جمله این حوزهها میتوان به هوش مصنوعی، طراحی و توسعه زبانهای برنامه نویسی، توسعه تکنولوژی پایگاه های داده، طراحی و توسعه سیستم عاملها، نظریه پیچیدگی، رمزنگاری و طراحی سیستمها اشاره کرد.
افک چیست؟ (OFAC)
۱ مهر, ۱۳۹۵    |  واژه نامهOFAC مخفف عبارت Office for Foreign Assets Control یا دفتر کنترل دارایی های خارجی است.
این دفتر از زیرمجموعه های وزارت خزانه داری آمریکا محسوب میشود و وظیفه اعمال تحریم های تعریف شده توسط دولت آمریکا یا نهادهای بین المللی را از طریق جمع آوری اطلاعات تجاری و مالی و نظارت بر مبادلات اقتصادی بر عهده دارد.
سال تاسیس افک (OFAC)
OFAC رسماً در سال ۱۹۵۰ تاسیس شده است.
آن زمان درگیری در کره و ورود چین به جنگ کره باعث شده بود که آمریکا مراقب باشد که پول و سرمایه و تجهیزات از هیچ طریقی به دست کشورهای سرخ نرسد.
اما قبل از OFAC، مجموعهای به نام FFC یا Foreign Fund Control وجود داشت که فعالیت مشابهی را در سطحی محدودتر برای محدود کردن آلمان نازی انجام میداد.
مکانیزم فعالیت OFAC
OFAC مکانیزمهای متفاوتی را برای اعمال تحریمها و نیز ایجاد ضمانت اجرایی برای آنها به کار میگیرد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تغییر تعرفه تجارت با کشورها
- محدود کردن یا ممنوع کردن معامله و تجارت با افراد یا سازمانها یا کشورها
- ممنوع کردن یا محدود کردن مجوز سرمایه گذاری مستقیم خارجی در دیگر کشورها
مفهوم اصطلاح متابعت از قواعد افک تا OFAC Compliance
همهی اشخاص حقیقی و حقوقی آمریکایی چه در داخل آمریکا و چه بیرون آمریکا موظف هستند برای هر نوع معامله یا عملیات بازرگانی یا سرمایه گذاری، ابتدا اطمینان حاصل کنند که طرف مقابل آنها در فهرستهای منع OFAC قرار ندارد.
به این فرایند، چک کردن متابعت از OFAC یا OFAC Compliance گفته میشود.

